Diamonds and Rust

Sheep

2012-01-21T23:32:00.003+02:00

Sheep / © Marc Lanciaux

Harmlessly passing your time in the grassland away;
Only dimly aware of a certain unease in the air.
You'd better watch out!
There may be dogs about
I looked over Jordan, and I've seen
Things are not what they seem ...

Roger Waters [Sheep, 1977]

ευφραίνου νεανίσκε εν νεότητί σου

2012-01-14T14:06:00.001+02:00

Ευφραίνου, νεανίσκε, εν νεότητί σου,
και αγαθυνάτω σε η καρδία σου εν ημέραις νεότητός σου,
και περιπάτει εν οδοίς καρδίας σου
και εν οράσει οφθαλμών σου ...

Εκκλησιαστής, 11:9

Happy New Year

2012-01-01T13:56:00.001+02:00

May the New Year bring you to exciting spots of our planet!

Christmas

2011-12-25T11:10:00.001+02:00

Wachenhausen, Winter 1995

It is good to be children sometimes, and never better than at Christmas, when its mighty Founder was a child Himself.

Charles Dickens [1812-1870]

Το φεγγάρι που γυρίζει

2011-12-22T23:57:00.000+02:00

Luc Viatour / www.Lucnix.be

Kάνω να ζωγραφίσω το φεγγάρι που γυρίζει
ζεστό και σκονισμένο από ταξίδι μακρινό
τα μάτια μου θολώνουν, κι ο αέρας π' αρμενίζει
μου λέει τραγούδι ξένο, τραγούδι αλλοπαρμένο...

Σωκράτης Μάλαμας [Τα παιδιά μες στην πλατεία, 1996]

In memoriam Christopher Hitchens

2011-12-16T18:43:00.004+02:00

Dan Kitwood, Getty Images

The essence of the independent mind lies not in what it thinks, but in how it thinks.

from Letters to a Young Contrarian [2001]
by Christopher Hitchens (13 April 1949 - 15 December 2011)

Amundsen at South Pole - 100 years

2011-12-14T22:07:00.000+02:00

14 December 1911: Roald Amundsen arrives at South Pole.

Germany declares war on USA - 70 years ago

2011-12-11T16:52:00.003+02:00

The government of the United States of America, having violated in the most flagrant manner and in ever increasing measure all rules of neutrality in favor of the adversaries of Germany, and having continually been guilty of the most severe provocations toward Germany ever since the outbreak of the European war, brought on by the British declaration of war against Germany on September 3, 1939, has finally resorted to open military acts of aggression.
On September 11, 1941, the President of the United States of America publicly declared that he had ordered the American Navy and Air Force to shoot on sight any German war vessel. In his speech of October 27, 1941, he once more expressly affirmed that this order was in force.
Acting under this order, American naval vessels have systematically attacked German naval forces since early September 1941. Thus, American destroyers, as for instance, the Greer, the Kearny and the Reuben James, have opened fire on German submarines according to plan. The American Secretary of the Navy, Mr. Knox, himself confirmed that the American destroyers attacked German submarines.
Furthermore, the naval forces of the United States of America, under order of their government and contrary to international law, have treated and seized German merchant ships on the high seas as enemy ships.
The German government therefore establishes the following facts:
Although Germany on her part has strictly adhered to the rules of international law in her relations with the United States of America during every period of the present war, the government of the United States of America from initial violations of neutrality has finally proceeded to open acts of war against Germany. It has thereby virtually created a state of war.
The government of the Reich consequently breaks off diplomatic relations with the United States of America and declares that under these circumstances brought about by President Roosevelt, Germany too, as from today, considers herself as being in a state of war with the United States of America.

Germany's Formal Declaration of War Against the United States on 11 December 1941

Japanese American Grocer 70 years ago

2011-12-08T22:42:00.001+02:00

Picture by Dorothea Lange

A large sign reading "I am an American" placed in the window of a store, at 13th and Franklin streets, on December 8, 1941 - the day after Pearl Harbor. The store was closed following orders to persons of Japanese descent to evacuate from certain West Coast areas. The owner, a University of California graduate, will be housed with hundreds of evacuees in War Relocation Authority centers for the duration of the war.

Pearl Harbor 70 years

2011-12-07T10:38:00.003+02:00

Photograph from a Japanese plane of Battleship Row at the beginning of the attack

The attack on Pearl Harbor (called Hawaii Operation or Operation AI by the Japanese Imperial General Headquarters) was a surprise military strike conducted by the Imperial Japanese Navy against the United States naval base at Pearl Harbor, Hawaii, on the morning of December 7, 1941 (December 8 in Japan). The attack was intended as a preventive action in order to keep the U.S. Pacific Fleet from interfering with military actions the Empire of Japan was planning in Southeast Asia against overseas territories of the United Kingdom, the Netherlands, and the United States.
The base was attacked by 353 Japanese fighters, bombers and torpedo planes in two waves, launched from six aircraft carriers. All eight U.S. Navy battleships were damaged, with four being sunk. Of the eight damaged, six were raised, repaired and returned to service later in the war. 188 U.S. aircraft were destroyed; 2,402 Americans were killed and 1,282 wounded. Japanese losses were light: 29 aircraft and five midget submarines lost, and 65 servicemen killed or wounded.
The attack came as a profound shock to the American people and led directly to the American entry into World War II in both the Pacific and European theaters. The following day (December 8) the United States declared war on Japan.

Τσαρούχης εν έτει 1989

2011-12-04T17:54:00.001+02:00

Χαλκιδική 2011 / I.A. Daglis

Στην Ελλάδα ζούμε πολυτελέστερα απ’ όσο μας επιτρέπουν τα μέσα μας, πέρα από τις οικονομικές μας δυνατότητες και τις ψυχικές μας ικανότητες. Αυτό ήδη μας δημιουργεί προβλήματα και θα μας προξενήσει μεγάλο κακό.

Γιάννης Τσαρούχης [Λίθον ον απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες, 1989]

Κίνητρο

2011-11-26T16:59:00.001+02:00

Συσσίτιο στην κατοχή / Βούλα Παπαϊωάννου

Ο Έλληνας έχασε ένα μεγάλο κίνητρο που είχε στη ζωή του. Την πείνα. Τώρα τρώει και όλοι έχουν κοιλιά και στομάχι. Λοιπόν δεν μπορεί να έχουν τη δραστηριότητα που είχανε ως πεινασμένοι. Ό,τι μεγάλο έκανε η Ελλάς - είτε από φιλοσόφους είτε από απλούς ανθρώπους - το έκανε από την πείνα. Ο Έλληνας φαγωμένος γίνεται ένα αποκτηνωμένο ζώο. Η πείνα πρέπει να γίνει σήμερα δίαιτα.

Γιάννης Τσαρούχης [Λίθον ον απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες, 1989]

The Luddites

2011-11-13T12:48:00.001+02:00

November 1811 – 200 years ago: The Luddites destroy wool and cotton mills and mechanised looms in Nottingham, England.

The Luddites were a social movement of 19th-century English textile artisans who protested against the changes produced by the Industrial Revolution, which they felt were leaving them without work and changing their way of life. The movement was named after General Ned Ludd or King Ludd, a mythical figure who, like Robin Hood, was reputed to live in Sherwood Forest. The movement emerged in the harsh economic climate of the Napoleonic Wars and difficult working conditions in the new textile factories. The principal objection of the Luddites was to the introduction of new wide-framed automated looms that could be operated by cheap, relatively unskilled labour, resulting in the loss of jobs for many skilled textile workers. The movement began in Nottingham in 1811 and spread rapidly throughout England in 1811 and 1812. Mills and pieces of factory machinery were burned by handloom weavers, and for a short time Luddites were so strong that they clashed in battles with the British Army. Many wool and cotton mills were destroyed until the British government suppressed the movement.

"Machine breaking" was subsequently made a capital crime by the Frame Breaking Act and the Malicious Damage Act of 1812 – legislation which was opposed by Lord Byron, one of the few prominent defenders of the Luddites – and 17 men were executed after an 1813 trial in York. Many others were transported as prisoners to Australia. At one time, there were more British troops fighting the Luddites than Napoleon I on the Iberian Peninsula.

Child laborers in Lancaster Cotton Mill (South Carolina), by Lewis W. Hine

Stairway to Heaven - 40 years

2011-11-08T20:21:00.000+02:00

Nightingale nest on the banks of Acheron River, Epirus (Greece) / I.A. Daglis

There's a sign on the wall but she wants to be sure
'Cause you know sometimes words have two meanings.
In a tree by the brook, there's a songbird who sings,
Sometimes all of our thoughts are misgiven.

Jimmy Page and Robert Plant, Stairway to Heaven (released 8 November 1971)

The Russian October Revolution of November 1917

2011-11-07T21:35:00.001+02:00

Red Square, Moscow (Russia)

The October Revolution (Russian: Октябрьская революция, Oktyabr'skaya revolyutsiya), also known as the Great October Socialist Revolution, Red October or the Bolshevik Revolution, was a political revolution and a part of the Russian Revolution of 1917. It took place with an armed insurrection in Petrograd traditionally dated to 25 October 1917 Old Style (O.S.), which corresponds with 7 November 1917 New Style (N.S.).

It followed and capitalized on the February Revolution of the same year. The October Revolution in Petrograd overthrew the Russian Provisional Government and gave the power to the local soviets dominated by Bolsheviks. As the revolution was not universally recognized outside of Petrograd there followed the struggles of the Russian Civil War (1917–1922) and the creation of the Soviet Union in 1922.
The revolution was led by the Bolsheviks, who used their influence in the Petrograd Soviet to organize the armed forces. Bolshevik Red Guards forces under the Military Revolutionary Committee began the takeover of government buildings on 24 October 1917 (O.S.). The following day the Winter Palace (the seat of the Provisional government located in Petrograd, then capital of Russia), was captured.

"Stalin" and "Lenin", Red Square, Moscow, October 1997

Οδυσσέας Ελύτης

2011-11-02T22:24:00.000+02:00

Moon, Galileo spacecraft / NASA

Οδυσσέας Ελύτης: 100 χρόνια από τη γέννησή του

.. βάδιζα λέει σε παραλία ερημική οπού ή σελήνη αιμορραγούσε και δεν άκουγες παρά του ανέμου τα πατήματα πάνω στα σάπια ξύλα ...

Οδυσσέας Ελύτης [Μαρία Νεφέλη, 1978]

Ελιά

2011-10-25T23:41:00.003+03:00

Ελιά / I.A. Daglis

Από τα μυθικά δέντρα της Ελλάδας, η ελιά, είναι ασυζητητί το πιο μυθικό. Δεν είναι γέννημα και δώρο της Αθηνάς στην Ελλάδα; Δεν γεννήθηκε, όπως το κυπαρίσσι, από τη μεταμόρφωση κάποιου ανθρώπου αλλά από το πνεύμα και κυρίως από την επιθυμία μίας θεάς...

Jacques Lacarriere [Dictionnaire amoureux de la Grece, 2001]

Ελιά στα Μεσόγεια / I.A. Daglis

Franz Liszt - 200 years from his birth

2011-10-22T21:38:00.000+03:00

Portrait of Liszt by Pierre Petit, 1870

Franz Liszt, the famous Hungarian composer, pianist, conductor, and teacher was born on 22 October 1811 in the village of Doborján in Sopron County, in the Kingdom of Hungary. Liszt became renowned throughout Europe during the nineteenth century for his virtuosic skill as a pianist. He was said by his contemporaries to have been the most technically advanced pianist of his age and perhaps the greatest pianist of all time. He was also a well-known composer, piano teacher, and conductor who contributed significantly to the modern development of the art. He was a benefactor to other composers, including Richard Wagner, Hector Berlioz, Camille Saint-Saëns, Edvard Grieg and Alexander Borodin.
As a composer, Liszt was one of the most prominent representatives of the "Neudeutsche Schule" ("New German School"). He left behind an extensive and diverse body of work in which he influenced his forward-looking contemporaries and anticipated some 20th-century ideas and trends.

Εθνική Άμυνα

2011-10-09T13:15:00.000+03:00

Η ηγετική τριανδρία της Εθνικής Άμυνας. Από αριστερά:

Παύλος Κουντουριώτης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Παναγιώτης Δαγκλής

Πριν από 95 χρόνια, στις 9 Οκτωβρίου 1916, σχηματίστηκε στη Θεσσαλονίκη η Προσωρινή Κυβέρνηση της Εθνικής Άμυνας, μετά τη διαφωνία του νόμιμου πρωθυπουργού Βενιζέλου με τον γερμανόφιλο βασιλιά Κωνσταντίνο και την παραίτηση του Βενιζέλου. Η Κυβέρνηση της Εθνικής Άμυνας τάχθηκε με το πλευρό των Συμμάχων και κήρυξε έκπτωτο τον Κωνσταντίνο.

70 χρόνια από τη σφαγή των Κυργίων

2011-10-04T23:44:00.001+03:00

Κύργια - ο κεντρικός συνοικισμός

Στις 3 Οκτωβρίου 1941 βουλγαρικό αεροπλάνο βομβάρδισε τα Κύργια αναγκάζοντας τους κατοίκους τους να καταφύγουν στο βουνό. Την επόμενη ημέρα, 4 Οκτωβρίου 1941, συνεχίστηκε ο βομβαρδισμός του κεντρικού συνοικισμού των Κυργίων με αποτέλεσμα να καταστραφούν από πυρκαγιά περίπου 200 σπίτια και μαγαζιά. Ακόλουθα, Βούλγαροι στρατιώτες εισέβαλαν στα Κύργια, σκότωσαν όσους απέμειναν στο χωριό, λεηλάτησαν τα σπίτια και έπειτα απόσπασμα Βουλγάρων σκότωσε ομάδα ηλικιωμένων στο Πολύπετρο. Την ίδια μέρα στο Καράορμαν εκτελέστηκαν από τους Βουλγάρους άνδρες των Κυργίων, οι οποίοι παραδόθηκαν μαζί με γυναικόπαιδα νομίζοντας ότι δεν θα τους σκοτώσουν… Συνολικά οι Κυργιώτες που εκτελέστηκαν ή δολοφονήθηκαν με ξυλοδαρμό από τους Βουλγάρους κατά τη διάρκεια ή και μετά την Εξέγερση της Δράμας ήταν 144 άτομα.

Η σφαγή του 1941 στο Δοξάτο

2011-09-29T20:56:00.001+03:00

Νίκος Δαγλής, ο αδερφός του παππού. Εκτελέστηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1941 στο Δοξάτο

Το βράδυ της 28ης Σεπτεμβρίου 1941 μία ομάδα ανταρτών (25-30 άτομα) με ορμητήριο το Τσαλ Νταγ (όρη Λεκάνης) και με αρχηγό τον έφεδρο ανθυπολοχαγό, δικηγόρο Χρήστο Καλαϊτζίδη από τον Νικηφόρο μπήκε στο Δοξάτο και πήρε τους άντρες της ομάδας του χωριού από τα σπίτια τους. Στις 11 το βράδυ οι αντάρτες επιτέθηκαν και πυρπόλησαν τον σταθμό χωροφυλακής του Δοξάτου, σκότωσαν 8 και τραυμάτισαν άλλους Βούλγαρους χωροφύλακες. Ανάμεσα στους Βούλγαρους τραυματίες ήταν και ο Νομάρχης Δράμας Βασίλ Γκεοργκίεφ, ο οποίος είχε σπεύσει στο Δοξάτο μαζί με 16 χωροφύλακες και ένοπλους πολίτες. Οι αντάρτες στη συνέχεια κατέφυγαν στο Τσαλ Νταγ και τους ακολούθησαν 200 περίπου Δοξατινοί.

Τις πρωινές ώρες της 29ης Σεπτεμβρίου βουλγαρικό απόσπασμα μπήκε στο Δοξάτο, ενώ βουλγαρικό αεροπλάνο βομβάρδισε τα ακρινά σπίτια. Οι Βούλγαροι συνέλαβαν 200 περίπου κατοίκους, τους οδήγησαν στο σπίτι του Πέτρου Ηλιάδη κοντά στη θέση «Πευκάκια» και ολόκληρο το βράδυ μέχρι και τα ξημερώματα της 30ής Σεπτεμβρίου οδηγούσαν ομάδες των 15-20 ατόμων σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, στο δρόμο προς την Αδριανή, για εκτέλεση. Σύμφωνα με τους Πασχαλίδη και Χατζηαναστασίου, οι Βούλγαροι εκτέλεσαν στο Δοξάτο 182 Έλληνες (166 ντόπιους και 16 από άλλες περιοχές) ενώ 18 Δοξατινοί σκοτώθηκαν σε άλλες περιοχές –σύνολο 200 θύματα.

Το μνημείο των εκτελεσθέντων στη θέση "Πευκάκια" στο Δοξάτο

Αυτή ήταν η δεύτερη σφαγή στο Δοξάτο από Βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής. Η πρώτη με θύματα 650 αθώους Δοξατινούς (άνδρες, γυναίκες και παιδιά), έγινε την 30η Ιουνίου 1913.

Καποδίστριας, 180 χρόνια

2011-09-27T11:39:00.000+03:00

Οι Έλληνες που βγάζουν τα μάτια τους μόνοι τους: 180 χρόνια από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια.

Όλες οι θεμελιακές ενέργειες του Καποδίστρια, που απέβλεπαν κυρίως στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πτωχών τάξεων, ήταν αναπόφευκτο να δημιουργήσουν έντονες και βίαιες αντιδράσεις εκείνων που θίγονταν άμεσα τα συμφέροντά τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι εκ των πραγμάτων ήταν αδύνατη η ικανοποίηση σωρείας απαιτήσεων, άλλοτε λογικών και συνήθως υπερβολικών και παράλογων, είχε ως αποτέλεσμα την ένταση του αντιπολιτευτικού εναντίον του ρεύματος. Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, οι κοτζαμπάσηδες, πολλοί οπλαρχηγοί και οι μεγάλοι καραβοκυραίοι των ναυτικών νησιών πρωτοστατούσαν στις κινήσεις εναντίον του κυβερνήτη. Οι λαϊκές τάξεις, όσο κι αν λάτρευαν τον κυβερνήτη τους, δεν μπορούσαν να αποτελέσουν σοβαρό αντιπερισπασμό στην ολιγαρχία των ισχυρών, από τους οποίους μάλιστα εξαρτιόνταν, αφού είχαν μαζί τους σχέση εργοδότη και εργαζόμενου… Η Ύδρα αποτελούσε το κέντρο της αντιπολίτευσης, με εγκέφαλο τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και στενούς συνεργάτες του τον Ανδρέα Μιαούλη και τον Λάζαρο Κουντουριώτη. Κύριος στόχος τους ήταν η ανατροπή του κυβερνήτη… Έντονος αντιπολιτευτικός αναβρασμός επικρατούσε και στη Μάνη, με πρωτεργάτες μέλη της οικογένειας Μαυρομιχάλη. Ο Καποδίστριας γνώριζε ότι το θανάσιμο εναντίον του μίσος των Μαυρομιχαλαίων οφειλόταν στο γεγονός ότι είχε τολμήσει να καταργήσει τα τεράστια οικονομικά προνόμια στους δασμούς και τους φόρους, που είχαν αποκτήσει κατά την Τουρκοκρατία, και να τους αφαιρέσει την παράνομη κατοχή που είχαν κάνει στα τελωνεία της νότιας Μεσσηνίας. Τελικά, όταν η κυβέρνηση αναγκάστηκε να πάρει ορισμένα περιοριστικά μέτρα στις παράνομες κινήσεις τους, η αντίδραση των Μαυρομιχαλαίων κορυφώθηκε και υποκίνησαν στην έδρα τους, το Λιμένι της Μάνης, αιματηρή στάση …Στις 14 Ιουλίου 1831, με 200 ένοπλους Υδραίους ο Μιαούλης έφτασε στον Πόρο και κατέλαβε το μεγαλύτερο πλοίο του πολεμικού στόλου «Ελλάς» και το μικρό φρούριο του νησιού … Ο Μιαούλης προσπάθησε να πείσει τον Κανάρη να προσχωρήσει στους στασιαστές, εκείνος όμως αρνήθηκε και χαρακτήρισε την πράξη του Μιαούλη «ανταρσία»… Ξημερώνοντας 1 Αυγούστου 1831 – και παρά τις αντιρρήσεις του Κριεζή – ο Μιαούλης διέταξε τους άνδρες του να τοποθετήσουν φυτίλια στην πυριτιδαποθήκη της φρεγάτας «Ελλάς» και στις κορβέττες «Ύδρα», «Εμμανουήλ» και «Καρτερία». Στις 9:30 το πρωί έδωσε διαταγή να πυροδοτηθούν τα φυτίλια. Το «Ύδρα» και το καμάρι του στόλου, «Ελλάς», καταστράφηκαν ολοσχερώς. Ο Κανάρης ανήγγειλε την ίδια ημέρα το συνταρακτικό γεγονός στον Καποδίστρια… Η κατάσταση έλαβε επικίνδυνες διαστάσεις με την ενεργό ανάμειξη της αγγλικής και γαλλικής διπλωματίας, που απροκάλυπτα υποστήριζαν την Ύδρα και τη Μάνη. Μανιάτες και Υδραίοι, με την ενεργό συμμετοχή του γαλλικού στρατού, κατέλαβαν την Καλαμάτα και έκαψαν τα κυβερνητικά πλοία πού βρίσκονταν στο λιμάνι της… Από τις αρχές Σεπτεμβρίου κυκλοφορούσαν έντονες φήμες για επικείμενη δολοφονία του κυβερνήτη, και το στενό του περιβάλλον τον παρότρυνε να πάρει προφυλακτικά μέτρα και να διατάξει παρακολούθηση των Μαυρομιχαλαίων. Ο Καποδίστριας αρνήθηκε κατηγορηματικά, λέγοντας ότι δεν θα έφταναν ως το έγκλημα, που θα έπληττε κυρίως την Ελλάδα. Οι Μαυρομιχαλαίοι, όμως, έχοντας την απροκάλυπτη υποστήριξη των αντιπρέσβεων της Αγγλίας και της Γαλλίας, είχαν πάρει την τραγική για την Ελλάδα απόφασή τους. Τα ξημερώματα της Κυριακής, 27 Σεπτεμβρίου 1831, όταν ο Καποδίστριας έφτασε στην είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο, οι εθνοκτόνες σφαίρες του Κωνσταντίνου και το μαχαίρι του Γεωργίου Μαυρομιχάλη σώριασαν νεκρό τον μεγάλο Ευρωπαίο διπλωμάτη και μοναδικό Έλληνα πολιτικό.

μέσα στην ξινή μυρουδιά του τρύγου

2011-09-24T23:01:00.001+03:00

Αμπέλια της Νεμέας και της Στυμφαλίας / I.A. Daglis

Νεμέα, Στυμφαλία, Φλιούντα, Τιτάνη. Πλούσια και γλυκόηχα ονόματα φέρνουνε στο μυαλό μια γη άγρια, τις ζωντανές και νέες δυνάμεις της Ελλάδας αλλά και των τεράτων και των γιγάντων τα δύσκολα παιδικά χρόνια: το λιοντάρι της Νεμέας, τις ανθρωποφάγες Στυμφαλίδες όρνιθες και τον Τιτάνα, αδελφό του Ήλιου και ιδρυτή της Τιτάνης. Αυτούς τους αρχαϊκούς θρύλους τους αναζήτησα από τη Νεμέα ως τη Στυμφαλία, από τη Στυμφαλία ως τη Σικυώνα, μετά την πηγή της Στυγός, εκείνο το τελευταίο ελληνικό καλοκαίρι, δρομοκόπος στην Αργολίδα και στις στράτες της Αρκαδίας, μέσα στην ξινή μυρουδιά του τρύγου, της μαύρης σταφίδας που ξεραινόταν σε λιάστρες στον ήλιο …
Jacques Lacarriere [Το ελληνικό καλοκαίρι, 1975]

The Great Fire and Massacre of Smyrna, 89 years ago

2011-09-13T17:41:00.001+03:00

Smyrna (Greek: Σμύρνη or Σμύρνα) was an ancient city located at a central and strategic point on the Aegean coast of Anatolia. Thanks to its advantageous port conditions, its ease of defence and its good inland connections, Smyrna rose to prominence. The ancient city is located at two sites within modern Izmir, Turkey. While the first site rose to prominence during the Archaic Period as one of the principal ancient Greek settlements in western Anatolia, the second, whose foundation is associated with Alexander the Great, reached metropolitan proportions especially during the period of the Roman Empire, from which time most of the present-day remains date.

The Great Fire of Smyrna is the name commonly given to the fire that ravaged Smyrna starting 13 September 1922 and lasting until 17 September 1922. It occurred four days after the Turkish army regained control of the city on 9 September 1922. Turks systematically burned the city and killed Greek and Armenian inhabitants. There is extensive relevant eyewitness evidence from Western troops sent to Smyrna during the evacuation, foreign diplomats/relief workers based at Smyrna and Turkish sources. The fire mainly affected the Greek quarters of the city, taking many lives. Ethnic cleansing soon followed, resulting in the expulsion of most of the Greeks from the city, ending their 3000 years presence in Smyrna.

George Horton was the U.S. Consul General of Smyrna who was compelled to evacuate Smyrna on September 13, arriving in Athens on September 14. He published his own account, in 1926, of what happened in Smyrna and included testimony from a number of eye-witnesses and additionally quoted a number of contemporary scholars. Horton noted that it was not till after the Armenian quarter had been cleared by Turkish soldiers that the Turkish soldiers torched a number of houses simultaneously, on September 13, behind the American Inter-Collegiate Institute. Moreover, they waited for the wind to blow in the right direction, away from the homes of the Muslim population, before starting the fire. This is backed up by the eye-witness report of Miss Minnie Mills, the dean of the Inter-Collegiate Institute:
"I could plainly see the Turks carrying the tins of petroleum into the houses, from which, in each instance, fire burst forth immediately afterward. There was not an Armenian in sight, the only persons visible being Turkish soldiers of the regular army in smart uniforms." This was also confirmed by the eye-witness report of Mrs King Birge the wife of an American missionary, who viewed events from the tower of the American College at Paradise.

Here is an abridged summary of notable events in the destruction of Smyrna described in Horton's account:
    * Turkish soldiers cordoned off the Armenian quarter during the massacre. Armed Turks massacred Armenians and looted the Armenian quarter.
    * After their systemic massacre Turkish soldiers, in smart uniforms, set fire to Armenian buildings using tins of petroleum, and other flammables, with flaming rags soaked in those flammable liquids.
    * To supplement the devastation, small bombs were planted by the soldiers, under paving slabs around the christian parts of the city to take down walls. One of the bombs was planted near the American Consulate and another at the American Girl's School.
    * The fire was started on September 13. The last Greek soldiers had evacuated Smyrna on September 8. The Turkish Army was in full control of Smyrna from September 9. All Christians remaining in the city who evaded massacre stayed within their homes fearing for their lives. The burning of the homes forced Christians in to the streets. This was personally witnessed by Horton.
    * The fire was initiated at one edge of the Armenian quarter when a strong wind was blowing toward the christian part of town and away from the Muslim part of town. Citizens of the Muslim quarter were not involved in the catastrophe. However, the Muslim quarter did celebrate the arrival of the Turkish Army.
    * Turkish soldiers guided the fire through the modern Greek and European section of Smyrna by pouring flammable liquids in to the streets for the fire to consume. These were poured in front of the American Consulate to guide the fire there and this was witnessed by C. Clafun David, the Chairman of the Disaster Relief Committee of the Red Cross (Constantinople Chapter) and others who were standing at the door of the Consulate. Mr Davis testified that he put his hands in the mud where the flammable liquid was poured and indicated that it smelled like mixed petroleum and gasoline. The soldiers that were observed doing this had started from the quay and proceeded towards the fire thus ensuring the rapid and controlled spread of the fire.
    * Dr Alexander Maclachlan, the president of the American College, together with a sergeant of the American Marines were stripped and then beaten by Turkish soldiers with clubs. In addition, a squad of American Marines was fired on.

Aristotle Onassis who was born in Smyrna, and who later became the richest man in the world, was one of the Greek survivors of Smyrna. The various biographies of his life document notable and quite sensitive aspects of his experiences during the Smyrna Catastrophe. His life experiences were recreated in the movie called Onassis, The Richest Man in the World and includes Onassis' personal relationship with a Turkish officer.
During the Smyrna Catastrophe the Onassis family lost their substantial property holdings which were either taken or given to Turks as bribes to secure their safety and freedom. They became refugees fleeing to Greece after the fire. However, Aristotle Onassis stayed behind to save his father who had been placed in a Turkish concentration camp. He was successful in saving his father's life. During this period Onassis lost three uncles and one aunt with her husband Chrysostomos Konialidis and their daughter, who were burned to death when Turkish soldiers set fire to a church in Thyatira where 500 Christians had found shelter to avoid Turkish soldiers and the Great Fire of Smyrna

11 September 2001

2011-09-11T17:26:00.000+03:00

A horrible 10-year anniversary. God bless the innocent victims of the New York terrorist attack.

Siege of Leningrad, 70 years ago

2011-09-08T11:49:00.000+03:00

Leningrad (St. Petersburg): Kanal Griboyedova, Cathedral of the Resurrection of Chris / I.A. Daglis

The Siege of Leningrad by the German and Finish Armies started on 8 September 1941, when the last land connection to the city was severed. Although the Soviets managed to open a narrow land corridor to the city on 18 January 1943, lifting of the siege took place on 27 January 1944, 872 days after it began. It was one of the longest and most destructive sieges in history and one of the most costly in terms of casualties.

Hitler with Finland's Marshal Carl Gustav Mannerheim and President Risto Ryti; meeting in Imatra, Finland, 200 km north-west of Leningrad, in 1942.

Τέλος καλοκαιριού

2011-09-04T15:16:00.000+03:00

Αποκαλόκαιρο, ελαιώνας στη Μάνη / © I.A. Daglis

Κανένα ίχνος
στη φωνή του τζίτζικα
ότι πεθαίνει.
Ματσούο Μπασό[1644–1694, γιαπωνέζος ποιητής]

Αποκεφαλισμός του Αη-Γιάννη

2011-08-29T19:36:00.000+03:00

Ιωάννης Πρόδρομος

Ψηφιδωτό στο ναό της Ύπατης Σοφίας του Ένσαρκου Λόγου του Θεού, Κωνσταντινούπολη

29 Αυγούστου: Μνήμη της αποτομής της κεφαλής του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου

Πώς και γιατί; Ο Ιωάννης ήταν ένα ιδιαίτερα ενοχλητικό πρόσωπο για την εξουσία της εποχής του, καθώς έλεγχε δημόσια τον Ηρώδη Αντύπα, τετράρχη της Γαλιλαίας, για την παράνομη συμβίωσή του με τη σύζυγο τού (εν ζωή) αδελφού του Ηρώδη Φιλίππου, και ανηψιά και των δυο τους, την Ηρωδιάδα. Καθώς ο Ηρώδης ήταν η εξουσία και ο Ιωάννης απλώς μια ενοχλητική κριτική της εξουσίας, η εξουσία έκανε αυτό που πάντα ήξερε να κάνει: λογοκρισία. Δηλαδή απλούστατα ο Ηρώδης μπουντρούμιασε τον Ιωάννη. Σε κάποια γιορτή των γενεθλίων του, ο Ηρώδης ζήτησε από την κόρη της Ηρωδιάδας Σαλώμη να του χορέψει και κατόπιν της υποσχέθηκε με όρκο να της δώσει ό,τι του ζητήσει. Η Ηρωδιάδα, που δεν συμπαθούσε και ιδιαίτερα τον Ιωάννη, προέτρεψε την κόρη της να ζητήσει το κεφάλι του Ιωάννη επί πίνακι. Έτσι λύθηκε αισίως και με "κομψό τρόπο" το πρόβλημα αμφιβήτησης της εξουσίας. Ανάλογους "κομψούς τρόπους" βρίσκει η εξουσία διαχρονικά για να λύνει τα όποια προβλήματά της.

Berliner Mauer - 50 years

2011-08-12T00:34:00.000+03:00

On 15 June 1961, First Secretary of the Socialist Unity Party and DDR State Council chairman Walter Ulbricht stated in an international press conference, "Niemand hat die Absicht, eine Mauer zu errichten!" (No one has the intention of erecting a wall!). It was the first time the colloquial term Mauer (wall) had been used in this context...
On Saturday, 12 August 1961, the leaders of the DDR attended a garden party at a government guesthouse in Döllnsee, in a wooded area to the north of East Berlin. There Ulbricht signed the order to close the border and erect a wall. At midnight, the police and units of the East German army began to close the border and, by Sunday morning, 13 August, the border with West Berlin was closed. East German troops and workers had begun to tear up streets running alongside the border to make them impassable to most vehicles and to install barbed wire entanglements and fences along the 156 kilometres around the three western sectors, and the 43 kilometres that divided West and East Berlin.
The barrier was built slightly inside East Berlin or East German territory to ensure that it did not encroach on West Berlin at any point. Later, it was built up into the Wall proper, the first concrete elements and large blocks being put in place on 17 August. During the construction of the Wall, National People's Army (NVA) and Combat Groups of the Working Class (KdA) soldiers stood in front of it with orders to shoot anyone who attempted to defect. Additionally, chain fences, walls, minefields and other obstacles were installed along the length of East Germany's western border with West Germany proper. A huge no man's land was cleared to provide a clear line of fire at fleeing refugees...

Pulsars

2011-08-06T13:06:00.001+03:00

Composite Optical/X-ray image of the Crab Nebula, showing synchrotron emission in the surrounding pulsar wind nebula, powered by injection of magnetic fields and particles from the central pulsar

Optical: NASA/HST/ASU/J. Hester et al. X-Ray: NASA/CXC/ASU/J. Hester et al.

The pulsar, an entirely novel kind of star, was discovered by Joselyn Bell Burnell on 6 August 1967,while she was still a PhD student at the University of Cambridge. Pulsars (pulsating stars) are highly magnetized, rotating neutron stars that emit a beam of electromagnetic radiation. The radiation can only be observed when the beam of emission is pointing towards the Earth. This is called the lighthouse effect and gives rise to the pulsed nature that gives pulsars their name.

Η λέξη pulsar προήλθε από την συγχώνευση των λέξεων pulsating και star («παλλόμενος αστέρας» θα λέγαμε) και πρωτοεμφανίστηκε το 1968. Η πρώτη ανακάλυψη ενός πάλσαρ έγινε πριν από 40 χρόνια – στις 6 Αυγούστου 1967, από την Τζόσελιν Μπαρνέλ (Joselyn Burnell) και τον Άντονι Χιούις (Anthony Hewish) του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Κατά τη διάρκεια παρατηρήσεων κουάζαρ με μια συστοιχία ραδιοτηλεσκοπίων, αντιλήφθηκαν πως λάμβαναν ένα σήμα με υψηλή κανονικότητα, που αποτελούνταν από παλμούς ακτινοβολίας με περίοδο μερικών δευτερολέπτων (δηλαδή συχνότητα μικρότερη του ενός Hz).
Οι δύο επιστήμονες σοκαρισμένοι από την σχεδόν αφύσικη κανονικότητα των εκπομπών (ας σημειώσουμε εδώ πως η κανονικότητα του σήματος κάποιων πάλσαρ φτάνει την κανονικότητα των ατομικών ρολογιών), βάφτισαν την ανακάλυψή τους LGM-1, που ήταν τα αρχικά των λέξεων Little Green Men (δηλαδή «μικρά πράσινα ανθρωπάκια») – καλύπτοντας με βρετανικό χιούμορ την αιρετική υπόθεση πως ίσως επρόκειτο για σήματα από εξωγήινα νοήμονα όντα.
Γιάννης Δαγκλής [Πάλσαρ - τα τραγούδια του σύμπαντος, εκλαϊκευτικό άρθρο στο Γεωτρόπιο, 4 Αυγούστου 2007]

Στον Γιάννη Σειραδάκη, με ιδιαίτερη εκτίμηση και αγάπη

Τα τραγούδια παίρνουν κάτι απ' την ψυχή μας
και το μεταφέρουν στο στερέωμα
Όπου αναβοσβήνει σα θλιμμένο πάλσαρ
και το δρόμο δείχνει, για τους ναυαγούς...

Θανάσης Παπακωνσταντίνου [Όταν τραγουδάω, 1996]

Ο Μιαούλης και η καταστροφή του ελληνικού στόλου

2011-08-01T23:40:00.000+03:00

Ξημερώματα της 1ης Αυγούστου 1831 ο ναύαρχος Μιαούλης διατάζει τους άνδρες του να τοποθετήσουν φυτίλια στην πυριτιδαποθήκη της φρεγάτας «Ελλάς» και στις κορβέτες «Ύδρα», «Εμμανουήλ» και «Καρτερία». Στις 9:30 το πρωί δίνει διαταγή να πυροδοτηθούν τα φυτίλια. Η «Ύδρα» και το καμάρι του στόλου, «Ελλάς», καταστρέφονται ολοσχερώς. Ο Κανάρης αναγγέλει την ίδια ημέρα το συνταρακτικό γεγονός στον Καποδίστρια...
Για τη στάση των Υδραίων: Ιωάννης Καποδίστριας

'Ιων Δραγούμης

2011-07-31T22:11:00.000+03:00

… Ένα άλλο γεγονός που θα πρέπει να ενόχλησε τον Καβάφη βαθιά ήταν η δολοφονία, από το Τάγμα Ασφαλείας του Βενιζέλου, του Ίωνα Δραγούμη στις 31 Ιουλίου του 1920. Ο Βενιζέλος βρισκόταν στο Παρίσι και δεν είχε άμεση εμπλοκή, παρέμεινε όμως φίλος με τον πρώην μακεδονομάχο Γύπαρη, που φερόταν να έχει δώσει την εντολή για την εκτέλεση. Εκτός από τον Γύπαρη, κατηγορήθηκε ως ηθικός αυτουργός και ο Εμμανουήλ Μπενάκης, πατέρας της Πηνελόπης Δέλτα και του Αντώνη Μπενάκη, φίλων του Καβάφη… Ο Δραγούμης, άκρως αντιβενιζελικός, θεωρούσε τον Βενιζέλο ως τον μεγαλύτερο εχθρό της Ελλάδας. Μεταξύ 1917 και 1919 έζησε στην Κορσική και στη συνέχεια στη Σκόπελο, όπου τον εξόρισε η κυβέρνηση Βενιζέλου. Το 1905 εργάστηκε για έξι σχεδόν μήνες στο ελληνικό προξενείο της Αλεξάνδρειας και γνωρίστηκε με τον Καβάφη…
Διονύσης Στεργιούλας [Το τελευταίο ποίημα του Καβάφη, Οδός Πανός, τχ. 147, Ιανουάριο-Μάρτιος 2010]

Ο Ίων Δραγούμης κι ο Πέτρος Βλαστός είναι, θαρρώ, οι δυο άνθρωποι που περισσότερο τίμησα και αγάπησα στη ζωή μου.
Νίκος Καζαντζάκης [Ταξιδεύοντας: Αγγλία, 1969]

Ο Δραγούμης υπήρξε «αριστοκράτης», από αυτούς που «κατακτούν με το σπαθί τους τις ιδιότητες που συνεπάγεται» η λέξη, «γλυκοαίματος και θανάσιμα μισητός, άνθρωπος των σαλονιών και των κομιτάτων, δημοτικιστής και γόνος καθαρολόγων, σεμνός και ερωτιάρης, εχθρός της μικρής και εντίμου Ελλάδος αλλ' αδελφικός φίλος του βασιλέως, μακράν μέχρι θανάτου από τον Ελευθέριο Βενιζέλο και οραματιστής κοινός μιας άλλου είδους μεγάλης Ελλάδας. Αυτές όλες οι πέρλες, δε συνθέτουν μόνον ένα μυστηριώδες όνομα, παρά γεννούν μια προσωπική μυθολογία, που με γέμιζε γοητεία σ' όλη την πρώτη μου νεότητα. [...] Στη Σαμοθράκη του εξακολουθώ να βρίσκω ίσαμε σήμερα τον λεπτοφυή συγγραφέα και πατριώτη από πηγή. [...] Στο βάθος το ήξερε καλά κι ο ίδιος όταν έλεγε: «Να μεγαλώνω σα φυτό στη Ρωμιοσύνη μέσα. Σκοπό να μην έχω, παρά να είμαι εγώ ο σκοπός μου. Να περνώ στη Ρωμιοσύνη μέσα σαν άστρο που λάμπει στο σκοτάδι. Η μορφή μου, περνώντας, να ξυπνά τους άλλους και να θέλουν να τη μιμούνται...»
Οδυσσέας Ελύτης [Εν λευκώ, 2006]

Μαυριώτισσα

2011-07-26T21:11:00.001+03:00

26 Ιουλίου 1986. Καστοριά. Στην Παναγία τη Μαυριώτισσα ... γεύομαι το χρόνο και το θάνατο κι αυτά που μένουν ..

Bikini and Bikini

2011-07-25T22:06:00.004+03:00

Mushroom-shaped cloud and water column from the underwater Baker nuclear explosion of July 25, 1946. Photo taken from a tower on Bikini Island, 5.6 km away.

25 July 1946, 65 years ago: Nuclear weapon test Baker at Bikini Atoll, part of Operation Crossroads. The of Operation Crossroads was to investigate the effect of nuclear weapons on naval ships. Crossroads consisted of two detonations, each with a yield of 23 kilotons: Able was detonated at an altitude of 158 m on July 1, 1946; Baker was detonated 27 m underwater on July 25, 1946.

Bikini Atoll, with Bikini Island boxed in the northeast. The crater formed by the Castle Bravo nuclear test can be seen on the northwest cape of the atoll.

The Crossroads tests were the fourth and fifth nuclear explosions conducted by the United States (following the Trinity test and the bombings of Hiroshima and Nagasaki). They were the first of many nuclear tests held in the Marshall Islands and the first to be publicly announced beforehand and observed by an invited audience, including a large press corps.
The test resulted in the radioactive contamination of all the target ships by the underwater Baker shot. It was the first case of immediate, concentrated local radioactive fallout from a nuclear explosion (the fallout from an air burst is global, held in the stratosphere for days and widely dispersed). Chemist Glenn Seaborg, the longest-serving chairman of the Atomic Energy Commission, called Baker "the world's first nuclear disaster".
Because of radioactive contamination, Bikini remained uninhabited as of 2010, though it is occasionally visited by sport divers.

November 1946: Fashion model Dovima wearing bikini, Montego Bay, Jamaica.

The bikini is typically a women's two-piece swimsuit. The modern bikini was invented by French engineer Louis Réard in 1946, who named it after Bikini Atoll in the Pacific, the site of the Operation Crossroads nuclear weapon tests in July that year. The bikini is perhaps the most popular female beachwear around the globe, according to French fashion historian Olivier Saillard due to "the power of women, and not the power of fashion". Predecessors of the bikini date to antiquity and the Greco-Roman world. Art dating from the Diocletian period (286-305 AD) in Villa Romana del Casale, Sicily, depicts women in garments resembling bikinis in mosaics on the floor.

The "Bikini girls" mosaic showing women exercising, first quarter of the 4th century AD. Villa Romana del Casale, Sicily.

Η Συνθήκη της Λωζάννης και ο Βενιζέλος

2011-07-24T13:46:00.000+03:00

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος με τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στην Άγκυρα τον Οκτώβριο του 1930

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επανάσταση του 1922, ο Βενιζέλος δέχθηκε να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη διάσκεψη της Λωζάννης όπου στις 24 Ιουλίου 1923 υπέγραψε τη συνθήκη ειρήνης με την Τουρκία… Ο Βενιζέλος, που ήθελε να θεωρείται πατέρας της νίκης (στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρά Ασία) αλλά ποτέ δεν δέχτηκε το μερίδιό του στην ήττα (οι ευθύνες μιας ήττας δεν πρέπει να αναζητούνται μόνο στην τελευταία φάση του πολέμου ούτε μόνο στην ηγεσία του στρατού), αφού συμπαρέσυρε στις επιλογές του φίλους και αντιπάλους και εν τέλει την ίδια την ελληνική ιστορία, όταν κυριολεκτικά χάθηκαν όλα για την Ελλάδα πέρασε στην απέναντι όχθη της Μεγάλης Ιδέας: έγινε, με τη μεσολάβηση του ιταλού δικτάτορα Μουσολίνι, ένθερμος οπαδός της ελληνοτουρκικής φιλίας. Το χάσμα που τον χώριζε από τους πολιτικούς του αντιπάλους και από τον μισό περίπου ελληνικό πληθυσμό μεγάλωνε διαρκώς, η φιλία του όμως με τον Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ) θα ήταν στο εξής αδιατάρακτη και ο Κεμάλ με κάθε ευκαιρία θα έπλεκε το εγκώμιο του Βενιζέλου..
... Με τις ελληνοτουρκικές συμφωνίες του 1930 παγιώνονται προς το χειρότερο, εις βάρος της Ελλάδας και των προσφύγων, οι αποφάσεις της συνθήκης της Λωζάννης και οι πρόσφυγες χάνουν πλέον κάθε ελπίδα για επιστροφή στη γη τους. Την ίδια περίοδο ο Βενιζέλος εκφράζεται αρνητικά για το θέμα της ένωσης της Κύπρου και των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα. Τον Νοέμβριο του 1932, εποχή που ο Καβάφης αρχίζει να γράφει το ποίημα «Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας», ο Βενιζέλος έχει μόλις χάσει, μετά από 4 χρόνια, τη διακυβέρνηση της χώρας, ενώ λίγο καιρό πριν είχε προτείνει τον Κεμάλ Ατατούρκ για Νόμπελ Ειρήνης…

Διονύσης Στεργιούλας [Το τελευταίο ποίημα του Καβάφη, Οδός Πανός, τχ. 147, Ιανουάριο-Μάρτιος 2010]

Back to black

2011-07-23T22:16:00.000+03:00

Black / I.A. Daglis

You went back to what you knew

So far removed from all that we went through

And I tread a troubled track

My odds are stacked

I'll go back to black ...

Back to Black, 2006
Amy Jade Winehouse (14 September 1983 – 23 July 2011)

Tesla - 155 years from his birth

2011-07-10T12:36:00.004+03:00

Thunderstorm lightning in Athens, 28 June 2010 / Chris Kotsiopoulos

The scientific man does not aim at an immediate result. He does not expect that his advanced ideas will be readily taken up. His work is like that of the planter — for the future. His duty is to lay the foundation for those who are to come, and point the way. He lives and labors and hopes.

Nikola Tesla, "Radio Power Will Revolutionize the World", in Modern Mechanics and Inventions (July 1934)

Nikola Tesla (Serbian: Никола Тесла; born 10 July 1856) was an inventor, mechanical engineer, and electrical engineer. He was an important contributor to the birth of commercial electricity, and is best known for his many revolutionary developments in the field of electromagnetism in the late 19th and early 20th centuries. Tesla's patents and theoretical work formed the basis of modern alternating current (AC) electric power systems, including the polyphase system of electrical distribution and the AC motor. This work helped usher in the Second Industrial Revolution.

Born an ethnic Serb in the village of Smiljan (now part of Gospić), in the Croatian Military Frontier of the Austrian Empire (modern-day Croatia), Tesla was a subject of the Austrian Empire by birth and later became an American citizen. Because of his 1894 demonstration of wireless communication through radio and as the eventual victor in the "War of Currents", he was widely respected as one of the greatest electrical engineers who worked in America. He pioneered modern electrical engineering and many of his discoveries were of groundbreaking importance. In the United States during this time, Tesla's fame rivaled that of any other inventor or scientist in history or popular culture. Tesla demonstrated wireless energy transfer to power electronic devices as early as 1893, and aspired to intercontinental wireless transmission of industrial power in his unfinished Wardenclyffe Tower project.

The SI unit measuring magnetic field B (also referred to as the magnetic flux density and magnetic induction), the tesla (T), was named in his honor (at the CGPM, Paris, 1960).

Nikola Tesla on the 100 Serbian dinar banknote, 2006 issue, front.

Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου

2011-07-09T23:20:00.002+03:00

αμμά ξέρε πως ίλαντρον όντας κοπή καβάτζιν

τριγύρου του πετάσσουνται τρακόσια παραπούλια

Σήμερα συμπληρώνονται 190 χρόνια από μια από τις λιγότερο γνωστές γενοκτονίες Ελλήνων που διαπράκτηκαν από τους Τούρκους, είναι η γενοκτονία των 486 ελλήνων προυχόντων της Κύπρου στις 9 Ιουλίου του 1821. Πρώτος απαγχονίστηκε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός και λίγα λεπτά μετά, αποκεφαλίστηκαν οι Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας και οι λοιποί των 486 προυχόντων.

Ας δούμε σύντομα το ιστορικό της γενοκτονίας αυτής των 486 προυχόντων της Κύπρου. Αρχές του 19ου αιώνα…. Τουρκοκρατία, όπως παντού στον ελληνικό χώρο. Ο κόσμος υποφέρει από την πείνα, την άδικη φορολογία και φυσικά την ανελευθερία. Η δυστυχία σπρώχνει τον κόσμο στην Κύπρο στην εξέγερση του 1804, την αποτυχία και την καρατόμηση του σημαντικότερου Κύπριου δραγουμάνου Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου, το 1809 στην Κωνσταντινούπολη. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες ανεβαίνει στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο στα 1810 ο Κυπριανός.
Άνθρωπος μορφωμένος και διορατικός, προσπαθεί από τα πρώτα κιόλας χρόνια της Αρχιεπισκοπίας του, να διαδώσει στο νησί το πνεύμα του Διαφωτισμού, όπως τον είχε ζήσει ο ίδιος ως φοιτητής στην ανώτερη ελληνική σχολή του Ιασίου στη Μολδαβία. Εκεί έζησε για 19 χρόνια και στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και των γνώσεών του επηρεάστηκε αρκετά από τον ηγεμόνα Μιχαήλ Κωνσταντίνο Σούτσο.
Ανάμεσα στα έργα του Αρχιεπίσκοπου Κυπριανού, ήταν η θεμελίωση της παιδείας και η ίδρυση της Ελληνικής Σχολής (το μετέπειτα Παγκύπριο Γυμνάσιο) απέναντι από το κτίριο της Αρχιεπισκοπής. Η πλούσια μάλιστα βιβλιοθήκη της Σχολής, παραμένει μια από τις σημαντικότερες στο νησί, μέχρι και σήμερα.
Για τη μύηση του Κυπριανού στη Φιλική Εταιρεία, δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία αναφορικά με το «πότε και από ποιόν». Όμως, το 1820, φιλοξένησε τον Φιλικό Δ. Ίπατρο και του υποσχέθηκε οικονομική βοήθεια για την επικείμενη Εξέγερση. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, παρέδωσε την υποσχόμενη υλική βοήθεια στον συνεργάτη του Υψηλάντη, Αντώνιο Πελοπίδα. Η Φιλική Εταιρεία του μηνούσε πως «η έναρξη του σχολείου εγγίζει» και την απόφαση της να μην δημιουργηθεί ένοπλος ξεσηκωμός στην ίδια τη Μεγαλόνησο. Λόγω της γεωγραφικής θέσης, της γειτνίασης με τη Συρία και την Αίγυπτο, μια εξέγερση θα ήταν σίγουρα επικίνδυνη και καταδικασμένη. Ταυτόχρονα καλούσε τον Αρχιεπίσκοπο: «να σκεφθή πώς να διαφυλάξη το ποίμνιόν του από τους κατοίκους εκεί εχθρούς».
Έναν περίπου μήνα μετά την έναρξη της Επανάστασης, εκδόθηκε σουλτανικό διάταγμα για την άμεση αφόπλιση όλων των Ελλήνων της Κύπρου. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός μάλιστα, με σχετική εγκύκλιο, κάλεσε τους πιστούς, να παραμείνουν ήρεμοι και αδρανείς. Έδωσε επίσης διαβεβαίωση στον κυβερνήτη Κιουτσούκ Μεχμέτ για τη νομιμοφροσύνη των Ελλήνων. Όλα τα όπλα παραδόθηκαν. Ακόμα και οι χασάπηδες έμειναν… αμαχαίρωτοι.
Ο άγγλος περιηγητής Carne, γνώρισε τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό, λίγο πριν από τα αιματηρά γεγονότα.
Αναφέρει ότι ο Αρχιεπίσκοπος του είπε:
«Ο θάνατός μου δεν είναι μακριά. Ξέρω πως μόνο ευκαιρία περιμένουν, για να με θανατώσουν». Όμως δεν έφυγε, για να σώσει τη ζωή του. Κι ας τρέχανε Έλληνες και Τούρκοι να του προσφέρουν τη βοήθεια τους. Απέρριψε κάθε διέξοδο και προτίμησε να μείνει στο νησί.
Η ιστορική απάντησή του γεμάτη αλτρουϊσμό, γενναιοψυχία και ποιμενική συνείδηση: «παρά το γαίμα τους πολλούς εν κάλλιο του Πισκόπου» παραμένει μέχρι σήμερα παράδειγμα προς μίμηση.
Παρά, λοιπόν, το γεγονός ότι στο νησί επικρατούσε ηρεμία, ο Οθωμανός κυβερνήτης τής νήσου, Mehmet Küçük, ζήτησε από τον Σουλτάνο Mahmud II (1785-1839) άδεια για να εκτελέσει 486 προεξέχοντα μέλη τής Ελληνικής κοινότητας, ώστε ο λαός να μείνει ακυβέρνητος, ουσιαστικά ακέφαλος.
Σάββατο ξημέρωμα, στην εκκλησία, ο Κυπριανός προσεύχεται και με μάτια κλαμένα, αρχίζει τη λειτουργία… Ακολούθως συλλαμβάνεται, και οδηγείται στον Μουσελλίμ-Αγά. Σ΄ αυτόν οδηγούνται και οι τρεις Μητροπολίτες. Με το που κλείνουν οι πόρτες, δίνει διαταγή ο Αγάς, να κλείσουν και οι πύλες των τειχών της Λευκωσίας, με αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό του κόσμου.
Αρχίζει έτσι η ανάκριση από τον ίδιο τον Μουσελλίμ Αγά όπως πολύ παραστατικά περιγράφεται από τον εθνικό ποιητή της Κύπρου Βασίλη Μιχαηλίδη (συνημμένα όλο το ποίημα της 9ης Ιουλίου 1821) στην σπάνια καθαρά ελληνική κυπριακή διάλεκτο που δυστυχώς με την πάροδο του χρόνου «χάνεται». Η κατηγορία;
«Εμάσιεστουν (μαχώσασταν) με τους Ρωμιούς τους άλλους να σμιχτήτε,
τους Τούρκους που τες τέσσερεις μερκές (μεριές) να πολεμάτε,
εμάσιεστουν εις τάρματα τζι’ εσείς να σηκωθήτε,
για να σμιχτήτε ούλοι σας τζιαι την Τουρτζιάν να φάτε.»
Στην άρνηση του Κυπριανού, ο Τούρκος αναφέρει τα επαναστατικά φυλλάδια που κυκλοφορούν στην Χώρα (στην Λευκωσία) και λέει πως έχει βάλει σκοπό να σκοτώσει και τον τελευταίο Έλληνα του νησιού. Η στιχομυθία που ακολουθεί, στην ενότητα Ρωμιοσύνη, είναι το κομμάτι του έργου, που οι περισσότεροι Ελληνοκύπριοι γνωρίζουν από τα μικρά τους χρόνια:
« - Πίσκοπε, ‘γιω την γνώμην μου ποττέ εν την αλλάσσω,
τζι’ όσα τζι’ αν πης μεν θαρευτής πως εν να (είναι να) σου πιστέψω.
Εχω στον νουν μου, πίσκοπε, να σφάξω, να κρεμμάσω,
τζι’ αν ημπορώ που τους Ρωμιούς την Τζιύπρον να παστρέψω,
τζι’ ακόμα αν ημπόρεια τον κόσμον να γυρίσω,
έθεν να σφάξω τους Ρωμιούς, ψυσιήν (ψυχή) να μεν αφήσω.
Και η απάντηση, κατά τον ποιητή, του εθνομάρτυρα Κυπριανού.
- Η Ρωμιοσύνη εν (είναι) φυλή συνότζιαιρη (συνόκαιρη) του κόσμου,
κανένας δεν εβρέθηκεν για να την-ι-ξηλείψη,κανένας, γιατί σιέπει την (την σκέπει) που τάψη (από τα ύψη) ο Θεός μου.
Η Ρωμιοσύνη εν να (είναι να) χαθή, όντας ο κόσμος λείψη!
Σφάξε μας ούλους τζι’ ας γενή το γαίμαν μας αυλάτζιν,
κάμε τον κόσμον ματζιελλειόν τζιαι τους Ρωμιούς τραούλλια,
αμμά ξέρε (αλλά γνώριζε) πως ίλαντρον όντας κοπή καβάτζιν (καβάκι)
τριγύρου του πετάσσουνται τρακόσια παραπούλια.Το ‘νιν (το υνί του αρώτρου) αντάν να τρώ’ την γην τρώει την γην θαρκέται,
μα πάντα τζιείνον τρώεται τζιαι τζιείνον καταλυέται (τελειώνει).
Είσαι πολλά πικραντερός, όμως αν θεν να σφάξης,
σφάξε τους λας που πολεμούν αλλού αρματωμένοι.
Εμάς με σιέρκα (χέρια) όφκαιρα (άδεια) γιατί να μας πειράξης,
πούμαστον δίχως άρματα, τζι’ είμαστον νεπαμένοι;»

Διάστημα: τόσο μακρυά, τόσο κοντά ...

2011-07-08T23:11:00.002+03:00

Διάστημα: Όνειρα για ταξίδια και εξερευνήσεις στους ωκεανούς του σύμπαντος / © ESA

... Το διάστημα, ή τουλάχιστον το κοντινό διάστημα, το λεγόμενο Γεωδιάστημα, είναι ο κοινός τόπος του αγνώστου και του οικείου, είναι ο τόπος όπου συναντιούνται και συμβιώνουν αρμονικά τα όνειρα και οι ανάγκες της ανθρωπότητας. Η τεχνολογία των πυραύλων, των διαστημικών οχημάτων, και των δορυφορικών συσκευών ανίχνευσης και μετρήσεων επέτρεψε στον άνθρωπο να παρατηρεί το σπίτι του από ψηλά! ... Ανέκαθεν ο άνθρωπος, λαχταρώντας να γνωρίσει το επέκεινα, το άγνωστο, φρόντιζε τελικά και το οικείο...
Ιωάννης Α. Δαγκλής [Διάστημα - Τόσο κοντά, τόσο μακριά, Γεωτρόπιο 446]

Das Leben

2011-07-08T10:22:00.000+03:00

Delphi / © I.A. Daglis

An die kurzen Stunden, die man an so einem Orte verbringt, wird man sich Jahre, Jahrzehnte, ein ganzes Leben erinnern, wo doch so viele Tage und Wochen ins Wesenlose zergehn. Am Schluß ist das Leben nur eine Summe aus wenigen Stunden, auf die man zulebte. Sie sind; alles andere ist nur ein langes Warten gewesen.
Erhart Kästner [Ölberge, Weinberge / 1953]
Meinem Freund Wolf gewidmet
Αφιερωμένο στον Λύκο του Μύθου

Tholos / © I.A. Daglis

40 years without Jim Morrison

2011-07-03T19:48:00.001+03:00

At Pere Lachaise Cemetery, Paris, 1982 / © I.A. Daglis

Whoever controls the media, controls the mind.

Jim Morrison [8 December 1943 – 3 July 1971] - 40 years since Jim's death

Κωστής Μοσκώφ, 1939-1998

2011-06-27T22:03:00.002+03:00

Ο Κωστής Μοσκώφ γεννήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1939 στη Θεσσαλονίκη, απ' τον εκ Πόντου καπνέμπορο Ηρακλή Μοσκώφ (Παπάζογλου) και την εξ Ιταλίας Αμίνα Αριγκόνι. Πέθανε σαν σήμερα (στις 27 Ιουνίου) το 1998.

Πριν από δέκα χρόνια, τέτοιες περίπου μέρες, χάσαμε τον Κωστή Μοσκώφ. Αυτός έφυγε - μπορεί και να ησύχασε, αφού από νεαρή ηλικία η ζωή του ήταν μια διαρκής πάλη με τον θάνατο.
Εμείς όμως, το επαναλαμβάνω, τον χάσαμε. Δεν αναφέρομαι απλά στους φίλους και τα συγγενικά του πρόσωπα, αλλά σε ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη. Σε ολόκληρη την Ελλάδα. Για να μη μιλήσω και για τον αραβικό κόσμο και όχι μόνο... Μην ξεχνάτε πως κατά τη διάρκεια της τελευταίας του πάλης με τον Χάροντα ήταν μορφωτικός ακόλουθος της χώρας μας στην Αίγυπτο...
Ο Κωστής όλης της πόλης ήταν μια μοναδική προσωπικότητα, που μπορούσε να σταθεί -και μάλιστα δημιουργικά- σε ποικίλους χώρους. Και έτσι συνεχώς δημιουργούσε και έχτιζε γέφυρες. Βεβαίως είχε και το χάρισμα να... χαλάει πάντα την πιάτσα, αφού ήταν άνθρωπος ιδιαίτερα εργατικός, τίμιος, στοχαστικός, συνεπής, ουσιαστικός. Δηλαδή δεν ήταν απ’ αυτούς που μας προτρέπει ο ποιητής Μιχάλης Κατσαρός στη “Διαθήκη” του να αντισταθούμε: “Αντισταθείτε/ σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι/ και λέει: καλά είμαι εδώ”.
Ο Κωστής ήταν από μεγάλο και ψηλό σπίτι, και όμως κατέβηκε απ’ αυτό, με όλη τη σημασία της λέξης. Αναζήτησε λιγότερο άνετα ενδιαιτήματα. Ακόμη όμως κι εκεί δεν αναπαύθηκε με τα κυρίαρχα ιδεολογικά τσιτάτα-πασπαρτού, που ήταν τότε του συρμού και στα χείλη καθενός, και δεν ακολούθησε την πεπατημένη οδό στην επιστημονική του έρευνα. Αναζήτησε παράλληλα και τη ρίζα, την ιθαγένεια, την ουσία των πραγμάτων. Ήξερε ότι δεν μπορείς να μελετάς τα επιφαινόμενα και να τα παρουσιάζεις ερήμην της βιωματικής, αν θέλετε ιδεολογικής, ιστορικής τους εξέλιξης. Πράγμα που αφενός δεν θα ήταν επιστημονικό και αφετέρου θα ήταν ιδεολογικά ανέντιμο. Αλλά φαίνεται πως επειδή η ιδεολογία είναι πολιτική -και μάλιστα κομματική- εφεύρεση και κατασκεύασμα, προσφέρεται για την κατασκευή προκρούστειων θεωριών - ικανών όπως αποδείχθηκε να ταλανίσουν ποικιλοτρόπως γενιές ολόκληρες.
Κι όμως, ακόμη έτσι γράφεται η ιστορία: σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδεολογική προσέγγιση - άλλοτε αστική, άλλοτε προλεταριακή και σήμερα παγκοσμιοποιημένη, με... διεθνιστική προοπτική. Αυτό όμως δεν είναι ιστορία, είναι προσπάθεια επιβολής προκατασκευασμένης ιδεολογίας. Πρόκειται για έναν ακόμη καταναγκασμό που δεν έχει τίποτε να προσφέρει πάρεξ στα κέντρα και τους ανθρώπους που τον προωθούν. Αποτελεί έναν εξευτελισμό, μια καταρράκωση κάθε ανθρώπινης προσπάθειας και αξιοπρέπειας, χωρίς κανέναν σεβασμό στα επιτεύγματα, τα λάθη και τις αποτυχίες του παρελθόντος.
Ο Κωστής Μοσκώφ πλησίασε την ιστορία της Θεσσαλονίκης κάνοντας πραγματικά μια εξαιρετική τομή στη μεταπρατική πόλη. Μια τομή που θα μπορούσε να ωφελήσει στην ανασύνταξή της, δείχνοντας ταυτόχρονα ένα τρόπο, μια ποιητική επιστημονική μέθοδο εργασίας. Ένα πλησίασμα αλλιώτικο και χωρίς αποκλεισμούς στην καταγραφή και ανάδειξη της ιστορίας και δη στα βιώματα που διαμορφώνουν τη διαρκή αντίσταση στον απανθρωπισμό και την υποδούλωση, εσωτερική ή εξωτερική. Δείχνοντας ταυτόχρονα και τις νησίδες στις οποίες οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν σε σχέση (ή άσχετα) με τις δικές τους -εθνοτικές, θρησκευτικές, ταξικές- πεποιθήσεις...

Στέλιος Κούκος [Μακεδονία, 22 Ιουνίου 2008]

Battle of the Little Bighorn: 135 years

2011-06-25T23:50:00.000+03:00

Montana / A. Stavridou

The Battle of the Little Bighorn, also known as Custer's Last Stand and, by the Native Americans involved, the Battle of the Greasy Grass, was an armed engagement between combined forces of Lakota, Northern Cheyenne and Arapaho people against the 7th Cavalry Regiment of the United States Army. It occurred on June 25 and June 26, 1876, near the Little Bighorn River in eastern Montana Territory, near what is now Crow Agency, Montana.
The battle was the most famous action of the Great Sioux War of 1876 (also known as the Black Hills War). It was an overwhelming victory for the Lakota, Northern Cheyenne, and Arapaho, led by several major war leaders, including Crazy Horse and Gall, inspired by the visions of Sitting Bull. The U.S. Seventh Cavalry, including the Custer Battalion, a force of 700 men led by George Armstrong Custer, suffered a severe defeat. Five of the Seventh's companies were annihilated; Custer was killed, as were two of his brothers, a nephew, and a brother-in-law.

Montana / A. Stavridou

Ιερουσαλήμ

2011-06-25T00:30:00.001+03:00

Ιερουσαλήμ: Το Δυτικό Τείχος (Τείχος των Δακρύων)

Το χέρι μου να ξεχαστεί ποτές μου αν σε ξεχάσω
Ιερουσαλήμ· η γλώσσα στο λαρύγγι μου ας κολλήσει
Αν δε θα σε στοχάζουμαι κι αν δε θα σε θυμιέμαι
Και μες στην τρέλα της Χαράς!
Ψαλμοί, ρλζ’

Ιερουσαλήμ, ακυβέρνητη πολιτεία,
Ιερουσαλήμ, πολιτεία της προσφυγιάς.
Γιώργος Σεφέρης (Ο Στρατής Θαλασσινός στη Νεκρή Θάλασσα, από το Ημερολόγιο Καταστρώματος Β’, 1944)

Ιερουσαλήμ: Σουκ στην παλιά πόλη

Λάμπεις σαν το βόρειο σέλας

2011-06-21T11:27:00.000+03:00

Aurora in Iceland / Photo by Stephane Vetter

Λάμπεις σαν το Βόρειο Σέλας
στο λοφάκι της Καστέλας.
Είσαι γύρω μου ένα θαύμα
κι είσαι μέσα μου ένα τραύμα ..
Μανώλης Ρασούλης (1945-2011)

«Βιώνοντας το Σέλας» - απόψε, 21 Ιουνίου 2011 στο Ίδρυμα Ευγενίδου

Σέλας

2011-06-20T12:46:00.000+03:00

Σέλας / © Tom Eklund

... Το σέλας εμφανίζεται συνήθως σε μια περιοχή σαν δαχτυλίδι γύρω από το Βόρειο και το Νότιο Πόλο, πάνω από πόλεις σαν το Fairbanks στην Αλάσκα, το Tromsø στη Νορβηγία και την Kiruna στη Σουηδία. Το θέαμα αρχίζει με μια αχνή λάμψη που φωσφορίζει πέρα μακριά στον ορίζοντα. Ξαφνικά φωτοβολεί μια αψίδα που κινείται γοργά στον ουρανό και ολοένα εμφανίζονται κι άλλες φωτεινές αψίδες που ακολουθούν την πρώτη. Μικρά κύματα και μπούκλες φωτός κινούνται κατά μήκος των αψίδων. Λίγο αργότερα ζούμε μια δραματική αλλαγή στον ουρανό. Ένας καταιγισμός φωτός από πάνω μας σχηματίζει αεικίνητες ακτίνες και αλλόκοτους φωτεινούς σχηματσμούς, που θυμίζουν κουρτίνες που σαλεύουν στο χάδι ενός απόκοσμου ανέμου...
Syun-Ichi Akasofu και Γιάννης Δαγκλής [Γεωτρόπιο 213, 8 Μαΐου 2004]

The Castle of Karytena

2011-06-19T12:25:00.002+03:00

The Castle of Karytena / © I.A. Daglis

Und als wir auf dem Hügel das berühmte Castell von Karytäna erblickten, spürten wir, daß heute in dieser unruhigen Beleuchtung und bei den Sorgen unserer Zeit dieses strenge, kriegerische, jähe Castell viel treuer als jeder griechische Tempel die Landschaft um uns und in uns ausdrückt. Zu seinen Füßen fließt der Alpheios, im Hintergrund, am Horizont, schimmert der Chelmos. Karytäna ist wahrlich das Toledo Griechenlands mit seinen alten Häusern, mit seinen byzantinischen Kirchen und seiner rauhen Seele. Das Castell einsam, aschgrau wie ein Falke, erhebt sich auf dem Gipfel und halt Wache.

And when we saw the famous castle of Karytena on the hill, we felt that today, under the restless light and in our troubled times, this strict, martial, brusque castle, embodied the landscape around us and within ourselves much more faithfully than any Greek temple. Alpheios flows at its feet, and Chelmos shimmers in the horizon. Karytena is indeed the Greek Toledo, with its old houses, its byzantine churches and its rough soul. The castle, lonely and ash-gray like a falcon, rises on the peak and keeps guard.

Nikos Kazantzakis [Journeying, 1937]

Byzantine church in Karytena / © I.A. Daglis

Here comes the Sun

2011-06-08T16:38:00.001+03:00

Spectacular prominence eruption as seen by the Solar Dynamics Observatory on June 7, 2011

Yesterday, June 7, 2011, the Sun unleashed an M-2 (medium-sized) solar flare, an S1-class (minor) radiation storm and a spectacular coronal mass ejection (CME) from sunspot complex 1226-1227. This not-squarely Earth-directed CME is moving at 1400 km/s according to NASA models. The CME should deliver a glancing blow to Earth's magnetic field during the late hours of June 8th or June 9th. High-latitude sky watchers should be alert for auroras when the CME arrives.
The highly energetic protons ejected from the Sun have reached geospace and been recorded by the European Space Agency (ESA) SREM unit on-board the Herschel and INTEGRAL spacecraft, as seen in the flux profiles provided by the Institute for Space Applications & Remote Sensing of the National Observatory of Athens.

Watch here the relevant video:

Το ζωγραφισμένο χωριό

2011-06-05T15:00:00.004+03:00

Πυργί Χίου, 2005 / I.A. Daglis

Σας γράφω από ένα άγνωστο, νεραϊδένιο χωριό, όπου τα χρώματα μπερδεύονται σ’ ένα ουράνιο τόξο από σπίτια, όπου οι προσόψεις είναι κοσμημένες με κύκλους, με ρόμβους, με βέλη και με καμπύλες, σας γράφω από την καρδιά ενός μεγάλου εμβλήματος, από δρόμους όπου τα σπίτια τους, σαν τραπουλόχαρτα για γίγαντες, καθρεφτίζουν τα αφηρημένα όνειρα κάποιου άγνωστου χτίστη, σας γράφω από ένα ρόδινο και χρυσαφί μέρος που το κυκλώνουν ξεροί λόφοι και όπου έχω ήδη ξεχάσει τη θάλασσα…

Jacques Lacarriere [Το ελληνικό καλοκαίρι, 1975]

Ακρόπολη, Μάιος 1941

2011-05-30T23:59:00.004+03:00

Γερμανοί στρατιώτες υψώνουν τη ναζιστική σημαία στην Ακρόπολη. Λίγο αργότερα, στις 30 Μαΐου 1941 (σαν σήμερα πριν από 70 χρόνια), ο Λάκης (Απόστολος) Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος την κατεβάζουν.

"Όταν το Μέτωπο της Μακεδονίας έσπασε και η Μπότα των Ναζί κατέβαινε και μας πλάκωνε στο στήθος, η πρώτη μου σκέψη ήταν να φύγω με τα υποχωρούντα στρατεύματα για την Αίγυπτο για να συνεχίσω εκεί τον πόλεμο. Λογάριασα, όμως, χωρίς τα Στούκας, τα οποία δεν άφησαν ούτε καρυδότσουφλο στον Σαρωνικό κόλπο. Κι έτσι, ανάμεσα στις φλόγες και στις βόμβες των Στούκας, είδα να βυθίζονται οι ελπίδες μου για την Αίγυπτο, κι έμεινα.
Μπήκαν στην Αθήνα μας μια Κυριακή κι έστησαν αμέσως την πολεμική τους σημαία σ' έναν ψηλό κοντό, πάνω στα αθάνατα μάρμαρα της Ακρόπολης. Άπειρα μάτια ελληνικά εδάκρυσαν το πρωινό εκείνο, βλέποντας το σύμβολο των Ούννων να λερώνει το μοναδικό μνημείο του πολιτισμού και της λευτεριάς, τον Παρθενώνα.
Έτσι εδάκρυσαν και τα δικά μου. Μα... ύστερα τα βλέφαρά μου σφίχτηκαν κι άστραψαν από μια φλόγα που θα μπορούσε να λιώσει και ατσάλι ακόμη, κι ήταν αυτή, η φλόγα της συγκρατημένης λύσσας εναντίον τους.
Ήταν η φλόγα που μου έλεγε ότι κάτι πρέπει να τους κάνω. Κάτι μεγάλο, κάτι που να τους μαστιγώσει σε εκείνα τα αγέρωχα γουρουνίσια μούτρα τους, κάτι προσβλητικό, κάτι που να τους κάνει να κατεβάσουν εκείνα τα κρύα γαλανά, χωρίς οίκτο κτηνώδη μάτια τους. Κάτι συμβολικό που να τους χτυπήσει όλους μαζί σαν χώρα, σαν λαό, και προ παντός, σαν στρατό.
Την ίδια φλόγα είδα τότε στα μάτια πολλών φίλων μου, αλλά προ παντός τη διέκρινα και την γνώρισα στα μάτια του Μανώλη του Γλέζου, του συμμαθητή μου. Κυτταχτήκαμε στα μάτια και χωρίς κουβέντες συνεννοηθήκαμε. Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε τι θα κάνομε. Εν τω μεταξύ, οι Ναζίδες είχαν αρχίσει επιχειρήσεις εναντίον της Κρήτης. Πηγαίναμε στο Φάληρο μόνοι μας και μπρος στα αφρισμένα κύματα σκεφτόμαστε τι να τους κάνομε ακούγοντας από πάνω μας τη Λουφτβάφε να μεταφέρει αλεξιπτωτιστές για την Κρήτη.
Οι μέρες περνούσαν... Είχε περάσει ένας μήνας που κατέλαβαν την Αθήνα και η Κρήτη είχε λυγίσει. Πολεμούσαν ακόμη τα παλικάρια μας μαζί με τους Εγγλέζους σε μερικά σημεία.
Κι έξαφνα ένα δειλινό που ήμαστε στο Ζάππειο και ο ήλιος έγερνε λούζοντας τον ορίζοντα με εκείνα τα χρώματα που μόνο ο αττικός ουρανός έχει, τα μάτια μας γύρισαν στον βράχο της Ακροπόλεως. Μέσα στο υπέροχο φόντο της δύσης σταθήκαμε και κυττούσαμε. Και τότε... το βλέμμα μας έπεσε πάνω στη σημαία τους που υπερήφανα κυμάτιζε ψηλά-ψηλά και η βαριά σκιά της πλάκωνε καταθλιπτικά όλη την Αθήνα, όλη την αττική γη.
Να τι πρέπει να τους κάνομε! Ήρθε η σκέψη σαν σπίθα. Να τους την πάρομε. Να την γκρεμίσομε και να την ξεσχίσομε και να πλύνομε έτσι τη βρωμιά από τον Ιερό Βράχο. Την είχαν στήσει αυτήν την ίδια την πολεμική τους σημαία οι Ναζί θριαμβευτικά ως τότε στη Βαρσοβία, στη Βιέννη, στην Αμβέρσα, στη Νορβηγία, στο Παρίσι και στο Βελιγράδι και απειλούσαν να τη στήσουν σε όλο τον κόσμο τότε. Μα εδώ είναι Ελλάδα. Είναι η μικρή χώρα που απ' αυτή ξεπετάχτηκε η φλόγα του Πολιτισμού. Είναι η χώρα που δίνει το παράδειγμα πάντα στις κρίσιμες στιγμές της Ιστορίας.
Ήταν πολύ απλό μα και πολύ Μεγάλο. Μια σημαία σήκωσε στις 25 Μαρτίου 1821 ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, μια σημαία θα κατεβάζαμε και μεις στις 31 Μαϊου 1941. Συμβολικό το πρώτο, συμβολικό και το δεύτερο. Μια φούχτα άνθρωποι τότε απειλούσαν την Πανίσχυρη Τουρκική Αυτοκρατορία. Δυο παιδιά εμείς, θα προσβάλλαμε το φοβερό τότε Γ΄ Ράιχ. Και βάλαμε σ' ενέργεια αμέσως το σχέδιο.
Πήραμε απ' την Εθνική Βιβλιοθήκη τη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια και διαβάσαμε στη λέξη Ακρόπολις. Εκεί είδαμε όλες τις σπηλιές ή τρύπες που έχει ο βράχος της Ακροπόλεως από την εποχή εκείνη και καταλάβαμε ότι μόνον από ένα σπήλαιο -που είναι στο εσωτερικό του βράχου της Ακροπόλεως και λέγεται Πανδρόσειον άντρον" και στο οποίο κατά τη Μυθολογία εκατοικούσε ο ιερός όφις της θεάς Αθηνάς και του πήγαιναν οι ιέρειες του ναού του Παρθενώνα και έτρωγε μηλόπιττες στις εορτές των Παναθηναίων- ότι μόνον απ' αυτήν την τρύπα, που έβγαινε σε ένα βάθρο δίπλα στο Ερεχθείο, θα μπορούσαμε να ανεβούμε στην Ακρόπολη χωρίς να μας δουν οι Γερμανοί φρουροί. Την άλλη μέρα κιόλας πήγαμε και ανεβήκαμε σαν επισκέπτες στην Ακρόπολη και είδαμε πού ακριβώς είναι αυτή η σπηλιά από την οποία θα ανεβαίναμε την νύκτα. Πέρασε κι αυτή η ημέρα και ήλθε η επομένη, η 30ή Μαϊου 1941. Είχαμε ακούσει το βράδυ από το ραδιόφωνο το Λονδίνο που μας είπε ότι η Κρήτη εγκατελείφθη πια.
Πρωί πρωί οι Ούννοι με τις εφημερίδες τους και με προκηρύξεις μας ανήγγειλαν γεμάτοι κομπασμό και υπερηφάνεια ότι κατέλαβαν και την τελευταία γωνιά της Ελλάδας, την ηρωική Κρήτη.
Δεν ξέρω τι ήταν εκείνο που ένιωθα, μα μου φαίνεται πως ήταν ένα παράπονο μαζί με δυνατό πυρετό. Περίμενα μ' αγωνία να βραδιάσει. Επιτέλους βράδιασε. Συναντηθήκαμε με τον Μανώλη και ξεκινήσαμε. Όπλα δεν είχαμε τότε. Είχα πάρει μαζί μου μόνον ένα φαναράκι ηλεκτρικό κι ένα μαχαιράκι. Φτάσαμε. Κάναμε μια βόλτα στα Προπύλαια μέχρι να φτάσει η ώρα 9:30 μ.μ. Τότε είδαμε τους Γερμαναράδες να είναι μαζεμένοι μέσα στο δωμάτιο της εισόδου και να πίνουν κρασί και μπίρες, έχοντας και μερικές κακές Ελληνίδες, απ' αυτές που πουλάν τον έρωτά τους στα Προπύλαια που είχαν το Φρουραρχείο. Ακούγαμε απόμακριά τα κτηνώδη χάχανά τους και τα τραγούδια τους και σφίγγαμε ακόμη περισσότερο τα δόντια μας. Όταν έφτασε η ώρα, κυτταχθήκαμε. Ίσως να μην ξαναβλέπαμε τον ήλιο ν' ανατέλλει. Είναι αλήθεια ότι νιώθαμε ένα δυνατό χτυποκάρδι μα αυτό δεν ακουγόταν παραέξω. Τα στήθη μας τα ελληνικά το πνίγανε. Είναι γλυκός ο θάνατος όταν πεθαίνεις για τα ιδανικά σου. Σ' αυτές τις στιγμές δεν έχεις παρά να θυμηθείς την Ιστορία. Να θυμηθείς τον Λεωνίδα στις Θερμοπύλες, να θυμηθείς τον Αθανάσιο Διάκο ή το Μεσολόγγι ή τον πόλεμο της Αλβανίας κι είσαι εντάξει. Σφίξαμε τα χέρια, πηδήξαμε τα σύρματα, μπήκαμε ανάμεσα στα δέντρα. Συρθήκαμε με την κοιλιά και φτάσαμε στη σπηλιά. Μπήκαμε μέσα ψηλαφητά κρατώντας και την αναπνοή μας ακόμη. Αρχίσαμε να σκαρφαλώνομε ως τα μαδέρια της σκαλωσιάς που είχαν φτιάξει οι αρχαιολόγοι για ανασκαφές.
Κάτω μας το βάραθρο άνοιγε το μαύρο του στόμα να μας καταπιεί στο πρώτο ξεγλίστρημα. 40 μέτρα κάτω κατέβαινε η σπηλιά και κατόπιν ανοιγότανε το χείλος ενός ξεροπήγαδου, άλλα καμιά δεκαριά μέτρα. Σιγά-σιγά σκαρφαλώσαμε και κάνοντας μια τελευταία έλξη βγήκαμε στο επάνω βάθρο. Ανεβήκαμε μερικά μαρμάρινα σκαλιά και σηκώσαμε τα κεφάλια μας να δούμε.
Ήταν ένα τέταρτο το φεγγάρι. Και καθώς το ασημένιο του φως έλουζε τα ιερά εκείνα μνημεία του άπαντου της Τέχνης και της Ομορφιάς, νιώσαμε μέσα μας ν' ατσαλώνομε. Είδαμε με τα μάτια της ψυχής μας τους αθάνατους προγόνους μας να στέκονται σιωπηλοί και μεγαλοπρεπείς μες στις χλαμύδες τους τριγύρω μας και να μας κυττάνε ερωτηματικά αν θα κάνομε το καθήκον μας ή όχι. Αν και δεν πολυπιστεύω στο μοιραίο, εν τούτοις εκείνες τις στιγμές νομίζω ότι το μοιραίο της φυλής μας έριξε τον κλήρο σε μας...
Προχωρήσαμε συρτά με την κοιλιά. Μας χώριζαν περίπου 50-60 μέτρα απ' τον κοντό που είχαν τη σημαία τους. Χωριστήκαμε και πηγαίναμε ανάμεσα στα μάρμαρα, πετώντας κάθε τόσο πέτρες μήπως ήταν κανένας Γερμανός σκοπός κρυμμένος. Όταν φτάσαμε κοντά στον κοντό είδαμε την ξύλινη σκοπιά τους. Πετάξαμε πάλι κάνα-δυο πέτρες κι όταν είδαμε ότι ήταν ησυχία σηκωθήκαμε όρθιοι και προχωρήσαμε θαρρετά. Φτάσαμε στον κοντό.
Ψηλά κυμάτιζε η σημαία τους. Λύσαμε το συρματόσχοινο και τραβήξαμε για να την κατεβάσομε. Μα την είχαν μπλέξει στην κάτω άκρη της με τα τρία συρματόσχοινα που στήριζαν τον κοντό. Κρεμόμαστε κι οι δυο για να την κατεβάσομε μα δεν κατέβαινε. Αρχίσαμε τότε με τη σειρά να σκαρφα- λώνομε στον σιδερένιο κοντό για να την φτάσομε και να την κόψομε. Μα ήταν 20 μέτρα ο κοντός και λείος κι ήταν αδύνατο να την φτάσομε. Κουρασμένοι σταθήκαμε για λίγο κι απογοητευτήκαμε, σκεφτόμαστε τι να κάνομε.
Να φύγομε χωρίς την σημαία τους λάφυρο, δεν το σκεφτήκαμε ούτε μια στιγμή. Και μέσα στην ένταση της σκέψης μας, σκεφτήκαμε ότι πρέπει να σπάσομε τα τρία συρματόσχοινα για να μπορέσομε να την κατεβάσομε.
Αρχίσαμε τότε με τα χέρια μας, με τα δόντια μας, με ό,τι μπορούσαμε να προσπαθούμε να ξεκολλήσομε τα συρματόσχοινα απ' τους σκουρασμένους χαλκάδες με τους οποίους κρατιότανε στα γύρω μάρμαρα. Κραυγή ενθουσιασμού μου ξέφυγε όταν έσπασε το πρώτο. Κατόπιν έσπασε και το δεύτερο και μετά το τρίτο. Αμέσως ξεμπλέξαμε τα συρματόσχοινα και τότε το μισητό σύμβολο του φασισμού κατέβηκε. Ήταν μια τεράστια σημαία 4 μ. μήκος και 2 μ. πλάτος. Στη μέση είχε τον αγκυλωτό σταυρό και στην απάνω άκρη τον γοτθικό πολεμικό σταυρό του Κάιζερ.
Με λύσσα την κόψαμε απ' το συρματόσχοινο και την μαζέψαμε. Σχίσαμε από ένα κομμάτι απ' τον αγκυλωτό σταυρό. Την υπόλοιπη την κάναμε ρολό και την πήραμε. Είχαν περάσει τρεις ώρες περίπου απ' την ώρα που είχαμε ξεκινήσει. Το φεγγάρι είχε χαθεί και μαζί μ' αυτό και οι οπτασίες των προγόνων μας ευχαριστημένες. Ο αέρας μας δρόσιζε τα φλογισμένα πρόσωπά μας και μας έφερνε από μακριά τα χάχανα των Γερμαναράδων.
"Α! τώρα γελάστε και τραγουδείστε όσο θέλετε, αύριο το πρωί θα τα πούμε", σκέφτηκα.
Κατεβήκαμε απ' το ίδιο μέρος. Για να την πάρομε μαζί μας ήταν αδύνατο γιατί η ώρα της κυκλοφορίας είχε περάσει. Τότε αποφασίσαμε να την κρύψομε μέσα στην ίδια τη σπηλιά, κάτω στο ξεροπήγαδο. Κατεβήκαμε σιγά σιγά μέχρι κάτω, φτάσαμε στο χείλος του ξεροπήγαδου και την πετάξαμε όπως ήταν, τυλιγμένη σε μπόγο, μέσα. Ακούσαμε τον γδούπο της και ησυχάσαμε.
Ανεβήκαμε πάλι και φύγαμε σιγά σιγά, πηγαίνοντας σύρριζα στον τοίχο και προσέχοντας μην συναντήσομε καμιά γερμανική περίπολο. Όταν βρισκόμαστε στη μέση του δρόμου περίπου για το σπίτι μας, μας σταμάτησε ξαφνικά με το πιστόλι στο χέρι ένας Έλληνας αστυνομικός που φύλαγε σκοπός σ' ένα δημόσιο ταμείο.
Στην αρχή σκέφτηκα να του επιτεθώ με το μαχαίρι. Αλλά κατόπιν του μιλήσαμε ευγενικά και θαρρετά και του δώσαμε να καταλάβει ότι πρέπει να μας αφήσει να πάμε στα σπίτια μας χωρίς βέβαια να του πούμε τίποτε για το ζήτημα της σημαίας. Μας άφησε και φύγαμε. Φτάσαμε στα σπίτια μας, καθησυχάσαμε τους δικούς μας που μας περίμεναν γεμάτοι αγωνία μη ξέροντας πού είμαστε. Όλη τη νύχτα δεν κοιμήθηκα. Και το πρωί ήρθε ο Μανώλης και ανεβήκαμε στην ταράτσα του σπιτιού μου και κυττούσαμε την Ακρόπολη. Μέχρι τις 11 π.μ. της 31ης δεν υπήρχε σημαία στην Ακρόπολη, όπως έλεγαν τώρα τελευταία μετά την απελευθέρωση οι Έλληνες φύλακες της Ακροπόλεως. Η γερμανική φρουρά, η οποία απετελείτο από 20 περίπου άνδρες τα είχε χάσει. Πανικός στο γερμανικό στρατηγείο. Οι κούρσες πήγαιναν κι έρχονταν. Τι έγινε η πολεμική τους σημαία; Ποιος τόλμησε να την πειράξει; Κατά τις 11 η ώρα πήγαν και βάλαν μιαν άλλη στη θέση της πιο μικρή. Με τις απογευματινές εφημερίδες βροντοφωνήσανε οι Γερμανοί τις κυρώσεις τους. Επήραν τα δακτυλικά μας αποτυπώματα απ' το σιδερένιο κοντό και μας κατεδίκασαν ερήμην σε θάνατο (γιατί δεν μας ήξεραν). Επίσης όλους τους τυχόν συνενόχους μας. Μας επικήρυξαν και με χρηματικό ποσόν. Περιόρισαν τις ώρες κυκλοφορίας των πολιτών και απέλυσαν τον αρχηγό της Αστυνομίας και τους διοικητές των αστυνομικών τμημάτων της περιφερείας της Ακροπόλεως.
Επίσης, συνέλαβαν όλους τους Έλληνες φύλακες της Ακροπόλεως, τους οποίους όμως άφησαν ελευθέρους, αφού εξήτασαν τα αποτυπώματά τους και τους ανέκριναν, τη δε φρουρά τους την κατεδίκασαν εις θάνατον και την εξετέλεσαν. Μου φαίνεται πως βγήκαν λίγο ξινά τα γλέντια των Γερμαναράδων για τον θρίαμβο της Κρήτης... Αμέσως το νέο διαδόθηκε σαν αστραπή στην Αθήνα και στον Πειραιά και στα περίχωρα και κατόπιν σ' ολόκληρη την Ελλάδα. Το Λονδίνο και το Κάιρο την άλλη νύχτα έπλεξαν εγκώμια γι' αυτό.
Θα νιώσω άραγε άλλη φορά τα συναισθήματα που ένιωθα εκείνες τις ημέρες όταν άκουγα γύρω μου παντού τους Έλληνες με υπερηφάνεια και ειρωνεία για τους Γερμανούς να μιλούν για το γεγονός αυτό και να το χαρακτηρίζουν παίρνοντας κουράγιο για την αρχή του καινούργιου πολέμου της Αντίστασης. Έβλεπες παντού τον κόσμο να έχει αναθαρρήσει, να περπατάει με ψηλά το κεφάλι, ξέροντας καλά ότι το καζάνι άρχισε να βράζει πάλι...
Κι έτσι αρχίσαμε...
Έπειτα από 8 μήνες επεχείρησα να φύγω για την Αίγυπτο για να πάω στο στρατό να πολεμήσω πιο ενεργά μαζί με τον Μανώλη κι έναν άλλο φίλο μου. Μα, ύστερα από προδοσία, μας έπιασαν οι Γερμανοί. Μας κλείσανε στις φυλακές. Τότε σκέφτηκα ότι αν είχαν την εξυπνάδα να παραβάλουν τα δακτυλικά μας αποτυπώματα, όλα θα τελείωναν. Αλλά δεν την είχαν, ευτυχώς.
Καθίσαμε λίγο καιρό στις φυλακές, όπου περάσαμε του κόσμου τα μαρτύρια (ξύλο ανηλεές, σχεδόν καθημερινό ντους με κρύο νερό έξω στο κρύο κ.λπ.) αποτέλεσμα των οποίων ήταν, όταν βγήκαμε, τον Απρίλιο του 1942, ύστερα από μια αμνηστία που μας συμπεριέλαβε, να κάνει ο Μανώλης αιμοπτύσεις.
Μόλις βγήκα απ' τη φυλακή, οργανώθηκα για καλά (είχε φουντώσει εν τω μεταξύ το κίνημα της Αντίστασης) κι άρχισα να κάνω χίλιες δουλειές, από κόλλημα προκηρύξεων και γράψιμο στον τοίχο μέχρι μεταφορά όπλων και κρύψιμο, κ.λπ.
Το καλοκαίρι του 1943 ένας χαφιές των SS με γνώρισε και κουβάλησε αρκετούς από δαύτους να με πιάσουν. Τους ξέφυγα, πηδώντας από παράθυρο σε παράθυρο κι από ταράτσα σε ταράτσα και βγήκα στο Αντάρτικο. Κατατάχθηκα στον ΕΛΑΣ και τοποθετήθηκα στην περιοχή Στερεάς Ελλάδας.
Έλαβα μέρος σε αρκετές μάχες παρατάξεως με τους Ναζίδες και σε πολλές επικίνδυνες αποστολές και κανόνισα αρκετούς Γερμαναράδες, τραυματίσθηκα δε στο στήθος (αριστερό ημιθωράκιο) πάνω απ' την καρδιά από τυφλό τραύμα βλήματος. Αυτή είναι η ιστορία της συμβολής μου στην Αντίσταση του λαού μας, εν ολίγοις. Αλλά τι είναι αυτά μπροστά στις υπέροχες σελίδες που έχει γράψει ο ελληνικός λαός στα τέσσερα αυτά χρόνια της πιο σκληρής και ανελέητης σκλαβιάς που είδαμε ποτέ στην ιστορία μας; Κάθε πέτρα και κάθε αγκωνάρι, κάθε δρόμος και κάθε πεζοδρόμιο έχει γραμμένη απάνω μιαν ολόκληρη ιστορία ηρωισμού και θυσίας για τη λευτεριά, από γνωστούς και άγνωστους μάρτυρες, ήρωες, ατσάλινες ψυχές που ξεψυχάγανε προφέροντας το όνομα της Ελλάδας μας και φωνάζοντας "Θάνατος στο φασισμό!!!". Οι βουνοκορφές πάλι κι οι ράχες αχολογούν ακόμα απ' τις κλαγγές των όπλων κι απ' τα κλέφτικα τραγούδια των λεβεντόκορμων ανταρτών και κάθε στενό και κάθε ρέμα μυρίζει μπαρούτι ακόμη, απ' αυτό που έπεφτε καυτό απάνω στις γερμανικές φάλαγγες κάθε λεπτό και τους έκανε, αλαφιασμένοι να μην ξέρουν από πού να φυλαχτούν, νομίζοντας ότι κάθε πεύκο και κάθε έλατο ζωντανεύει κι είναι αντάρτης, εκδικητής!!!
Θα μπορούσα να λέω ολόκληρα μερόνυχτα, είναι τόσα πολλά."

Αφήγηση του Λάκη Σάντα στον Ηλία Πετρόπουλο.

Gravity and Einstein

2011-05-24T21:13:00.000+03:00

The gyroscope case of the Gravity-B spacecraft, before launch / Stanford University

NASA's Gravity Probe B (GP-B) mission confirmed two key predictions derived from Albert Einstein's general theory of relativity, which the spacecraft was designed to test. The experiment, launched in 2004, used four ultra-precise gyroscopes to measure the hypothesized geodetic effect, the warping of space and time around a gravitational body, and frame-dragging, the amount a spinning object pulls space and time with it as it rotates. GP-B determined both effects with unprecedented precision by pointing at a single star, IM Pegasi, while in a polar orbit around Earth.
Popular outreach article on Gravity B in Greek.

70 years from the Battle of Crete - Operation Mercury

2011-05-20T11:57:00.002+03:00

German paratroopers landing on Crete

Deutsches Bundesarchiv (German Federal Archive), Bild 141-0864

The Battle of Crete (German: Luftlandeschlacht um Kreta; Greek: Μάχη της Κρήτης) was a battle during World War II on the Greek island of Crete. It began on the morning of 20 May 1941, when Nazi Germany launched an airborne invasion of Crete under the code-name Unternehmen Merkur ("Operation Mercury"). Greek and Allied forces, along with Cretan civilians, defended the island.

After one day of fighting, the Germans had suffered appalling casualties and none of their objectives had been achieved. The next day, through miscommunication and the failure of Allied commanders to grasp the situation, Maleme airfield in western Crete fell to the Germans, enabling them to fly in reinforcements and overwhelm the defenders. The battle lasted about 10 days.

The Battle of Crete was unprecedented in three respects: it was not only the first battle where the Fallschirmjäger ("parachute rangers") were used on a massive scale, but also the first mainly airborne invasion in military history; the first time the Allies made significant use of intelligence from the deciphered German Enigma code; and the first time invading German troops encountered mass resistance from a civilian population.

The German forces met fierce resistance on the island of Crete, where the elite Fallschirmjäger suffered almost 7,000 casualties. In light of the heavy casualties suffered by the elite 7th Flieger Division, Adolf Hitler forbade further airborne operations. This decision eliminated the option of a massive airborne invasion of the Soviet Union and further expansion in the Mediterranean saving Malta, Gibraltar, Cyprus, and the Suez Canal from airborne invasion.

General Kurt Student, who directed Operation Mercury and was the commander of the Fallschirmjäger, would dub Crete "the graveyard of the German paratroopers" and a "disastrous victory." Acting as the temporary commander of the island, immediately after the surrender of Crete on 31 May 1941, Student issued an order for a launching of a wave of brutal reprisals against the local population with the Massacre of Kondomari and the Holocaust of Kandanos being typical cases.

Executed Cretan civilians at Kondomari, Crete, 1941

Deutsches Bundesarchiv (German Federal Archive), Bild 101I-166-0527-04

Helen Keller and Epirus

2011-05-18T23:57:00.000+03:00

The Anagnostopoulos School in Konitsa, Epirus (Greece) / © I.A. Daglis

Helen Keller was one of the most famous women in America in the early 20th century. Both deaf and blind, she overcame her disabilities to become a bestselling author and popular lecturer. Keller’s tutor, Anne Sullivan, became rather famous in her own right, for her role in training the young Keller. Less well-known, but just as significant, is the man who put Keller and Sullivan together — Michael Anagnos, an immigrant from Greece, and the longtime head of Boston’s Perkins Institute for the Blind.
Anagnos (shortened from Anagnostopoulos) was born in Papingo, a mountain village in Epirus in 1837. The son of a peasant, he grew up tending his father’s flocks and studying in the village school. He eventually earned a scholarship to a better school, and ultimately was admitted to the University of Athens. There, he was so poor that he couldn’t afford textbooks, and had to copy the required readings by hand. He worked his way through college, graduated, and then studied law.

Below follows a letter of Helen Keller to Michael Anagnos, written 122 years ago.

Tuscumbia, Ala., May 18, 1889.
My Dear Mr. Anagnos:--You cannot imagine how delighted I was to receive a letter from you last evening. I am very sorry that you are going so far away. We shall miss you very, very much. I would love to visit many beautiful cities with you. When I was in Huntsville I saw Dr. Bryson, and he told me that he had been to Rome and Athens and Paris and London. He had climbed the high mountains in Switzerland and visited beautiful churches in Italy and France, and he saw a great many ancient castles. I hope you will please write to me from all the cities you visit. When you go to Holland please give my love to the lovely princess Wilhelmina. She is a dear little girl, and when she is old enough she will be the queen of Holland. If you go to Roumania please ask the good queen Elizabeth about her little invalid brother, and tell her that I am very sorry that her darling little girl died. I should like to send a kiss to Vittorio, the little prince of Naples, but teacher says she is afraid you will not remember so many messages. When I am thirteen years old I shall visit them all myself.
I thank you very much for the beautiful story about Lord Fauntleroy, and so does teacher.
I am so glad that Eva is coming to stay with me this summer. We will have fine times together. Give Howard my love, and tell him to answer my letter. Thursday we had a picnic. It was very pleasant out in the shady woods, and we all enjoyed the picnic very much.
Mildred is out in the yard playing, and mother is picking the delicious strawberries. Father and Uncle Frank are down town. Simpson is coming home soon. Mildred and I had our pictures taken while we were in Huntsville. I will send you one.
The roses have been beautiful. Mother has a great many fine roses. The La France and the Lamarque are the most fragrant; but the Marechal Neil, Solfaterre, Jacqueminot, Nipheots, Etoile de Lyon, Papa Gontier, Gabrielle Drevet and the Perle des Jardines are all lovely roses.
Please give the little boys and girls my love. I think of them every day and I love them dearly in my heart. When you come home from Europe I hope you will be all well and very happy to get home again. Do not forget to give my love to Miss Calliope Kehayia and Mr. Francis Demetrios Kalopothakes.
Lovingly, your little friend,
HELEN ADAMS KELLER.

The Anagnostopoulos School in Konitsa, Epirus (Greece) / © I.A. Daglis

Technology

2011-05-15T21:36:00.002+03:00

Akihabara Electric Town, Tokyo / I.A. Daglis

Technology is the knack of so arranging the world that we don't have to experience it.
Max Frisch [Homo Faber, 1957]
100 years from his birth (15 May 1911)

ωραίος σαν το Μάη μήνα

2011-05-02T19:04:00.000+03:00

Η Χαλκίδα από ψηλά

Νάν' σπασμένοι οι δρόμοι, να φυσάει ο νότος
κι εγώ καταμονάχος και να λέω: τί πόλη!
να μην ξέρω αν είμαι –μέσα στην ασβόλη–
ένας λυπημένος πιερότος!
Φύσαε –είπα– ο νότος κι έλεγα: Η Χαλκίδα,
ώ Χαλκίδα –πόλη (έλεγα) και φέτος
ήμουν –στ' όνειρό μου είδα– Περικλέτος,
πάλι Περικλέτος ήμουν –είδα…
Έτσι έλεγα! Ήσαν μάταιοι μου οι κόποι
πάν' σε ξύλο κούφιο, πρόστυχο, ανάρια,
Ως θερία, ως δέντρα –αναγλυμένοι– ως ψάρια
τα όνειρά μου (μούμιες) κι οι ανθρώποι.
Τώρα; Πόλη, τρέμω τα γητέματά σου
κι είμαι ακόμα ωραίος σαν το Μάη μήνα,
κρίμα, λέω, θλιμμένη νάσαι κολομπίνα
και να κλαίω εγώ στα γόνατά σου.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Έτσι νάν' σπασμένοι, να φυσά απ' το νότο
και με πίλο κλόουν να γελάς, Χαλκίδα:
Αχ, νεκρόν στο χώμα – να φωνάζεις – είδα
έναν μου ακόμη πιερότο! . . .

Γιάννης Σκαρίμπας (Χαλκίδα, από τη συλλογή Ουλαλούμ, 1936)

Ραφαήλ Θα βρείτε τα οστά μου υπό βροχήν

2011-04-26T14:09:00.000+03:00

Ανηφορίζω το Λόφο των Καρυών με τις χρυσαφένιες πλαγιές των λιόδεντρων και το περίλαμπρο μοναστήρι στην κορυφή και αισθάνομαι δέος. Το δέος του Μυστηρίου, που αποκαλύφθηκε σε τούτο ακριβώς το κοσμικό σημείο. Και προσπαθώ να φαντασθώ τις νύχτες εκείνες τις ερημικές, τις νύχτες της εγκόσμιας λήθης, όταν εδώ, σε τούτον τον σημαδεμένο τόπο, τριγυρνούσε άγνωστος ακόμα ένας καλόγερος πανύψηλος μ’ ένα θυμιατό στο χέρι. Και σκέφτομαι τον ψαλμό του Δαυίδ «Κύριε, τις κατασκηνώσει εν όρει αγίω σου;»
Σκέφτομαι ακόμα εκείνες τις νύχτες τις χειμωνιάτικες, τις κατασκότεινες, με τον άνεμο να σφυρίζει στα δέντρα και τον «Καλόγερο» να περιπλανιέται στην ερημιά, μια Ψυχή γυμνή και λάμπουσα, που κανείς ακόμα δεν ήξερε τι ζητούσε.
Κάποτε με ρώτησαν αν πιστεύω στο «θαύμα». Και η σκέψη μου πήγε εκεί. Σε εκείνες τις λαμπερές στιγμές που έζησα ανηφορίζοντας τον ταπεινό Λόφο. Αν θαύμα είναι μια σπίθα κατανόησης του Ακατανόητου. Ή μια προσωπική συμμετοχή στο υπερφυσικό. Φευγαλέα συμμετοχή, αέρινη, κι ωστόσο πιο πραγματική από όλες τις πραγματικότητες της ζωής μας.
Αν πιστεύω στο θαύμα. Και μέσα στη σκέψη μου μετέωρος ο λόγος του περιπλανόμενου αγίου: «Θα βρείτε τα οστά μου υπό βροχήν…» Και έτσι τα βρήκαν.
Η περιπλάνηση του «Καλόγερου με το θυμιατό» κράτησε δεκάδες χρόνια. Σαν τύχαινε ν’ ανέβει κανείς στο Λόφο των Καρυών, έβλεπε τον Καλόγερο, πότε ντυμένο με το μαύρο ράσο του μοναχού και πότε με χρυσοκέντητα βυζαντινά άμφια, να τριγυρίζει αμίλητος, να κοιτάζει τους ανθρώπους για λίγο και να χάνεται.
Κανείς, κανείς δεν ήξερε ποια ήταν αυτή η ψυχή που τριγύριζε στον ίδιο πάντα τόπο και με το ίδιο χαρακτηριστικό σημάδι της αγιότητας: το θυμιατό. Κι ωστόσο, κάθε Λαμπροτρίτη, από παλιά συνήθεια, οι άνθρωποι ανέβαιναν εκεί, στο Λόφο, και λειτουργούσαν στα ερείπια κάποιου παλιού ναού, που ήταν εκεί από τα χρόνια της τουρκοκρατίας ακόμα, και άκουγαν ψαλμωδίες υπερκόσμιες, έβλεπαν τον ερειπωμένο ναό να καταυγάζεται ξαφνικά από παράξενη δυνατή λάμψη, και γίνονταν μάρτυρες ανεξήγητων υπερφυσικών φαινομένων.
Όμως κανείς δεν ήξερε γιατί ανέβαιναν να λειτουργήσουν εκείνη τη συγκεκριμένη μέρα. Και ούτε την ιστορία του τόπου ήξερε κανείς. Ο χρόνος είχε επικαλύψει τα γεγονότα με λήθη βαριά. Με σιωπή τάφου. Μοναδικό σημάδι ο «Καλόγερος με το θυμιατό». Το φάντασμα του άλλου κόσμου, που έβγαινε από τον τάφο του, περνούσε τα κοσμικά τείχη της σιωπής και έφερνε στους ανθρώπους ένα μήνυμα άγνωστο, τότε ακόμα, και μυστηριακό.
Ώσπου ήρθε η στιγμή της Φανέρωσης.
Κάποιοι άνθρωποι ζήτησαν άδεια να χτίσουν ένα εκκλησάκι εκεί, στο Λόφο των υπερφυσικών φαινομένων. Και η αξίνα χτύπησε σε πέτρα κάθετη και βαθιά, σε πλάκα τοποθετημένη από χέρια άγνωστα που οδηγούσε σε ένα τάφο.
Ύστερα, ήρθε και το όνειρο: «Θα βρείτε τα οστά μου υπό βροχήν», είπε ο ταπεινός μάρτυρας, ένας διάκονος που πεντακόσια χρόνια συμπορευόταν με τον περιπλανόμενο άγιο. Και βρήκαν τα οστά μια μέρα που έβρεχε ορμητικά – και ας ήταν Ιούνιος – και τα νερά παράσερναν πέτρες και θάμνους σκάβοντας ρωγμές στο Ακατανόητο.
Τα οστά. Τα έπλυναν με κρασί, έβαλαν σε ένα σάκο και περίμεναν να μάθουν σε ποιους ανήκαν.
Όμως τρόμος τους κατέλαβε όταν είδαν ότι τα οστά ήταν ζωντανά. Βόγκοι έβγαιναν από μέσα, λάμψεις, παράξενοι κρότοι. Και οι άνθρωποι τρομοκρατήθηκαν. Το Μυστήριο τους έστελνε τα σημάδια του, όμως ακόμα δεν τους είχε αποκαλυφθεί.
Ώσπου ήρθε η ακριβής, η καθορισμένη από άγνωστες βουλές, στιγμή της Αποκάλυψης.
Οι άνθρωποι της περιοχής άρχισαν να βλέπουν ολοζώντανο μπροστά τους τον «Καλόγερο με το θυμιατό», καθώς και τον ταπεινό διάκονο, που τα οστά του βρήκαν «υπό βροχήν». Και είτε σε οπτασία είτε σε όνειρα, ο Καλόγερος τους έλεγε την ιστορία του, κομμάτια από την ιστορία του, που επαληθεύονταν από τον έναν στον άλλον. «Εγώ είμαι, τους έλεγε, ο Καλόγερος που βλέπετε τόσα χρόνια να τριγυρνά στο Λόφο των Καρυών. Ήμουν ηγούμενος στο μοναστήρι, που υπήρχε εδώ, και μαρτύρησα μαζί με άλλους μοναχούς. Μας έσφαξαν οι Τούρκοι τη νύχτα της ενάτης Απριλίου 1463, ημέρα της Διακαινησίμου. Ονομάζομαι Ραφαήλ. Και τα οστά που βρήκατε είναι δικά μου».
Πεντακόσια χρόνια σιωπής.
Πεντακόσια χρόνια προετοιμασίας, ίσως, άγνωστης για την ώρα της Φανέρωσης. Για την είσοδο του θαύματος στον κόσμο της φθοράς και της αλαζονείας. Για την είσοδο μιας αχτίδας ζώντος Φωτός στις συνειδήσεις της λήθης.
Ανηφορίζω τον Λόφο των Καρυών και αισθάνομαι ελάχιστη. Ένας κόκκος ασήμαντης νόησης, που βιώνει το δράμα της υπάρξεως. Ένα δράμα που συντελείται σε πεδία άγνωστα του Πνεύματος, στη μεθορία του επέκεινα. Ελάχιστη και εφήμερη. Με μια σπίθα άφθαρτου λόγου μέσα μου που δεν ειπώθηκε ακόμα. Και που ομολογεί προς το ίδιο το Μυστήριο που εδώ, σε τούτον τον μαρτυρικό τόπο, αποκαλύφθηκε και για μένα. Για να αισθανθώ το δέος. Το κοσμικό δέος. Αυτό που οδηγεί την ψυχή στην αλήθεια της. Στην υπερβατική αναγνώρισή της.
Ο τόπος αυτός είναι αγιασμένος, είπαν, γιατί πολλές ψυχές μαρτύρησαν. Ο τόπος είναι αγιασμένος και ζωντανός. Γιατί ο μάρτυρας δεν πεθαίνει. Η ψυχή του αγρυπνά στη μοναξιά του χρόνου, ζωοποιώντας και τον τόπο που φιλοξενεί την κοσμική της ανάμνηση.
Κάποιον Οκτώβριο, ο δήμαρχος Μυτιλήνης με κάλεσε να μιλήσω για τα εβδομήντα χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή. Ένα από τα απογεύματα που βρισκόμουν εκεί, πήρα το λεωφορείο και ανέβηκα στο Λόφο των Καρυών, ν’ ανάψω ένα κερί στο μοναστήρι του νεοφανούς Αγίου Ραφαήλ.
Το τοπίο ήταν μαγευτικό με τα χρυσαφένια λιόδεντρα και τα καταγάλανα ακρογιάλια. Από μακριά φάνηκε το μοναστήρι, στην κορυφή του Λόφου, ένας περίλαμπρος ναός με τρούλο και πλήθος ξενώνων για τη φιλοξενία των προσκυνητών.
Το πρώτο που μου έκανε εντύπωση ήταν τα πουλιά. Στον αυλόγυρο του μοναστηριού υπήρχαν πελώρια πλατάνια γεμάτα πουλιά που σε ξετρέλαιναν με το κελάηδισμά τους. Αλλά και ψηλά στα παράθυρα του ναού και στις κάθε είδους εσοχές του μοναστηριού έφτιαχναν φωλιές και τιτίβιζαν ξετρελαμένα κι αυτά, λες και κυριαρχούσαν στο χώρο, ανενόχλητα από τα πλήθη των προσκυνητών.
Άναψα το κεράκι μου, προσκύνησα την πανέμορφη εικόνα, αγιογραφημένη διά χειρός του μεγάλου Φώτη Κόντογλου, μου χάρισαν και ένα βιβλίο της ηγουμένης με το ιστορικό του μοναστηριού και έφυγα, περισσότερο γεμάτη από την ομορφιά του τοπίου και τα κελαηδίσματα, παρά από θρησκευτικό συναίσθημα.
Ύστερα διάβασα το ιστορικό της Μονής. Και συγκλονίστηκα.
Διάβασα καθετί που υπήρχε σχετικό με τη Φανέρωση των Αγίων. Το βιβλίο του Κόντογλου, τα βιβλία της ηγουμένης. Ήθελα να μάθω όλες τις λεπτομέρειες. Όλα τα σημεία. Ήταν ο «Τύπος των ήλων» αυτός. Ήταν ο λόγος της Γένεσης «Ως φοβερός ο τόπος ούτος».
Και ξεκίνησα να πάω ξανά.
Είχα ανάγκη να τον δω με τα μέσα μάτια. Με την άλλη εκείνη όραση, που απομαγνητίζει τη σιωπή και αναιρεί τη λήθη.
Το πιο συγκλονιστικό απ’ όλα ήταν πως, οι άνθρωποι που επικοινωνούσαν μαζί του είτε με τα όνειρα είτε με οράματα, έβλεπαν ακόμα και ατόφιες σκηνές από τα γεγονότα εκείνα, σαν να εισέβαλε ξαφνικά ο χρόνος, ο πριν πεντακόσια χρόνια, στον δικό μας καιρό και έφερνε φέτες ατόφιες από τη ζωή, εικόνες από τα ιστορημένα γεγονότα.
Πολλά άτομα είδαν τις ίδιες εικόνες, όπως για παράδειγμα, όταν το πλοιάριο έφερνε τους αγίους, τότε ακόμα μοναχούς, στη Λέσβο, μέσα σε φουρτουνιασμένη θάλασσα και υπό καταρρακτώδη βροχή. Ή τις σκηνές του ίδιου του μαρτυρίου. Οι Τούρκοι αγριεμένοι να τους σφαγιάζουν και να ακούγονται οι οιμωγές σαν να γίνονταν τα συμβάντα εδώ, σε τούτον τον δικό μας καιρό. Ενώ οι κραυγές και ο θρήνος ερχόταν από τα βάθη των πεντακοσίων χρόνων.
Πόσο δύσκολα μπορεί να πιστέψει κανείς πως σήμερα, εποχή της άγριας υλικής ορμής και της βίαιης άρνησης, εκεί, σε εκείνο τον ήρεμο, απέριττο λόφο συνεχίζεται σιωπηλά και αθόρυβα το θαύμα της Φανέρωσης. Τόσο άξια είναι η ηγουμένη που μετέβαλε τον ερημικό Λόφο σε τόπο προσκυνήματος και πίστης ζωντανής. Τα βιβλία της πουλιούνται σε εκατομμύρια αντίτυπα σε όλον τον κόσμο. Και με τα τεράστια χρηματικά ποσά βοηθά όλους τους προστρέχοντας.
Πλήθη προσκυνητών έρχονται από όλες τις άκρες του κόσμου, να ζητήσουν τη βοήθεια του Αγίου, που η παρουσία του είναι έντονη και τα θαύματά του αδιαμφισβήτητα.
Τη μία ημέρα που έμεινα εκεί, έζησα εμπειρίες συγκλονιστικές και αλησμόνητες.
Ο τάφος του Αγίου Ραφαήλ, που είναι έργο θαυμάσιας τέχνης, ένας μαρμάρινος επιτάφιος, στολισμένος πάντα με λουλούδια, κυριαρχεί δεξιά του ναού. Στο κάτω μέρος είναι τα οστά και στο μέσον ένα χρυσόδετο ψηφιδωτό που παριστάνει το σώμα του Αγίου με το κεφάλι γερτό. Και από το ξημέρωμα ως το βράδυ, προσκυνητές γονατισμένοι γύρω από τον επιτάφιο. Μια Μεγάλη Παρασκευή η κάθε μια μέρα στο μοναστήρι του Λόφου. Μια Μεγάλη Παρασκευή έχουν ίσως ανάγκη οι ταραγμένοι καιροί μας, για να εγερθεί η ψυχή, να βιώσει το θαύμα της υπάρξεώς της, να βιώσει την α-λήθεια, τον αποσυμβολισμό του Μυστηρίου της ζωής. Να βιώσει τη Θέωση και το Μαρτύριο, που συνιστούν τον άφθιτο ιστό της τραγικότητάς μας.
Σε ένα από τα βιβλία της η ηγουμένη ονομάζει τον Λόφο «Άλλο Θαβώρ». Και έτσι είναι. Η Φανέρωση του Μυστηρίου δεν είναι ουτοπία, αλλά μια άλλη, ασύλληπτη από το μυαλό, πραγματικότητα, που μας κάνει μικρούς και ασήμαντους μέσα στην άγνοιά μας. Και μας αφήνει έντρομους να αναλογιστούμε την μεγάλη, την απαρασάλευτη Αλήθεια.
Το χάραμα με βρίσκει με τα μάτια κολλημένα στο τζάμι να κοιτάζω το χώρο.
Το δέος είναι η ρωγμή της ψυχής. Από εκεί δραπετεύει, προσπαθώντας να οραματιστεί το Ασύλληπτο.
Ζητώ ένα σημάδι προσωπικό. Ένα σημάδι δικό μου.
Και το έχω.
Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου [Έθνος της Κυριακής, 29.12.2003]

Αθανάσιος Διάκος

2011-04-23T13:29:00.001+03:00

Ο ήρως Αθανάσιος Διάκος το 1821, Θεόφιλος Κεφαλάς (1870-1934)

Ο πιο αγαπημένος αρματωλός για το λαό, ο πιο αγνός πολεμιστής, ο καινούριος άγιος Γιώργης, στάθηκε ένας παπάς, ο Αθανάσιος Διάκος, που σουβλίσθηκε για την Πίστη του Χριστού.
Φώτης Κόντογλου [Στολή αφθαρσίας, 1953]

Πατρίς, ... να θυμάσαι και να λαμπρύνεις εκείνους που πρωτοθυσιάστηκαν στην Αλαμάνα ...
Γιάννης Μακρυγιάννης [Απομνημονεύματα]

Απρίλιος 1821: Η Στερεά και η Πελοπόννησος βρίσκονται σε επαναστατικό αναβρασμό. Ο Χουρσίτ, Πασάς της Πελοποννήσου, βρίσκεται στην Ήπειρο επικεφαλής στρατευμάτων για να τιμωρήσει τον Αλή Πασά, που δείχνει τάσεις αυτονομίας από τον Σουλτάνο. Ο Χουρσίτ διατάσσει τον Ομέρ Βρυώνη και τον Κιοσέ Μεχμέτ να καταστείλουν την Επανάσταση στη Ρούμελη και στη συνέχεια να προχωρήσουν από δύο κατευθύνσεις προς την Πελοπόννησο για την άρση της πολιορκίας της Τριπολιτσάς. Στις 17 Απριλίου οι δύο πασάδες με 8.000 άνδρες στρατοπεδεύουν στο Λιανοκλάδι, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λαμία. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος για τους επαναστατημένους Έλληνες.
Οι οπλαρχηγοί της περιοχής συσκέπτονται στο χωριό Καμποτάδες (20 Απριλίου 1821) και αποφασίζουν να υπερασπιστούν όλες τις διαβάσεις του Σπερχειού (Αλαμάνας), διαμοιράζοντας τους 1500 άνδρες που διαθέτουν, ώστε να αποκόψουν την πρόσβαση των Τούρκων προς τα Σάλωνα και τη Λιβαδιά. Το εναλλακτικό σχέδιο του Γιάννη Δυοβουνιώτη για την από κοινού αντιμετώπιση των Τούρκων στον Γοργοπόταμο απορρίπτεται.
Έτσι, ο Πανουργιάς Πανουργιάς με 600 άνδρες οχυρώνεται στα υψώματα της Χαλκωμάτας, ο Δυοβουνιώτης καταλαμβάνει τη χαράδρα του Γοργοποτάμου με 400 άνδρες και ο Διάκος με 500 άνδρες θα αντιμετώπιζε τον εχθρό στην ξύλινη γέφυρα της Αλαμάνας (Σπερχειού), πλησίον των Θερμοπυλών.
Το πρωί της 23ης Απριλίου, ανήμερα του Αγίου Γεωργίου, οι Τούρκοι επιτίθενται ταυτόχρονα και στα τρία σώματα των επαναστατών. Ο Πανουργιάς και ο Δυοβουνιώτης υποχρεώνονται να υποχωρήσουν, προ των υπέρτερων δυνάμεων του Ομέρ Βρυώνη, με συνέπεια ο κύριος όγκος των Οθωμανών υπό τον Κιοσέ Μεχμέτ να επιπέσει επί του Διάκου στην Αλαμάνα. Ο Διάκος αρνείται να φύγει και να σωθεί, όπως τον προέτρεψαν οι συμπολεμιστές του και ως άλλος Λεωνίδας με μόνο 10 άνδρες (κατ' άλλους 18) μένει και πολεμά μέχρις εσχάτων. Κατά τη διάρκεια της μάχης, το σπαθί του σπάει κι ένα εχθρικό βόλι τον τραυματίζει στον δεξιό ώμο, στο οποίο κρατά το πιστόλι. Οι Τούρκοι ορμούν στο χαράκωμά του και τον συλλαμβάνουν αιχμάλωτο.
Ο επίλογος της μάχης γράφεται την επόμενη ημέρα. Στις 24 Απριλίου, ο Αθανάσιος Διάκος, με ανοιχτές και αιμάσουσες τις πληγές του, μεταφέρεται στη Λαμία. Οι Οθωμανοί του προτείνουν να προσκυνήσει και να συνεργαστεί μαζί τους. Ο Διάκος υπερήφανα αρνείται: «Εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θελ' να πεθάνω» φέρεται να τους απάντησε. Ο ελληνικής καταγωγής Ομέρ Βρυώνης δεν θέλησε να τον σκοτώσει, αφού τον γνώριζε πολύ καλά από την αυλή του Αλή Πασά και εκτιμούσε τις ικανότητές του. Επέμενε, όμως, ο Χαλήλμπεης, σημαίνων Τούρκος της Λαμίας, ο οποίος έπεισε τον Κιοσέ Μεχμέτ, ιεραρχικά ανώτερο του Ομέρ Βρυώνη, ότι ο Διάκος θα έπρεπε να τιμωρηθεί παραδειγματικά, επειδή είχε σκοτώσει πολλούς Τούρκους.
Η ποινή που του επιβλήθηκε ήταν θάνατος δια ανασκολοπισμού και εκτελέστηκε (σουβλίστηκε) την ίδια μέρα.

Η μάχη της Αλαμάνας διασώθηκε στη λαϊκή παράδοση:
Τρία πουλάκια κάθουνταν ψηλά στη Χαλκωμάτα
τονα τηράει τη Λειβαδιά και τ΄ άλλο το Ζητούνι
το τρίτο το καλύτερο μοιριολογάει και λέει:
"Πολλή μαυρίλα πλάκωσε, μαύρη σαν καλιακούδα.
μην ο Καλύβας έρχεται, μην ο Λεβεντογιάννης;
ουτ΄ ο Καλύβας έρχεται ουτ΄ο Λεβεντογιάννης
Ομερ Βρυώνης πλάκωσε με δεκαοχτώ χιλιάδες"

Ο Διάκος σαν τ΄ αγρίκησε, πολύ του κακοφάνη,
ψιλή φωνή εσήκωσε, τον πρώτο του φωνάζει:
"Τον ταιφά μου σύναξε, μάσε τα παλικάρια,
δωσ’ τους μπαρούτι περισσή και βόλια με τις χούφτες,
γλήγορα και να πιάσουμε κάτω στην Αλαμάνα,
που ναι ταμπούρια δυνατά κι΄ όμορφα μετερίζια".

Παίρνουνε τ΄ αλαφρά σπαθιά και τα βαριά τουφέκια,
στην Αλαμάνα φτάνουνε και πιάνουν τα ταμπούρια,
"Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε, παιδιά, μη φοβηθείτε,
Σταθήτε αντρειά σαν Έλληνες και σα Γραικοί σταθήτε".

Ψιλή βροχούλα έπιασε κ’ ένα κομμάτι αντάρα,
τρία γιουρούσια έκαμαν τα τρία αράδα αράδα,
έμεινε ο Διάκος στη φωτιά με δεκαοχτώ λεβέντες.
τρεις ώρες επολέμαε με δεκαοχτώ χιλιάδες.
βουλώσαν τα κουμπούρια του κι΄ ανάψαν τα τουφέκια,
κι ο Διάκος εξεσπάθωσε και στη φωτιά χουμάει,
ξήντα ταμπούρια χάλασε κι εφτά μπουλουκμπασήδες
και το σπαθί του κόπηκε ανάμεσα απ΄ τη χούφτα
και ζωντανό τον έπιασαν και στον πασά τον πάνε,
χίλιοι τον παν΄ από μπροστά και χίλιοι από κατόπι

Κι ο Ομέρ Βρυώνης μυστικά στον δρόμο τον ερώτα:
"Γίνεσαι Τούρκος Διάκο μου, την πίστη σου ν΄ αλλάξεις,
Να προσκυνήσεις στο τζαμί, την εκκλησία ν΄ αφήσεις;"
Κ’ εκείνος τ’ αποκρίθηκε και στρίφτει το μουστάκι:
"Πάτε κ’ εσείς κ΄ η πίστη σας, μουρτάτες να χαθείτε,
εγώ Γραικός γεννήθηκα Γραικός θε ν΄ αποθάνω.
Αν θέλετε χίλια φλουριά και χίλιους μαχμουτιέδες,
μόνο εφτά μερών ζωή θέλω να μου χαρίστε,
όσο να φτάσει ο Οδυσσεύς και ο Θανάσης Βάγιας".
Σαν τ’ άκουσ’ ο Χαλίλμπεης αφρίζει και φωνάζει:
-Χίλια πουγκιά σας δίνω ’γω κι’ ακόμα πεντακόσια,
το Διάκο να χαλάσετε, το φοβερό τον κλέφτη,
γιατί θα σβήσει την Τουρκιά και όλο μας το ντοβλέτι.

Το Διάκο τότε παίρνουνε και στο σουβλί τον βάζουν,
ολόρθο τον εστήσανε, κι’ αυτός χαμογελούσε.
την πίστη τους τους έβριζε, τους έλεγε μουρτάτες.
"Σκυλιά κι ά με σουβλίσετε, ένας Γραικός εχάθη
ας είν’ καλά ο Οδυσσεύς κι’ ο καπετάν Νικήτας,
που θα σας σβήσουν την Τουρκιά κι’ όλο σας το ντοβλέτι."

Σε τον αναβαλλόμενον το φως

2011-04-22T12:10:00.000+03:00

Jacky Chevaux, 1986

Σε τον αναβαλλόμενον το φως, ώσπερ ιμάτιον,
καθελών Ιωσήφ από του ξύλου συν Νικοδήμω,
και θεωρήσας νεκρόν, γυμνόν, άταφον,
ευσυμπάθητον θρήνον αναλαβών,
οδυρόμενος έλεγεν˙ οίμοι, γλυκύτατε Ιησού˙
ον προ μικρού ο ήλιος εν Σταυρώ
κρεμάμενον θεασάμενος, ζόφον περιεβάλλετω,
και η γη τω φόβω εκυμαίνετω, και διερρήγνυτο ναού το καταπέτασμα˙
αλλ’ ιδού νυν βλέπω σε, δι’ εμέ εκουσίως υπελθόντα θάνατον˙
πώς σε κηδεύσω, Θεέ μου; ή πώς σινδόσιν ειλήσω;
ποίαις χερσί δε προσψαύσω, το σον ακήρατον σώμα;
ή ποία άσματα μέλψω, τη ση εξόδω, οικτίρμον;

Αποκαθήλωση του Θεοφάνη στη Μονή Σταυρονικήτα, 1545

ο εν ύδασι την γην κρεμάσας

2011-04-21T23:02:00.000+03:00

Χριστός Ελκόμενος, Θεοφάνους Κρητός, 1545

Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας ... Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις.

Στη μνήμη του Νίκου Παπάζογλου

2011-04-18T00:30:00.001+03:00

Έφυγε κι ο Νίκος. Ένα μήνα μετα τον Μανώλη Ρασούλη.

Μα γιατί το τραγούδι να 'ναι λυπητερό
με μιας θαρρείς κι απ' την καρδιά μου ξέκοψε
κι αυτή τη στιγμή που πλημμυρίζω χαρά
ανέβηκε ως τα χείλη μου και με 'πνιξε
φυλάξου για το τέλος θα μου πεις.
Νίκος Παπάζογλου [Αύγουστος, από το Χαράτσι, 1984]

Το τραγούδι είναι λυπητερό σήμερα.

Έξοδος του Μεσολογγίου

2011-04-17T15:01:00.000+03:00

Eugene Delacroix, Greece on the Ruins of Missolonghi (1826)

Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει·
λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε· στα μάτια η μάνα μνέει·
στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα καί κλαίει:
«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ’ έχω γω στο χέρι;
οπού συ μού ΄γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».
Διονύσιος Σολωμός (Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, 1826-1844)

Κυριακή των Βαΐων, 1826
Στις 25 Δεκεμβρίου 1825 άρχισε η δεύτερη φάση της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Οι δύο στρατοί (του Κιουταχή και του Ιμπραήμ) κατέστησαν ασφυκτική την πολιορκία με ανηλεή κανονιοβολισμό του Μεσολογγίου και με την κατάληψη των στρατηγικής σημασίας νησίδων Βασιλάδι (25 Φεβρουαρίου) και Κλείσοβας (25 Μαρτίου). Μετά την πτώση των δύο νησίδων, η θέση των πολιορκουμένων κατέστη δεινή, ιδιαίτερα μάλιστα μετά και την αποτυχία του Μιαούλη να διασπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό.Η κατάσταση πλέον μέσα στην πόλη είχε φθάσει σε οριακό σημείο. Τρόφιμα δεν υπήρχαν και οι πολιορκούμενοι (γυναίκες, παιδιά, τραυματίες, γέροντες και μαχητές) σιτίζονταν με φύκια, δέρματα, ποντίκια και γάτες. Υπό τις συνθήκες αυτές, που καθιστούσαν αδύνατη την αποτελεσματική υπεράσπιση της πόλης, αποφασίστηκε σε συμβούλιο οπλαρχηγών και προκρίτων στις 6 Απριλίου η έξοδος και ορίστηκε γι' αυτή, η νύχτα του Σαββάτου του Λαζάρου προς Κυριακή των Βαΐων (9 προς 10 Απριλίου). Τα μεσάνυχτα, σύμφωνα με το σχέδιο, χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, υπό τους Δημήτριο Μακρή, Νότη Μπότσαρη και Κίτσο Τζαβέλα, με την ελπίδα να διασπάσουν τις εχθρικές γραμμές, επωφελούμενοι από τον αιφνιδιασμό των πολιορκητών. Αποφάσισαν να σκοτώσουν όλους τους Τούρκους αιχμαλώτους, καθώς και τα γυναικόπαιδα, για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων. Ενώ η πρώτη απόφαση πραγματοποιήθηκε, τη δεύτερη απέτρεψε ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ. Στην πόλη παρέμειναν τραυματίες και γέροι.
Όμως, το σχέδιο της εξόδου, είτε προδόθηκε, είτε δεν εφαρμόστηκε σωστά κι έτσι οι δυνάμεις του Ιμπραήμ κατέσφαξαν με τα γιαταγάνια τούς μαχητές της ελευθερίας. Στο μεταξύ, μέσα στο Μεσολόγγι είχαν αρχίσει οι σφαγές από τους Τουρκοαιγύπτιους, που είχαν εισβάλει από άλλο σημείο της πόλης. Σε πολλά σημεία σημειώθηκαν δραματικές σκηνές: ο δημογέροντας Χρήστος Καψάλης, όταν κυκλώθηκε από τους εισβολείς στο σπίτι του, όπου είχαν συγκεντρωθεί τραυματίες, γέροντες και γυναικόπαιδα, έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη, ενώ ο μητροπολίτης Ρωγών Ιωσήφ ανατίναξε τον Ανεμόμυλο, στην τελευταία πράξη αντίστασης, όταν κυκλώθηκε από τους εχθρούς. Το πρωί της 10ης Απριλίου, ανήμερα των Βαΐων, η οθωμανική ημισέληνος κυμάτιζε στα χαλάσματα του Μεσολογγίου.
Οι πληροφορίες για τις απώλειες των Ελλήνων κατά την πολιορκία και την έξοδο είναι αντιφατικές. Πιθανότερο φαίνεται ότι από τους 3.000 που πήραν μέρος στην έξοδο, οι 1.700 έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι. Γύρω στα 6.000 γυναικόπαιδα οδηγήθηκαν για να πουληθούν στη Μεθώνη και στα σκλαβοπάζαρα της Κωνσταντινούπολης και της Αλεξάνδρειας.

Σάββατο του Λαζάρου

2011-04-16T18:03:00.000+03:00

Ήτο ήδη προς τα μέσα Απριλίου, το δε Πάσχα ήρχετο όψιμον. Παρεκάλει μέσα της τον Χριστόν «να δώση λαδάκι, για ν’ αναπλέψ’ η φτώχεια». Από δύο ετών, τω όντι, δεν είχαν καρπίσει οι ελιές, είχε δε αναφανή και μία ύπουλος ασθένεια, φθείρουσα τον καρπόν, και μαυρίζουσα τους κλώνας των δένδρων. Αφού έμεινεν επ’ ολίγον εις τον ελαιώνα, εσηκώθη, στρέφουσα πολλάκις την κεφαλήν οπίσω, ως διά ν’ αποχαιρετίση τα ελαιόδενδρα και απεμακρύνθη. Έφθασε κάτω εις το ρεύμα και ήρχισε να το ανέρχεται, καθώς πολλάκις συνήθιζε. Φέρουσα το καλάθιον της υπό τον αριστερόν αγκώνα, κρατούσα το μαχαιράκι της με την χείρα την δεξιάν, έκυπτε παντού, εις όσα μέρη αυτή εγνώριζε κ’ έψαχνε να εύρη καυκαλήθρες και ζοχάρια και μυρόνια και άνηθον διά να γεμίση το καλαθάκι της, να κάμη πίτταν το Σάββατον του Λαζάρου, να φάγη αυτή κ’ αι θυγατέρες της, αλλά να προσφέρη κ’ εις τις γειτόνισσες, από τας οποίας χάσιμον δεν είχεν.
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης [Η φόνισσα, 1903]

δάκρυα

2011-04-14T23:01:00.000+03:00

Rainy morning, Holland

Με πόση θλίψη ακούω
την καταιγίδα το χάραμα
πρέπει να είναι
τα δάκρυά μου.
Ιζούμι Σικίμπου (Γιαπωνέζα ποιήτρια του 11ου αιώνα)

Gagarin Гага́рин: 50 years humans in space

2011-04-12T23:49:00.002+03:00

On April 12, 1961, Soviet cosmonaut Yuri Alekseyevich Gagarin (Ю́рий Алексе́евич Гага́рин) became the first human in space.
Gagarin was born in the village of Klushino near Gzhatsk (now in Smolensk Oblast, Russia), on 9 March 1934. The adjacent town of Gzhatsk was renamed Gagarin in 1968 in his honour. His parents, Alexey Ivanovich Gagarin and Anna Timofeyevna Gagarina, worked on a collective farm. While manual labourers are described in official reports as "peasants", his mother was reportedly a voracious reader, and his father a skilled carpenter. Yuri was the third of four children, and his elder sister helped raise him while his parents worked. Like millions of people in the Soviet Union, the Gagarin family suffered during Nazi occupation in World War II. After a German officer took over their house, the family constructed a small mud hut where they spent a year and nine months until the end of the occupation. His two older siblings were deported to Nazi Germany for slave labour in 1943, and did not return until after the war.

Gagarin monument in Moscow

Volcano eruption in Indonesia caused famine in Europe

2011-04-11T23:20:00.000+03:00

1816 summer temperature anomaly with respect to 1971-2000 climatology

The April 1815 eruption of Mount Tambora was the most powerful volcano eruption in recorded history. Mount Tambora is situated on the island of Sumbawa in Indonesia. At least 6 months and probably about 3 years of increased steaming and small phreatic eruptions preceded the 1815 eruption. A moderately large explosive eruption occurred on 5 April 1815, from which ash fell in east Java and thunderlike sounds were heard up to 1,400 kilometers away. A still larger eruption occurred on 10-11 April 1815, beginning as "three columns of fire rising to a great height" and ultimately ejecting about 50 cubic kilometers of magma. The eruption had a Volcanic Explosivity Index ranking of 7, a super-colossal event that ejected immense amounts of volcanic dust into the upper atmosphere. It was the world's largest eruption since the Hatepe eruption over 1,630 years earlier in AD 180.
The Tambora eruption column lowered global temperatures, and some experts believe this led to global cooling and worldwide harvest failures, sometimes known as the Year Without a Summe r.
The Year Without a Summer (also known as the Poverty Year, Year There Was No Summer and Eighteen Hundred and Froze to Death) was 1816, in which severe summer climate abnormalities caused average global temperatures to decrease by about 0.4–0.7 °C, resulting in major food shortages across the Northern Hemisphere and leading to the worst famine of the 19th century.

John's Grill, San Francisco

2011-04-10T20:58:00.000+03:00

He [Sam Spade] went to John's Grill, asked the waiter to hurry his order of chops, baked potato, sliced tomatoes and was smoking a cigarette with his coffee when a thickset youngish man with a plaid cap set askew above pale eyes and a tough cheery face came into the Grill and to his table.
Samuel Dashiell Hammett [The Maltese Falcon, 1930]

Superconductivity centennial

2011-04-08T18:12:00.000+03:00

A magnet levitating above a high-temperature superconductor, cooled with liquid nitrogen / LANL

On April 8, 1911, Heike Kamerlingh Onnes found that at 4.2 kelvin the resistance in a solid mercury wire immersed in liquid helium suddenly vanished. He immediately realized the significance of the discovery. He reported that "Mercury has passed into a new state, which on account of its extraordinary electrical properties may be called the superconductive state". He published more articles about the phenomenon, initially referring to it as "supraconductivity" and, only later adopting the term "superconductivity".
Kamerlingh Onnes received widespread recognition for his work, including the 1913 Nobel Prize in Physics for (in the words of the committee) "his investigations on the properties of matter at low temperatures which led, inter alia, to the production of liquid helium".

Heike Kamerlingh Onnes in his lab

Germany invades Greece - 70 years from Operation Marita

2011-04-06T15:09:00.000+03:00

Southernmost part of Rhodope Mountains in East Macedonia (Greece)

Operation Marita ("Unternehmen Marita") began on 6 April 1941, with German troops invading Greece through Bulgaria. The combined Greek and British Commonwealth forces fought back with great tenacity, but were vastly outnumbered and out-gunned, and finally collapsed....

German artillery firing during the advance through Greece

Escher Strange Loops

2011-03-27T13:22:00.002+03:00

Ascending and descending, M.C. Escher 1960

39 years from the death of Maurits Cornelis Escher (17 June 1898 – 27 March 1972)
The “Strange Loop” phenomenon occurs whenever, by moving upwards (or downwards) through the levels of some hierarchical system, we unexpectedly find ourselves right back where we started… Sometimes I use the term Tangled Hierarchy to describe a system in which a Strange Loop occurs…
To my mind, the most beautiful and powerful visual realizations of this notion of Strange Loops exist in the work of the Dutch graphic artist M.C. Escher, who lived from 1902 to 1972. Escher was the creator of some of the most intellectually stimulating drawings of all time. Many of them have their origin in paradox, illusion, or double-meaning. Mathematicians were among the first admirers of Escher’s drawings, and this is understandable because they often are based on mathematical principles of symmetry or patterns …
But there is much more to a typical Escher drawing than just symmetry or pattern: there is often an underlying idea, realized in artistic form. And in particular, the Strange Loop is one of the most recurrent themes in Escher’s work …
Escher realized Strange Loops in several different ways, and they can be arranged according to the tightness of the loop. The lithograph Ascending and Descending, in which monks trudge forever in loops, is the loosest version, since it involves so many steps before the starting point is regained. A tighter loop is contained in Waterfall, which involves only six discrete steps...

Douglas R. Hofstadter [Gödel, Escher, Bach: An eternal golden braid. A metaphorical fugue on minds and machines in the spirit of Lewis Carroll, 1979]

Waterfall, M.C. Escher 1961

Ήταν ωραίο το Σούνιο

2011-03-25T13:30:00.002+02:00

Ήταν ωραίο το Σούνιο τη μέρα εκείνη του Ευαγγελισμού.
πάλι με την άνοιξη.
Λιγοστά πράσινα φύλλα γύρω στις σκουριασμένες πέτρες
το κόκκινο χώμα και οι ασπάλαθοι
δείχνοντας έτοιμα τα μεγάλα τους βελόνια
και τους κίτρινους ανθούς.
Απόμερα οι αρχαίες κολόνες, χορδές μιας άρπας που αντηχούν
ακόμη...
Γαλήνη
-Τι μπορεί να μου θύμισε τον Αρδιαίο εκείνον;
Μια λέξη στον Πλάτωνα θαρρώ, χαμένη στου μυαλού
τ'αυλάκια.
τ΄όνομα του κίτρινου θάμνου
δεν άλλαξε από κείνους τους καιρούς.
Το βράδυ βρήκα την περικοπή:
"τον έδεσαν χειροπόδαρα" μας λέει
"τον έριξαν χάμω και τον έγδαραν
τον έσυραν παράμερα τον καταξέσκισαν
απάνω στους αγκαθερούς ασπάλαθους
και πήγαν και τον πέταξαν στον Τάρταρο κουρέλι".
Έτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του
Ο Παμφύλιος ο Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος
31 του Μάρτη 1971
Γιώργος Σεφέρης [Επί ασπαλάθων]

Είναι το τελευταίο ποίημα του Σεφέρη και δημοσιεύτηκε στο Βήμα (23.9.1971) τρεις μέρες μετά το θάνατό του στην περίοδο της δικτατορίας. Το ποίημα βασίζεται σε μια περικοπή του Πλάτωνα (Πολιτεία 614 κ.ε.) που αναφέρεται στη μεταθανάτια τιμωρία των αδίκων και ιδιαίτερα του Αρδιαίου. Ο Αρδιαίος, τύραννος σε μια πόλη, είχε σκοτώσει τον πατέρα του και τον μεγαλύτερό του αδερφό. Γι' αυτό και η τιμωρία του, καθώς και των άλλων τυράννων, στον άλλο κόσμο στάθηκε φοβερή. Όταν εξέτισαν την καθιερωμένη ποινή που επιβαλλόταν στους αδίκους και ετοιμάζονταν να βγουν στο φως, το στόμιο δεν τους δεχόταν αλλά έβγαζε ένα μουγκρητό. "Την ίδια ώρα άντρες άγριοι και όλο φωτιά που βρίσκονταν εκεί και ήξεραν τι σημαίνει αυτό το μουγκρητό, τον Αρδιαίο και μερικούς άλλους αφού τους έδεσαν τα χέρια και τα πόδια και το κεφάλι, αφού τους έριξαν κάτω και τους έγδαραν, άρχισαν να τους σέρνουν έξω από το δρόμο και να τους ξεσκίζουν επάνω στ' ασπαλάθια και σε όλους όσοι περνούσαν από εκεί εξηγούσαν τις αιτίες που τα παθαίνουν αυτά και έλεγαν πως τους πηγαίνουν να τους ρίξουν στα Τάρταρα". (Πλ. Πολιτεία 616).

Looking at a Hokusai picture

2011-03-23T00:21:00.003+02:00

Take a minute and look carefully at the picture immediately below. Then scroll down past the picture to read the rest of this article.

The Great Wave off Kanagawa, Hokusai's most famous print

What do you notice first? If you're from a Western culture, it's almost undoubtedly the overwhelmingly large wave on the left. That's because we Westerners read, and visually scan, from left to right. When looking at a printed page, painting, or computer screen our eyes automatically seek out the upper left corner.

But Hokusai was a great Japanese artist. The Japanese people (and folks from many other Eastern and Mid-Eastern cultures) visually scan, read, and write from right to left. You cannot, therefore, truly understand Hokusai's "Great Wave" painting unless you view it from his perspective; that is, from right to left.

Try this: view the reversed image. Then read the rest of this article.

I'm betting a whole new world was revealed! Why? Your initial focus was no longer on the overwhelming wave. Instead, your automatic visual scanning habits focused you first on the struggling boatmen and their descent into the wave as it begins to tumble over them.

As Matthi Forrer, Curator of the Japanese Department at the National Museum of Ethnology, Leiden, has written, "Hokusai's 'Great Wave' was designed to tumble into the viewer's face." Viewing it reverse, you may experience a markedly different sense of movement, and find your emotional reaction affected so that you're much more caught up in the plight of the fishermen. Mount Fuji may also become more visible to you in the center background (this print is part of Hokusai's famous "36 Views of Mount Fuji" series).

As this small experiment viscerally demonstrates, the manner in which your intended audience members visually scan the screen strongly influences their ability to "take in" - and even emotionally respond to! - your instructional content and navigational aids. Try never to lose sight of this fact!

Loretta Weiss-Morris [What You See Depends On Where You're From]

(Not) Meeting the Other

2011-03-20T14:43:00.000+02:00

Enki Bilal

Είναι η πρώτη φορά που συναντώ κάποιον ο οποίος ψάχνει τους ανθρώπους και βλέπει πέρα από τα φαινόμενα … Δε βλέπουμε ποτέ πέρα από τις βεβαιότητές μας και, το σοβαρότερο, έχουμε παραιτηθεί από την ιδέα της συνάντησης, συναντάμε μόνο τον εαυτό μας χωρίς να τον αναγνωρίζουμε μέσα σ’ αυτούς τους αμετακίνητους καθρέφτες. Αν το αντιλαμβανόμαστε, αν συνειδητοποιούσαμε το γεγονός ότι μόνο τον εαυτό μας βλέπουμε στον άλλον, ότι είμαστε ολομόναχοι καταμεσής στην έρημο, θα τρελαινόμασταν.
Muriel Barbery [Η κομψότητα του σκαντζόχοιρου, 2006]

Cherry Blossoms

2011-03-18T22:14:00.000+02:00

How many, many things
They call to mind
These cherry-blossoms!
Matsuo Bashō [1644–1694, Japanese poet]

Barcelona, Spanish Civil War

2011-03-16T23:23:00.000+02:00

Photo: Aviazione Legionaria Archive

16 March 1938: Barcelona comes under aerial bombardment from the Italian Aviazione Legionaria for 3 days, causing more than 3,000 deaths. These attacks were at the request of General Francisco Franco as retribution against the resolutely Republican Catalan population.

Η εκδίκηση της γυφτιάς - στη μνήμη του Μανώλη Ρασούλη

2011-03-14T16:55:00.001+02:00

Το εξύφυλλο του δίσκου από τον Αλέξη Κυριτσόπουλο

... Την αγάπη μου δεν ξέρεις
μ' απ' αυτή κι εσύ υποφέρεις
Κι' όταν πίνεις κι είσαι μόνος
κλαίει ο κρυφός σου πόνος ...
Κυρ διευθυντά των δίσκων - Νίκου Παπάζογλου & Μανώλη Ρασούλη

Τον Μάρτιο του 1978, πριν από 33 χρόνια (!), κυκλοφόρησε η «Εκδίκηση της Γυφτιάς», ένας δίσκος που έκανε το κατεστημένο να ξινίσει τα μούτρα του. Σε μια εποχή με έντονο το πολιτικό στοιχείο κάποιοι τύποι έλεγαν τραγούδια "αγαπησιάρικα", παίζοντας τσιφτετέλια, ρούμπες και ζεϊμπέκικα. Μόνο που τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι. Αν και η ζυγαριά έγερνε σαφώς προς την Ανατολή, οι μουσικές των Ξυδάκη και Παπάζογλου κουβαλούσαν ένα νέο ήχο και μια δική τους αισθητική, στοιχεία που διαφοροποιούσαν τα τραγούδια από τα "τουρκογύφτικα", όπως αποκαλούσαν ορισμένοι ένα είδος λαϊκών ασμάτων του ΄60. Σε επίπεδο στίχου ο λόγος του Ρασούλη ήταν φρέσκος, εντελώς ιδιαίτερος, και κάθε άλλο παρά στερούνταν ιδεολογίας. Η νεολαία αγκάλιασε το δίσκο. Σε όλες σχεδόν τις φοιτητικές (και μαθητικές!) παρέες άκουγες να λένε την "Τρελή και αδέσποτη", το "Χαβαλεδιάρικο", το "Κυρ διευθυντά των δίσκων" …
από την κριτική του Μίλτου Σαλβαρλή

Μανώλης Ρασούλης, 1945-2011

«Μισώ το τραγούδι της κουλτούρας. Γίνεται συνεχώς και πιο άχαρο, περιγράφει τις πραγματικότητες, καθόλου δεν τις εκφράζει. Το ελαφρολαϊκό πάλι ποτέ μου δεν το χώνεψα … Ο Χιώτης το κατάφερε καλούτσικα. Μ’ αυτά και μ’ αυτά φτάσαμε στα "γαλλικά" με λίγο μπουζούκι. Η πλέμπα αντέδρασε αμέσως μ’ ένα λιγδερό είδος που αργότερα ονομάστηκε, από τους υπερασπιστές της καθαρότητας της φυλής, ινδοπρεπές, τουρκογύφτικο ή γυφτιά. Είναι το αντίθετο του αρχοντορεμπέτικου. Το αρχοντορεμπέτικο ή ελαφρολαϊκό είναι το ρεμπέτικο καπελωμένο από την Ευρώπη, ενώ η "γυφτιά" είναι ούτως ειπείν ρεμπέτικο καπελωμένο από την Ανατολή. Μα δεν είναι η πρώτη φορά που όταν οι άνθρωποι εδώ αγανακτούν, μουτζώνουν την Ευρώπη και λένε "καλύτεροι οι Τούρκοι". Το έχουμε αυτό και στον Μακρυγιάννη και στον Παπαδιαμάντη, το έχουμε και στον Καζαντζίδη, τηρουμένων βεβαίως των αναλογιών.... Γύρισα πίσω. Ο Μανώλης (σ.σ. Ρασούλης, 33 ετών τότε) και ο Νίκος (σ.σ. Ξυδάκης, 26 ετών τότε!) κοιμόντουσαν. Πρώτη φορά βλέπω παιδιά με ανησυχίες και ιδεολογίες και απ’ όλα, να διαλέγουν όχι το κουλτουριάρικο αλλά το ντιπ λαϊκό. ... "Καλημερούδια. Πώς σας φαίνεται για τίτλος η εκδίκηση της γυφτιάς;" Ήταν αγουροξυπνημένοι και το δέχτηκαν....»
Από το σημείωμα του Διονύση Σαββόπουλου στο εξώφυλλο του δίσκου

SPICE

2011-03-12T21:52:00.000+02:00

Cluster satellites / European Space Agency

Το SPICE (Κέντρο Διαστημικής Διαδικτύωσης - Space Internetworking Center) του Πανεπιστημίου Θράκης στην Ξάνθη φιλοδοξεί να απλοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο διακινούνται τα διαστημικά δεδομένα στον πλανήτη μας. «Φανταστείτε ότι η NASA θέλει να παραλάβει δεδομένα από κάποια αποστολή στον Αρη και αυτά έχουν φτάσει σε έναν δορυφόρο που περιστρέφεται γύρω από τη Γη ή ότι το Αστεροσκοπείο Αθηνών θέλει να αξιοποιήσει τις μετρήσεις από κάποιο τροχιακό σκάφος», λέει ο κ. Τσαουσίδης, «αν έχουν ολιγόλεπτη οπτική επαφή με τους δορυφόρους, τότε η διαδικασία θα είναι εξαιρετικά χρονοβόρα». Γι' αυτό και οι επιστήμονες του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου στοχεύουν να δημιουργήσουν ένα δίκτυο στο οποίο θα διασυνδεθούν όλα τα ερευνητικά κέντρα ή εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Διάστημα ώστε, αν ένα κέντρο χρειάζεται δεδομένα από έναν δορυφόρο και δεν μπορεί να τα ανακτήσει το ίδιο, να μπορεί να τα δρομολογήσει μέσω ενός άλλου σταθμού του δικτύου.
«Πρόκειται για ένα υπερδίκτυο όπου για να ενσωματωθεί μια εταιρεία ή ένα ίδρυμα θα πρέπει να εγκαταστήσει έναν ειδικό δρομολογητή», προσθέτει, «ενώ η γλώσσα επικοινωνίας τους θα είναι πάλι το διαστημικό διαδικτυακό πρωτόκολλο και η ανταλλαγή των δεδομένων μεταξύ τους θα γίνεται μέσω του συμβατικού Ιντερνετ». Μάλιστα, το πρώτο πιλοτικό υπερδίκτυο είναι ήδη έτοιμο και αναμένεται να ξεκινήσει σε λίγους μήνες τις δοκιμές· μέσα από αυτό, σταθμοί στο Πανεπιστήμιο της Θράκης, του Cambridge, του Colorado, το MIT και στο Αστεροσκοπείο Αθηνών θα διακινούν σε πραγματικές συνθήκες δεδομένα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ...
Κώστας Δεληγιάννης [Διαστημικό Ιντερνετ από τη Θράκη, Καθημερινή, 12 Μαρτίου 2011]

Mars Reconnaissance Orbiter

2011-03-10T21:53:00.002+02:00

Άφιξη του Mars Reconnaissance Orbiter στον Άρη, Μάρτιος 2006 (καλλιτεχνική απεικόνιση) / NASA

Πριν από πέντε χρόνια, στις 10 Μαρτίου 2006, το σκάφος Mars Reconnaissance Orbiter «συνελήφθη» από τη βαρύτητα του κόκκινου πλανήτη και μπήκε σε τροχιά γύρω του. Το γεγονός αυτό είναι, για όσους γνωρίζουν, κρίσιμης (αν όχι υψίστης) σημασίας για οποιαδήποτε διαστημική αποστολή σε άλλο πλανήτη. Κι αυτό διότι αν οι υπολογισμοί και οι χειρισμοί της πορείας του σκάφους δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα (που είναι η «παγίδευση» του σκάφους από τη δύναμη βαρύτητας του πλανήτη και η είσοδος του σκάφους σε σταθερή τροχιά γύρω από τον πλανήτη), το σκάφος θα χαθεί στα πέρατα του διαστήματος ή θα τσακιστεί στην επιφάνεια του πλανήτη. Κάθε τέτοια απώλεια είναι μια μικρή τραγωδία για τον επιστημονικό κόσμο, καθώς τα διαστημικά σκάφη και τα επιστημονικά τους όργανα είναι πανάκριβα, όχι μόνον από πλευράς οικονομικής, αλλά και κυρίως από πλευράς μακροχρόνιων εξαντλητικών προσπαθειών επιστημονικού σχεδιασμού, κατασκευής και βαθμονόμησης, ώστε να εκπληρώσουν τον επιστημονικό τους στόχο.
Για τους χειριστές της NASA λοιπόν, η διαπίστωση της εισόδου του Mars Reconnaissance Orbiter (ή MRO χάριν συντομίας) σε τροχιά, έφερε πανηγυρισμούς και ανακούφιση! Ο MRO είχε εκτοξευτεί από το ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα επτά μήνες νωρίτερα, το πρωί της 12ης Αυγούστου 2005, και έχοντας διανύσει 500 εκατομμύρια χιλιόμετρα με μέση ταχύτητα περίπου 100 χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα (!), έφτασε σώος και αβλαβής στον πλανήτη των διαστημικών μας πόθων. Δύο εβδομάδες μετά την είσοδο του MRO σε αρειανή τροχιά, κατέφθασαν και οι πρώτες εικόνες της κάμερας υψηλής ανάλυσης HiRISE, που επιβεβαίωσαν τις δυνατότητες της υψηλής τεχνολογίας που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της.
Για τους λάτρεις του Άρη υπάρχει ο κεντρικός ιστοχώρος του MRO, με διεύθυνση http://mars.jpl.nasa.gov/mro/, που διαθέτει λεπτομερείς πληροφορίες για την πρόοδο της αποστολής και τα αποτελέσματά της.

Αμμοθίνες στον Άρη, εικόνα από τον Mars Reconnaissance Orbiter / NASA

the color of the flower at first blossom on a wet morning

2011-03-09T23:42:00.003+02:00

Because we are alive, the universe must be said to be alive. We are its consciousness as well as our own. We rise out of the cosmos and we see its mesh of patterns, and it strikes us as beautiful. And that feeling is the most important thing in all the universe - its culmination, like the color of the flower at first blossom on a wet morning. It's a holy feeling, and our task in this world is to do everything we can to foster it. And one way to do that is to spread life everywhere. To aid it into existence where it was not before, as here on Mars.

Hiroko in Green Mars of Kim Stanley Robinson [1994]

Κιλελέρ

2011-03-06T15:01:00.002+02:00

100 και 1 χρόνια Κιλελέρ

Στις αρχές του 1910, κύριο αίτημα των κολίγων (των ακτήμονων γεωργών) της Θεσσαλίας ήταν η απαλλοτρίωση της γης και η διανομή των τσιφλικιών στους καλλιεργητές της, στη βάση της μικρής οικογενειακής ιδιοκτησίας.
Το Σάββατο 6 Μαρτίου 1910 είχε προγραμματιστεί πανθεσσαλικό συλλαλητήριο των κολίγων στη Λάρισα, με αφορμή τη συζήτηση του αγροτικού νομοσχεδίου στη Βουλή. Από νωρίς το πρωί άρχισαν να συρρέουν στην πόλη διαδηλωτές από τα γύρω χωριά. Στο σιδηροδρομικό σταθμό του Κιλελέρ, κάπου 200 χωρικοί θέλησαν να επιβιβασθούν σε τρένο χωρίς να πληρώσουν εισιτήριο. Ο διευθυντής των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, Πολίτης, που επέβαινε στο τρένο, τους το αρνήθηκε. Οι χωρικοί οργίστηκαν κι άρχισαν να λιθοβολούν το συρμό, σπάζοντας τα τζάμια των βαγονιών. Τότε οι άνδρες της στρατιωτικής δύναμης που ευρίσκοντο εντός του τρένου και μετέβαιναν στη Λάρισα για το συλλαλητήριο, διατάχθηκαν από τους επικεφαλής να πυροβολήσουν στον αέρα για εκφοβισμό. Οι χωρικοί εξαγριώνονται και τους επιτίθενται με πέτρες και ξύλα. Οι στρατιώτες ξαναπυροβολούν, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο αγρότες και να τραυματισθούν πολλοί ...

Κιλελέρ

Το αγροτικό ζήτημα στη Θεσσαλία εμφανίζεται οξυμένο από την επαύριο της ένταξης της περιοχής στην ελληνική επικράτεια το 1881. Οι κολίγοι υπήρξαν οι χαμένοι της ενσωμάτωσης και οι τσιφλικάδες οι μεγάλοι κερδισμένοι. Το λάθος των κυβερνήσεων εκείνης της εποχής ήταν ότι εφάρμοσαν το ρωμαϊκό και γερμανικό δίκαιο που ίσχυε στην Παλαιά Ελλάδα, παραγνωρίζοντας τα δικαιώματα των κολίγων βάσει του οθωμανικού δικαίου. Επί Τουρκοκρατίας, οι τσιφλικάδες είχαν μόνο το δικαίωμα εισπράξεως των προσόδων επί των μεγάλων εκτάσεων που κατείχαν, ενώ οι κολίγοι είχαν πατροπαράδοτα δικαιώματα επί των κοινόχρηστων χώρων του τσιφλικιού (επί της γης, των οικιών, των δασών και των βοσκοτόπων). Με τη νέα κατάσταση, οι έλληνες πλέον τσιφλικάδες, που διαδέχθηκαν τους οθωμανούς, είχαν δικαιώματα απόλυτης κυριότητας σε όλη την ιδιοκτησία τους, ενώ οι κολίγοι είχαν περιπέσει σε καθεστώς δουλοπαροίκου. Δηλαδή οι "ελεύθεροι" αγρότες του νεοελληνικού κράτους βρέθηκαν σε πολύ δυσμενέστερη θέση από τους υποτελείς στους Οθωμανούς προγόνους τους. Οι κολίγοι διεκδίκησαν μαχητικά την επαναφορά των πραγμάτων στο προηγούμενο καθεστώς, ενώ έθεταν και θέμα απαλλοτριώσεων. Ο εκσυγχρονιστής Χαρίλαος Τρικούπης, που κυριαρχούσε στην πολιτική σκηνή, ήταν αντίθετος με τη διανομή της γης στους κολίγους, γιατί δεν ήθελε να χάσει τους ξένους επενδυτές και την εισροή νέων κεφαλαίων στην Ελλάδα... Σας θυμίζει κάτι;

floating

2011-03-05T21:29:00.000+02:00

Anything was possible, anything could happen – in that sense they were, in just these last few days, perfectly free. Free of the past, free of the future, weightless in their own warm air, floating like spirits about to invest a material world …
Kim Stanley Robinson [Red Mars, 1993]

Μονοπάτια των αστεριών

2011-03-03T23:19:00.003+02:00

Carina Nebula / Hubble Space Telescope / NASA / ESA

Θα μου επιτρέψετε να πω και δυο λόγια για τη σχέση των ανθρώπων με τ’ άστρα.
Θα ξεκινήσω με έναν αμφίσημο αφορισμό του συναδέλφου αστροφυσικού, Μητροπολίτη Μεσογαίας Νικολάου:
Η νύχτα φανερώνει κόσμους που κρύβει το φως.
Ο αφορισμός μπορεί βεβαίως να αναφέρεται και σε πράγματα άλλα εκτός από τα αστέρια που μας φανερώνονται τη νύχτα, όταν παύει να τα κρύβει το φως του εγγύτατου άστρου, του Ήλιου. Αλλά ας μείνουμε στα αστέρια.
Η σχέση μας με τα άστρα είναι διπλοπρόσωπη, γι’ αυτό και ο χώρος που φιλοξενεί τη σημερινή εκδήλωση – ο διπλοπρόσωπος θεός των Ρωμαίων Ιανός – είναι πράγματι ο πιο κατάλληλος χώρος.
Η σχέση μας με τα άστρα είναι διπλοπρόσωπη διότι τα άστρα είναι θανατηφόρα για τη ζωή, αν είσαι αρκετά κοντά τους, αλλά από την άλλη ευεργετικά για τη ζωή, αφού το εγγύτατο στη Γη αστέρι – ο Ήλιος, διασώζει τη ζωή από τη θανατηφόρο παγωνιά του σύμπαντος.
Διπλοπρόσωπη διότι ζούμε πάνω σε ένα «παρολίγον αστέρι» - δηλ. ένα ουράνιο σώμα που απέτυχε να υλοποιήσει το «όνειρο της ζωής του» να γίνει αστέρι (μεταφορικά, αλλά κυρίως κυριολεκτικά), και μπορεί χάρη σε αυτή την αποτυχία του να φιλοξενεί τη ζωή επάνω του.
Διπλοπρόσωπη διότι κανένα αστέρι δεν πρόκειται ποτέ να γίνει δικό μας, παρά τη λαχτάρα που έχουμε γι’ αυτά – κι όμως, το σώμα μας είναι φτιαγμένο, κυριολεκτικά, από αστρική σκόνη, αφού το ασβέστιο στα κόκκαλά μας και ο σίδηρος στο αίμα μας προέρχονται από τις στάχτες πεθαμένων αστεριών.
Προλογίζοντας τη μουσική παράσταση "Στα Μονοπάτια των Αστεριών"

Hollywood - the promised land

2011-03-02T15:35:00.000+02:00

Sunset Boulevard, Hollywood, LA

The bus arrived in Hollywood ... I looked greedily out of the window: stucco houses and palms and drive-ins, the whole mad thing, the ragged promised land, the fantastic end of America. We got off the bus at Main Street, which was no different from where you get off a bus in Kansas City or Chicago or Boston - red brick, dirty, characters drifting by, trolleys grating in the hopeless dawn, the whorey smell of a big city.
Jack Kerouac [On the Road, 1951]

1821. Ποιοί είχαν τη διάθεση να επαναστατήσουν;

2011-02-26T21:02:00.001+02:00

Σούλι, Πύργος Δαγκλή

Ποιοί είχαν τη διάθεση να επαναστατήσουν; Οι κοτσαμπάσηδες, που ο Καποδίστριας αποκαλούσε "Χριστιανούς πασάδες"; Οι αρματολοί που υπεράσπιζαν μόνο το κόλι τους; Οι Αρβανίτες καραβοκύρηδες της Ύδρας και των Σπετσών; Οι Χιώτες που ζούσαν ζωή χαρισάμενη; Οι Σουλιώτες, που, μολονότι Χριστιανοί, μόνο κατοπινά συνέδεαν την εξέγερσή τους με την Επανάσταση; Ο αγροτικός πληθυσμός που υπέφερε περισσότερο από τους Ρωμιούς δυνάστες του; Οι Συριανοί και οι Τήνιοι που δεν γνώρισαν σκλαβιά;
Κωστής Παπαγιώργης [Κέντρο Δηλητηριάσεων, 2006]

1821. Γιάννης Μακρυγιάννης

2011-02-25T23:21:00.001+02:00

Deux etudes de costumes souliotes, Eugene Delacroix

Ιδού ένα από τα πιστοποιητικά που έδινε ο Αρχηγός Μακρυγιάννης στα βασανισμένα του παλληκάρια, όταν έψαχναν αυτά χρόνια μετά την αθλοφορία τους, μια ισχνή βοήθεια του Ελληνικού Κράτους, του εντελώς δικού τους δημιουργήματος για να καλύψουν κάπως τα πληγιασμένα τους κορμιά. Ώστε να δούμε - μήπως και υποψιαστούμε - εμείς οι άγονοι επίγονοι, ποια ελληνικά μας έδωσαν τόπο, ποια γλώσσα μας δώρησε ελευθερία. Ο συναγωνιστής του Μακρυγιάννη λέγεται Ακρίβος Στεργίου:

φανερόνο οτι ο ακριβος στεργιο μακεδονας ειταν εις την οδηγιαν το γιανι βελετζα αγονιστι παντο με πατριωτισμο κε πουλι γενεοτιτα κε καταξοχι εις νιοκαστρον οταν εβγεναμεν εξο αννατιον τον οχτρον ις τα χαρακοματα τους ειταν κι αυτος ενας απου τος πουλα γενεος κι αγαθος αγονιστας κι οταν ει τορκει ορμισαν αννατιον του καστρο κι εβικαμεν κε τος αντιπουλεμισαμεν κε τος πισουδρομισαμεν εδιξε ο ειδιος απιρι γενεοτιτα κε πιλιγοθι εις το στομα το κι εις τα δυον του πουδαρια κε κειντινεψαμεν να τον σουσουμεν απου τος τορκος ος καλος γνοριζο αυτον τον αγονιστι μ ολι μο τιν ευκαριστισιν κατα την ζιτισιν του το δινο το παρον μο να το χρισιμεψι οθεν του αννικει
1841 νοεβριου 7 αθινα
πατριοτις
μακριγιανις

... αυτός, ο Πρώτος των Ελλήνων, μέσα στις πυορροούσες πληγές του, τα έντερά του τα ξεκοιλιασμένα, τα μυαλά του τα χυμένα έξω από το τσακισμένο κρανίο του, να προσπαθεί, Αυτός, ο τελευταίος Έλληνας του Ελύτη, να γρατσουνίσει κάτι, ένα ίχνος αγάπης με γράμματα αγράμματα, σκοτωμένες λέξεις για τα παλληκάρια του, τα εξοντωμένα για μας ...

Κώστας Γ. Ζουράρις [Να την χέσω τέτοια λευτεριά, οπού θα κάμω εγώ εσένα πασιά!, 2009]

1821. Αλέξανδρος Υψηλάντης

2011-02-24T20:49:00.001+02:00

Η Κιάφα και το Σούλι

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, υποστράτηγος του ρωσικού στρατού και υπασπιστής του τσάρου Αλεξάνδρου Α', αφήνει δόξες, πλούτη και ανέσεις και ηγείται της ελληνικής επανάστασης στη Μολδοβλαχία. Στις 24 Φεβρουαρίου 1821 κυκλοφορεί από το Ιάσι (της σημερινής Ρουμανίας) την περίφημη προκήρυξή του "Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος":

Η ώρα ήλθεν, ω Άνδρες Έλληνες! Πρό πολλού οι λαοί της Ευρώπης, πολεμούντες υπέρ των ιδίων Δικαιωμάτων και ελευθερίας αυτών, μας επροσκάλουν εις μίμησιν, αυτοί, καίτοι οπωσούν ελεύθεροι, επροσπάθησαν όλαις δυνάμεσι να αυξήσωσι την ελευθερίαν, και δι’ αυτής πάσαν αυτών την Ευδαιμονίαν.
Οι αδελφοί μας και φίλοι είναι πανταχού έτοιμοι, οι Σέρβοι, οι Σουλιώται, και όλη η Ηπειρος, οπλοφορούντες μας περιμένωσιν• ας ενωθώμεν λοιπόν με Ενθουσιασμόν!
η Πατρίς μας προσκαλεί!
Η Ευρώπη, προσηλώνουσα τους οφθαλμούς της εις ημάς, απορεί δια την ακινησίαν μας. Ας αντηχήσωσι λοιπόν όλα τα Όρη τής Ελλάδος από τον Ήχον τής πολεμικής μας Σάλπιγγος, και αι κοιλάδες από την τρομεράν κλαγγήν των Αρμάτων μας. Η Ευρώπη θέλει θαυμάση τας ανδραγαθίας μας, οι δε τύραννοι ημών τρέμοντες και ωχροί, θέλουσι φύγει απ’ έμπροσθέν μας.
Οι φωτισμένοι λαοί της Ευρώπης ενασχολούνται εις την αποκατάστασιν της ιδίας ευδαιμονίας• και πλήρεις ευγνωμοσύνης δια τας προς αυτούς των Προπατόρων μας ευεργεσίας, επιθυμούσι την ελευθερίαν της Ελλάδος.
Ημείς, φαινόμενοι άξιοι της προπατορικής αρετής και του παρόντος αιώνος, είμεθα Εύελπεις, να επιτύχωμεν την υπεράσπισιν αυτών και βοήθειαν• πολλοί εκ τούτων φιλελεύθεροι θέλουσιν έλθη, δια να συναγωνισθώσι με ημάς. Κινηθήτε, ω φίλοι, και θέλετε ιδή μίαν Κραταιάν δύναμιν να υπερασπισθή τα δίκαιά μας! Θέλετε ιδή και εξ αυτών των εχθρών μας πολλούς, οίτινες, παρακινούμενοι από την δικαίαν μας αιτίαν, να στρέψωσι τα Νώτα προς τον εχθρόν και να ενωθώσι με ημάς• ας παρρησιασθώσι με ειλικρινές φρόνημα. Η Πατρίς θέλει τους εγκολπωθή! Ποίος λοιπόν εμποδίζει τους ανδρικούς σας Βραχίονας; ο άνανδρος εχθρός μας είναι ασθενής και αδύνατος. Οι στρατηγοί μας έμπειροι και όλοι οι ομογενείς γέμουσιν ενθουσιασμού! ενωθήτε λοιπόν, ω ανδρείοι και μεγαλόψυχοι Έλληνες! ας σχηματισθώσι φάλαγκες εθνικαί, ας εμφανισθώσι Πατριωτικαί λεγεώνες, και θέλετε ιδή τους παλαιούς εκείνους Κολοσσούς του δεσποτισμού να πέσωσιν εξ ιδίων, απέναντι των θριαμβευτικών μας Σημαιών! Εις την φωνήν της Σάλπιγκός μας όλα τα παράλια του Ιωνίου και Αιγέου πελάγους θέλουσιν αντηχήση• τα Ελληνικά πλοία, τα οποία εν καιρώ ειρήνης ήξεραν να εμπορεύωνται, και να πολεμώσι, θέλουσι σπείρη εις όλους τους λιμένας του τυράννου με το πυρ και την μάχαιραν, την φρίκην και τον θάνατον…
Ποία ελληνική ψυχή θέλει αδιαφορήση εις την πρόσκλησιν της Πατρίδος; Εις την Ρώμην ένας του Καίσαρος φίλος σείων την αιματομένην χλαμύδα του τυράννου, εγείρει τον λαόν. Tι θέλετε κάμη Σεις ω Έλληνες, προς τους οποίους η Πατρίς γυμνή δεικνύει μεν τας πληγάς της και με διακεκομμένην φωνήν επικαλείται την βοήθειαν των τέκνων της; Η θεία πρόνοια, ω φίλοι Συμπατριώται, ευσπλαγχνισθείσα πλέον τας δυστυχίας μας, ηυδόκησεν ούτω τα πράγματα, ώστε με μικρόν κόπον θέλομεν απολαύση με την ελευθερίαν πάσαν ευδαιμονίαν. Αν λοιπόν από αξιόμεμπτον αβελτηρίαν αδιαφορήσωμεν, ο τύραννος, γενόμενος αγριώτερος, θέλει πολλαπλασιάση τα δεινά μας, και θέλομεν καταντήση δια παντός, το δυστυχέστερον πάντων των εθνών.
Στρέψατε τους οφθαλμούς σας, ω Συμπατριώται, και ίδετε την ελεεινήν μας κατάστασιν! ίδετε εδώ τους Ναούς καταπατημένους! εκεί τα τέκνα μας αρπαζόμενα δια χρήσιν αναιδεστάτην της αναιδούς φιληδονίας των βαρβάρων τυράννων μας! τους οίκους μας γεγυμνωμένους, τους αγρούς μας λεηλατισμένους και ημάς αυτούς ελεεινά ανδράποδα!
Είναι καιρός να αποτινάξωμεν τον αφόρητον τούτον Ζυγόν, να ελευθερώσωμεν την Πατρίδα, να κρημνίσωμεν από τα νέφη την ημισέληνον, να υψώσωμεν το σημείον, δι’ ου πάντοτε νικώμεν! λέγω τον Σταυρόν, και ούτω να εκδικήσωμεν την Πατρίδα, και την Ορθόδοξον ημών Πίστιν, από την ασεβή των ασεβών Καταφρόνησιν.
Μεταξύ ημών ευγενέστερος είναι, όστις ανδρειοτέρως υπερασπισθή τα δίκαια της Πατρίδος, και ωφελιμοτέρως την δουλεύση. Το έθνος συναθροιζόμενον, θέλει εκλέξη τους Δημογέροντάς του, και εις την ύψιστον ταύτην Βουλήν θέλουσιν υπείκει όλαι μας αι πράξεις…
Ας κινηθώμεν λοιπόν μέ εν κοινόν φρόνιμα. Οι πλούσιοι ας καταβάλωσιν μέρος της ιδίας περιουσίας, οι ιεροί ποιμένες ας εμψυχώσωσι τον λαόν με το ίδιόν των παράδειγμα, και οι πεπαιδευμένοι ας συμβουλεύσωσιν τα ωφέλιμα. Οι δε εν ξέναις αυλαίς υπουργούντες στρατιωτικοί και πολιτικοί ομογενείς, αποδίδοντες τας ευχαριστίας εις ην έκαστος υπουργεί δύναμιν, ας ορμήσωσιν όλοι εις το ανοιγόμενον ήδη μέγα και λαμπρόν στάδιον, και ας συνεισφέρωσιν εις την πατρίδα τον χρεωστούμενον φόρον, και ως γενναίοι ας ενοπλισθώμεν όλοι, άνευ αναβολής καιρού, με το ακαταμάχητον όπλον της ανδρείας. Και υπόσχομαι, εντός ολίγου την νίκην και μετ’ αυτήν παν αγαθόν. Ποίοι μισθωτοί και χαύνοι δούλοι τολμούν να αντιπαραταχθώσιν απέναντι λαού, πολεμούντος υπέρ της ιδίας ανεξαρτησίας; Μάρτυρες οι Ηρωικοί αγώνες των προπατόρων μας• Μάρτυς η Ισπανία, ήτις πρώτη και μόνη κατετρόπωσε τας αηττήτους φάλαγκας ενός τυράννου.
Με την Ένωσιν, ω Συμπολίται, με το προς την ιεράν Θρησκείαν Σέβας, με την προς τους Νόμους και τους Στρατηγούς υποταγήν, με την ευτολμίαν και σταθηρότητα, η νίκη μας είναι βεβαία και αναπόφευκτος. Αυτή θέλει στεφανώση μέ δάφνας αειθαλείς τους Ηρωικούς αγώνας μας, αυτή με χαρακτήρας ανεξαλείπτους θέλει χαράξη τα ονόματα ημών εις τον ναόν της αθανασίας, δια το παράδειγμα των επερχομένων γενεών. Η Πατρίς θέλει ανταμείψη τα ευπειθή και γνήσιά της τέκνα, με τα βραβεία της δόξης και τιμής• τα δε απειθή και κωφεύοντα εις την τωρινήν της πρόσκλησιν, θέλει αποκηρύξη ως νόθα και Ασιανά σπέρματα, και θέλει παραδώση τα ονόματά των, ως άλλων προδοτών, εις τον αναθεματισμόν και κατάραν των μεταγενεστέρων.
Ας καλέσωμεν λοιπόν εκ νέου, ω Ανδρείοι και μεγαλόψυχοι Έλληνες, την ελευθερίαν εις την κλασικήν γην της Ελλάδος! Ας συγκροτήσωμεν μάχην μεταξύ του Μαραθώνος και των Θερμοπυλών! Ας πολεμήσωμεν εις τους τάφους των Πατέρων μας, οι οποίοι, δια να μάς αφήσωσιν ελευθέρους, επολέμησαν και απέθανον εκεί! Το αίμα των τυράννων είναι δεκτόν εις την σκιάν του Επαμεινώνδου Θηβαίου, και του Αθηναίου Θρασυβούλου, οίτινες κατετρόπωσαν τους τριάκοντα τυράννους, εις εκείνας του Αρμοδίου και Αριστογείτωνος, οι οποίοι συνέτριψαν τον Πεισιστρατικόν ζυγόν, εις εκείνην του Τιμολέοντος, όστις απεκατέστησε την ελευθερίαν εις την Κόρινθον και τας Συρακούσας, μάλιστα εις εκείνας τον Μιλτιάδου και Θεμιστοκλέους, του Λεωνίδου και των τριακοσίων, οίτινες κατέκοψαν τοσάκις τους αναριθμήτους στρατούς των βαρβάρων Περσών, των οποίων τους βαρβαροτέρους και ανανδροτέρους απογόνους πρόκειται εις ημάς σήμερον, με πολλά μικρόν κόπον, να εξαφανίσωμεν εξ ολοκλήρου.
Εις τα όπλα λοιπόν φίλοι. Η Πατρίς Μας Προσκαλεί!

Αλέξανδρος Υψηλάντης
Την 24ην Φεβρουαρίου 1821, Εις το γενικόν στρατόπεδον του Ιασίου

Ingratitude

2011-02-22T00:38:00.001+02:00

The Washington Monument in Washington, D.C.

22 February 1732: birthday of George Washington

Nothing is a greater stranger to my breast, or a sin that my soul more abhors, than that black and detestable one, ingratitude.
George Washington, Letter to Governor Dinwiddie (29 May 1754)

Γιάννενα

2011-02-21T20:08:00.000+02:00

21 Φεβρουαρίου, επέτειος της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων, μέρα γιορτινή για κάθε Ηπειρώτη.

Απ΄ έξω από τα Γιάννενα, σ΄ ένα ψηλό κλαδί,
Πουλί - πουλάκι εκάθισε και γλυκοκελαειδεί.
Ανοίχτε στράτα διάπλατη και στράτα μυρωμένη
κι έρχεται η Λευτεριά η κυρά με τ΄ άνθη στολισμένη.
Τ΄ ακούνε οι σκλάβοι, που βαθειά σ’ ονείρου βάθος ζούνε
Και τα κεριά ετοιμάζουνε και τους παλμούς κρατούνε,
Και το καλό φθινόπωρο με κάποια ανατριχίλα
Στρώνει τ’ ολόχρυσο χαλί με τα στερνά του φύλλα.
Στέφανος Δάφνης [Στα Γιάννενα, 1915]

Vincent

2011-02-16T11:53:00.002+02:00

Star-forming region N90 / NASA, ESA and the Hubble Heritage Team

… and when no hope was left in sight on that starry
starry night
you took your life as lovers often do;
But I could have told you
Vincent
this world was never
meant for one
as beautiful as you.
Don McLean [Vincent, 1971]

Vincent Van Gogh, 1889

Ευωδιές

2011-02-15T12:35:00.000+02:00

Plaza de Santa Cruz in the Barrio de Santa Cruz, the former Jewish quarter of Sevilla (Spain)

Σήκω βοριά, έλα νοτιά, φυσήξτε τα κλωνιά μου
να ξεχυθούν, να σκορπιστούν παντού οι ευωδιές μου.
Σήκω βοριά, έλα νοτιά, φυσήξτε τα κλωνιά μου
να ξεχυθούν, να σκορπιστούν παντού τα αρώματά μου.
Κι ας κατεβεί ο άντρας μου στον κήπο που 'ν' δικός του
για να γευτεί όποιο καρπό απ' τα κλαδιά του θέλει
Άσμα Ασμάτων (απόδοση: Ιάκωβος Καμπανέλλης)