Remembering that I’ll be dead soon

Bonfire near Prespa Lake, Macedonia (Greece) / © I.A. Daglis

Remembering that I’ll be dead soon is the most important tool I’ve ever encountered to help me make the big choices in life. Because almost everything, all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure, these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important… Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma — which is living with the results of other people's thinking…

Stanford University commencement address by Steve Jobs, CEO of Apple Computer and of Pixar Animation Studios, delivered on June 12, 2005

Like a satellite

Rosetta spacecraft, European Space Agency

Like a satellite, I'm in an orbit all the way around you
And I would fall out into the night
Can't go a minute without your love
Julie Frost [Satellite, 2010]

Rosetta in Paris

Andrea Accomazzo,  Rosetta Operations Manager (left) and Yannis Daglis, in front of the Rosetta spacecraft model, at the European Space Operations Centre (ESA/ESOC) in Darmstadt, Germany

Rosetta will, at last, visit Paris ...
European Space Agency spacecraft Rosetta will encounter asteroid Lutetia today, 10 July, 18:00–23:00 Central European Summer Time (webcast at http://www.esa.int/export/SPECIALS/Rosetta/index.html).The space visit to Lutetia comes as a "symbolic" remedy of a missed rendezvous back two centuries ago, when the Rosetta stele (stone), found by Napoleon's troops in Rashid (Rosetta), Egypt, never made its way to Paris, because the victorious British troops brought it to London instead. The Rosetta stone was the key to deciphering Egyptian hieroglyphics by the French scholar Jean-François Champollion, with the help of the Greek text of the stele. The Rosetta stele was erected immediately after the coronation of the Greek king of Egypt Ptolemy V Epiphanes and was inscribed with a decree establishing the worship of the new ruler as god.

Ah, yes, this encounter is an interesting and somewhat ironic remedy of the historic fate of the Rosetta stone simply because Lutetia Parisiorum was the Latin name of Paris ... for Greek readers, a relevant article was published last Sunday in Kathimerini.

A giant copy of the Rosetta stone in Figeac, France, the birthplace of Jean-François Champollion / Joseph Kosuth

Ο κηπουρός Μιχαήλ Μπακνανάς

 Ο κήπος των γονιών μας στα Κύργια

 

Ο Μιχαήλ Μπακνανάς γεννήθηκε το 1753 κοντά στο Θησείο από φτωχούς γονείς. Ήταν αγράμματος και έγινε κηπουρός, που πουλούσε τα προϊόντα του στα περίχωρα της Αττικής. Ο νέος αυτός έπεσε θύμα συκοφαντίας, ότι τάχα υποστηρίζει με αποστολή τροφίμων τους επαναστάτες στη Σαλαμίνα ή κατά άλλους ότι προμήθευε μπαρούτι τους κλέφτες των ορεινών περιοχών της Αττικής. Η κατηγορία δεν αποδείχθηκε ποτέ, όμως ο ίδιος καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο δήμιός του τον περιέφερε στους δρόμους της Αθήνας και του ζητούσε να αλλαξοπιστήσει για να γλιτώσει. Εκείνος όμως δε δεχόταν και φώναζε: «Χτυπάτε διά την πίστην». Αποκεφαλίστηκε από τους Τούρκους στις 9 Ιουλίου 1771 επί των μαρμάρων της βορειοανατολικής πλευράς του αρχαίου ναού του Ολυμπίου Διός. Eνδεικτικό είναι ότι μέχρι σήμερα σε έναν από τους στύλους του αρχαίου ναού σώζεται εγχάρακτη επιγραφή που μαρτυρεί και επιβεβαιώνει τον αποκεφαλισμό του Αγίου, και γράφει το ακόλουθο: «1771 Ιουλίου 9, απεκεφαλίσθη ο Πακνανάς Μιχάλης…». ​Από το 2010 και εντεύθεν έχει καθιερωθεί να τελείται υπαίθρια Θεία Λειτουργία ανήμερα της εορτής του Αγίου στον τόπο του μαρτυρίου του.

Γεροντική εργασία

  Γέροντας μυλωνάς / © I.A. Daglis

 

Tης Mαριάννας Tζιαντζή
Η δεκατετράχρονη Αμαλία πήρε τη ρόκα της για να κάμει το δρόμο γνέθοντας, έβαλε στο κεφάλι της το καλάθι με τα ραφτικά της και βγήκε από το σπίτι για να πάει τα πρόβατα να βοσκήσουν. Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης («Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα») περιγράφει μια συνηθισμένη σκηνή της αγροτικής ζωής στην Ελλάδα, την εποχή που τα πιο πολλά κορίτσια δεν πήγαιναν σχολείο και η παιδική ηλικία τελείωνε νωρίς, πολύ νωρίς. Άλλα κορίτσια στο χωράφι, άλλα στο εργοστάσιο, άλλα υπηρετριούλες στην πόλη.
Γύρω στα 1920, η δεκαεξάχρονη Γιούλα γίνεται «εργάτισσα» σε υφαντουργείο (Εμμανουήλ Λυκούδης, «Το σπητάκι του γιαλού») και μέσα σε δύο χρόνια η αγγελική ομορφιά της μαραίνεται: «Μινάρει πολύ τη μορφή η δυστυχία, η εργασία η ολήμερη, η σκληρή, η διαβρωτική... νομίζει κανείς πως δεν βλέπει εμπρός του πλεια κορίτσια, αλλά κάτι ξεραμένα πριν ανθίσουν μπουμπούκια της ζωής, κάτι υπάρξεις με απροσδιόριστη ηλικία...». Σήμερα η δισέγγονη της Γιούλας μαθαίνει ότι θα πάρει σύνταξη στα 65, ενώ αν η παλιά Γιούλα δεν γινόταν εργάτρια, αλλά κυρά και αρχόντισσα, ίσως να ανακάλυπτε, εκεί γύρω στα 40 της, ότι «ευκολώτερον δύναται να αποκτήση πτέρυγας» παρά «παράφορον εραστήν», αφού είναι πια μια «μεσήλιξ», όπως η κυρία Ελαφοκεφάλου στην «κοινωνική μελέτη» του Εμμ. Ροΐδη «Ο σύζυγος το μανθάνει τελευταίος».
Η παιδική εργασία επισήμως έχει καταργηθεί, όμως τώρα αναδύεται η γεροντική. Στην εκπνοή της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, πολλές γυναίκες διαπιστώνουν ότι πρέπει να εργαστούν ακόμα και δέκα χρόνια επιπλέον για να λάβουν μια σύνταξη πολύ μικρότερη από ό, τι υπολόγιζαν. Επομένως, πολύ πιο εύκολο είναι να αναζητήσουν τον παράφορο εραστή, παρά να αφοσιωθούν, εκεί γύρω στα 50, στην ανατροφή των ανήλικων παιδιών τους. Σήμερα το «βγαίνω στη σύνταξη» δεν σημαίνει ότι θα «κααάθομαι», αλλά ότι μπαίνω σε ένα νέο (και στερνό) στάδιο αβεβαιότητας και εξαθλίωσης.
Γυναίκες και άνδρες θα έπρεπε να είχαν τη δυνατότητα να εργάζονται όσο αντέχουν και όσο προσφέρουν, όμως το να αποσύρεται κανείς από πανικό, από τρόμο για τα χειρότερα που έρχονται απαξιώνει και τον εργάσιμο και τον μη εργάσιμο βίο. Οι μητέρες θα μπορούσαν να παραμείνουν επαγγελματικά ενεργές εφόσον η παράταση του χρόνου εργασίας θα συνοδευόταν από μέτρα κοινωνικής προστασίας (παιδικοί σταθμοί, κατασκηνώσεις, επαρκής δημόσια υγεία και παιδεία). Σήμερα, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα, η εγκυμοσύνη καθιστά μια εργαζόμενη ανεπιθύμητη, ενώ οι εργαζόμενοι γονείς αναγκάζονται να συντηρούν ή να βοηθούν οικονομικά τα παιδιά τους για πολλά χρόνια μετά την ενηλικίωσή τους.
Η εφηβική ηλικία παρατείνεται, όχι βιολογικά, αλλά με την έννοια της οικονομικής (και όχι μόνο) εξάρτησης. Στη γενιά των 500 ευρώ δεν ανήκουν μόνο οι ηλικίες 20 - 25, αλλά και 30 και 35 χρόνων, με αποτέλεσμα συχνά οι παππούδες να συνεισφέρουν για να επιβιώσει η σχεδόν μεσόκοπη εγγονή!
Η υπογεννητικότητα, αλλά και η μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης θα είναι οι μεσοπρόθεσμες συνέπειες των νέων μέτρων. Ο ψυχολογικός μαρασμός, οι ενδοοικογενειακές τριβές, η απαισιοδοξία και η κατάθλιψη δεν διαβρώνουν απλώς την «αγγελική ομορφιά» της νεότητας, αλλά την ελπίδα για μια ελεύθερη και δημιουργική ζωή. Η Αμαλία δεν βόσκει τα αρνιά, δεν κουβαλάει τη ρόκα: έχει πατήσει τα 30 και σαπίζει στο σπίτι, ενώ η Γιούλα δεν σιγοσβήνει στο εργοστάσιο. Τα νιάτα τους δεν λιώνουν στη βιοπάλη, αλλά στα interviews, την αποστολή βιογραφικών, την εσωτερική παραίτηση, την αυτοεγκατάλειψη.
Αχ, βρε Μάικλ Τζάκσον, έφυγες πέρυσι «μεσήλιξ» στα 50 σου, προτού προλάβεις να δεις σύνταξη!

Μαριάννα Τζιαντζή [Συντάξιμα χρόνια, ασύντακτα όνειρα, Καθημερινή, 4 Ιουλίου 2010]