Εργατιά

 

Στη μνήμη του πατέρα μου, που σήμερα θα έκλεινε τα 94, αν ζούσε ακόμη. Στη μνήμη και προς τιμή όλων των εργατών που έχτισαν και χτίζουν την ευμάρεια των κρατών, των κλεπτοκρατών και των ολιγαρχών κάθε απόχρωσης. 

Η φάμπρικα - Λάκης Χαλκιάς(video)

Η φάμπρικα δεν σταματά, δουλεύει νύχτα - μέρα
και πώς τον λεν' τον διπλανό και τον τρελό τον Ιταλό
να τους ρωτήσω δεν μπορώ, ούτε να πάρω αέρα.

Δουλεύω μπρος στη μηχανή, στη βάρδια δύο - δέκα
κι από την πρώτη τη στιγμή μου στείλανε τον ελεγκτή
να μου πετάξει στο αυτί δυό λόγια νέτα  -  σκέτα.

Άκουσε φίλε εμιγκρέ, ο χρόνος είναι χρήμα
με τους εργάτες μη μιλάς, την ώρα σου να την κρατάς
τον γιό σου μην τον λησμονάς, πεινάει κι είναι κρίμα

Κι έτσι στο πόστο μου σκυφτός, κρατάω τη μιλιά μου
είμαι το νούμερο οχτώ, με ξέρουν όλοι με αυτό
κι εγώ κρατάω μυστικό ποιο είναι τ' όνομά μου!

Γιώργος Σκούρτης (1974)

εις μνήμην

 

Δώρο Θεού για εμένα η συμμετοχή μου στον κοινό πόνο

Αναστάσιος Γιαννουλάτος

Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας

4 Νοεμβρίου 1929 - 25 Ιανουαρίου 2025

Space Capabilities for Sustainability on Earth

At the first ever Global Space Leaders Summit, organized by the International Astronautical Federation at the IAC2024, the theme was "Space Capabilities for Sustainability on Earth". All space agencies leaders were invited to contribute with a brief statement and this was my contribution:

Mr. Chairman, Mr. President, dear Teodoro, thank you so much for organizing this seminal event. I am very happy to address our colleagues today.  

        The space age, which began 67 years ago with the launch of artificial satellites, initially captivated humanity with visions of exploration beyond Earth. Yet, those very tools designed to venture outward have quickly become vital for looking inward, for observing and protecting our own planet.              

Over the past decades we have been witnessing how space capabilities become increasingly important in addressing the pressing challenges of sustainability on Earth. From mitigating climate change to enhancing resource management, the use of space technology offers unparalleled solutions to some of our most urgent global and regional problems.

The Hellenic Space Center, the National Space Agency of Greece, has been supporting the government in the implementation of its first small-satellite constellation that will carry a comprehensive set of Earth Observation sensors, both passive and active, which will decisively contribute to critical national needs related to sustainability. Real-time data will allows scientists and policymakers to make informed decisions on issues ranging from agriculture to urban development to natural disasters. 

Similar initiatives around the globe - such as the Copernicus program of the European Union and various national Earth observing satellites - underscore a worldwide trend to using space technology to meet sustainability goals.

Space exploration itself drives innovation in sustainable technologies. The challenges of sustaining life in space - such as water recycling, air purification, and energy efficiency - often lead to breakthroughs that can be applied here on Earth. For example, advanced water filtration systems developed for astronauts have been adapted for use in regions with limited access to clean water.

Finally, space capabilities offer an expanded perspective on sustainability. The famous "Earthrise" photograph, taken by Apollo astronauts, continues to remind us the fragility of our planet. This view from space emphasizes that Earth is a finite, interconnected system, encouraging a global commitment to preserving its ecosystems. 

As we look to the planets and stars, it is essential that we continue investing in and leveraging space technologies to safeguard Earth’s ecosystems and ensure a sustainable future. The lessons learned in space, and the technology developed for exploration, must also be used to preserve the only home we have - our planet.

με αφορμή τον εθελοντισμό

 

Λίγες σκέψεις με αφορμή τη σημερινή «ταπεινή» δράση εθελοντισμού στη ρεματιά Πεντέλης. 

Εμείς οι Έλληνες όταν θέλουμε μπορούμε (όπως όλα τα έθνη του κόσμου). 

Μπορούμε με συλλογική προσπάθεια να πετύχουμε θαύματα. Να σταματήσουμε την Περσική αυτοκρατορία, να ταράξουμε την Οθωμανική αυτοκρατορία, να δυσκολέψουμε το Τρίτο Ράιχ, να καθαρίσουμε τη ρεματιά της Πεντέλης από τα σκουπίδια που έχουν συσσωρευτεί από τις συλλογικές προσπάθειες άλλων Ελλήνων (συμπολιτών μας). 

Δεν χρειάζονται πολλά μέσα. Λίγη καλή διάθεση και λίγος από τον χρόνο μας (μια ώρα λιγότερη στον καναπέ από όπου σχολιάζουμε και αναθεματίζουμε τα πάντα και τους πάντες). 

Μπορούμε επίσης να μεταμορφώσουμε τη χώρα μας, αν συνειδητοποιήσουμε ότι «το Κράτος» (που φταίει για όλα, και δεν φροντίζει τα σχολεία, και δεν φροντίζει τα νοσοκομεία και δεν φροντίζει τους δρόμους, και …) δεν διαθέτει κότες με χρυσά αυγά, αλλά για να λειτουργήσει χρειάζεται τους φόρους που εμείς επιλέγουμε να μην αποδίδουμε (φοροδιαφυγή ονομάζεται αυτό), έτσι ώστε να μπορούμε να το κατηγορούμε ότι δεν φροντίζει τα σχολεία, και δεν φροντίζει τα νοσοκομεία, και δεν φροντίζει τους δρόμους, κλπ. Και επειδή το κράτος δεν φροντίζει τα σχολεία, στέλνουμε τα παιδιά μας σε ιδιωτικά σχολεία (με τα χρήματα που εξοικονομούμε με τη φοροδιαφυγή). 

Τί ψάχνεις καημένε, θα μου πείτε. Εδώ είναι Ελλάδα, δεν είναι παίξε γέλασε. Και το Κράτος ήταν, είναι και θα είναι εχθρός του πολίτη. Ο πολίτης όμως είναι ο ηθικός αυτουργός, και πολλές φορές και δράστης, πολλών, πάρα πολλών, ασχημιών που μας ενοχλούν βαθύτατα. 

Αλλά ας κρατήσουμε σήμερα τα καλά:

Εύγε στους εμπνευστές, εύγε στους εθελοντές!

Πένθος

 

Frédéric Boissonnas, 1913

Στην εποχή μας, έχουμε πάρει αποστάσεις ασφαλείας από το τελετουργικό του πένθους. Αρνούμαστε κάθε εξοικείωση με το νεκρό σώμα και παλεύουμε με όλες μας τις δυνάμεις να νικήσουμε τη φθορά και το γήρας, τους πιο κραυγαλέους μπροστάρηδες του Τέλους. Η συνδιαλλαγή με το όριο του χρόνου μας, με τα ανίκητα δεδομένα της ύπαρξης, τη φθορά και τον θάνατο, είναι το κύριο θέμα προς επίλυση. 

Χριστίνα Σουγιουλτζή

https://www.athinorama.gr/theatre/3029535/xristina-sougioultzi-stin-epoxi-mas-exoume-parei-apostaseis-asfaleias-apo-to-teletourgiko-tou-penthous/?cmid=53ee4811-6870-4c64-8aba-567cffa0c05f

τζάμπα μαγκιά - all hat and no cattle

 

Rozalia Luksenburg in Berlin, 1907

Επειδή η τζάμπα μαγκιά της ανέξοδης και χωρίς συνέπειες κριτικής των πάντων από τον ασφαλή καναπέ αρκετές φορές ξεφεύγει (άραγε σε προσπάθεια εντυπωσιασμού και επίδειξης; άγνωστο, καθότι άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου), παραθέτω μερικές σταράτες κουβέντες ενός ανθρώπου που κάθε άλλο παρά από τον καναπέ σχολίαζε.

Because the inexpensive and inconsequential criticism of everything from the safety of our couch often goes astray (perhaps in an effort to impress and show off? - unknown, since the human soul is an abyss), I quote some straight words of a person who had never commented from the couch.

Schließlich muß man sich sagen, daß es keinen Sinn hat, alles zu kritisieren, über alles zu brummen, ohne es selbst besser zu machen.

Rosa Luxemburg in einem Brief an ihren Gefährten Leo Jogiches vom 22. Januar 1899

Τέλος, πρέπει να πει κανείς στον εαυτό του ότι δεν έχει νόημα να επικρίνει τα πάντα, να γκρινιάζει για τα πάντα, χωρίς να κάνει κάτι καλύτερο ο ίδιος.

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ σε μια επιστολή στον σύντροφό της Leo Jogiches στις 22 Ιανουαρίου 1899

Finally, you have to tell yourself that there is no point in criticising everything, grumbling about everything, without doing it better yourself.

Rosa Luxemburg in a letter to her companion Leo Jogiches of 22 January 1899

Τελώνη και Φαρισαίου

 

ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι.

Η μέρα της αυταρέσκειας και της ταπείνωσης. Στην εποχή μας η ταπείνωση έχει αρνητική χροιά, ενώ η αυταρέσκεια περισσεύει – σε όλα τα πεδία και σε όλους τους χώρους. Η αυταρέσκεια μάς τυφλώνει και εξαφανίζει την ανεκτικότητα και την ενσυναίσθηση. 

Μην με παρεξηγείτε: δεν αναφέρομαι στην αυτοπεποίθηση, που είναι απαραίτητη για να πατάμε σταθερά στη γη και να είμαστε χρήσιμοι στους ανθρώπους γύρω μας. 

Η αυταρέσκεια (και αλαζονεία) δεν είναι η δημιουργική αυτοπεποίθηση - είναι η πεποίθηση ότι είμαστε οι μόνοι σωστοί, «ημίθεοι και βάλε»,  και ότι ο Άλλος, ειδικά αν τα χνώτα του δεν μας ταιριάζουν, είναι «αμαρτωλός», «αμαρτωλός τελώνης», «αγράμματος», «αχάριστος προς την αφεντιά μας», «δεξιός», «αριστερός», «κομμουνιστής», «φασίστας», «αναρχικός» (όλα με εξόχως υποτιμητική χροιά), και σε κάθε περίπτωση ανάξιος λόγου, προσοχής και συνάντησης.

Χριστούγεννα - μια γιορτή οικουμενική

 

Θλίβομαι όταν Χριστουγεννιάτικα ακούω "οπαδικά" κηρύγματα. "Εμείς που έχουμε τον Χριστό και ξεχωρίζουμε". Δεν χρησιμοποιούν ακριβώς αυτές τις λέξεις, αλλά αυτό είναι το ουσιαστικό νόημα. Η αυταρέσκεια ζει και βασιλεύει. Εξόχως λυπηρό!

Μια θρησκεία που θέλει να αγκαλιάσει την οικουμένη δεν μπορεί να έχει οπαδικό λόγο, γιατί έτσι αυτοκαταργεί τον οικουμενικό, παναθρώπινο χαρακτήρα της.

Φυσικά το ίδιο ακριβώς ισχύει και για οποιαδήποτε άλλη ιδεολογία που διατείνεται ότι αγωνίζεται για ισότητα, ελευθερία, αδελφοσύνη για όλον τον κόσμο. Όσο ο λόγος της είναι "οπαδικός" (εμείς οι καλοί και εσείς οι κακοί), αυτοδιαψεύδεται. 

Μια πραγματικά οικουμενική ιδεολογία έχει μεγάλη ανοιχτή αγκαλιά, όχι κλειστές γροθιές και έπαρση.

Καλά Χριστούγεννα!

Ισότητα και ανισότητα

 

Corn dance - Acoma Pueblo, 1995

... τόσο ο Κώδικας του Χαμουραμπί όσο και η Αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας ισχυρίζονται ότι περιγράφουν τις οικουμενικές και αιώνιες αρχές της δικαιοσύνης, αλλά σύμφωνα με τους Αμερικανούς όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, ενώ σύμφωνα με τους Βαβυλωνίους οι άνθρωποι είναι αναμφισβήτητα άνισοι ... Τόσο ο Χαμουραμπί όσο και οι Αμερικανοί Πατέρες του Έθνους φαντάστηκαν μια πραγματικότητα που ορίζεται από οικουμενικές και αμετάβλητες αρχές, όπως η ισότητα ή η ιεραρχία. Ωστόσο, το μοναδικό μέρος όπου υπάρχουν τέτοιες αρχές είναι η γόνιμη φαντασία των σάπιενς και οι μύθοι που επινοούν και αφηγούνται ο ένας στον άλλον. Οι αρχές αυτές δεν έχουν καμία αντικειμενική εγκυρότητα. 

Για εμάς είναι εύκολο να δεχτούμε ότι ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε "ανώτερους" και "κατώτερους" είναι πλάσμα της φαντασίας. Ωστόσο, η ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι είναι επίσης μύθος. Με ποια έννοια είναι όλοι οι άνθρωποι ίσοι μεταξύ τους; Υπάρχει άραγε κάποια αντικειμενική πραγματικότητα, έξω από την ανθρώπινη φαντασία, στην οποία είμαστε πραγματικά ίσοι; Είναι μήπως όλοι οι άνθρωποι ίσοι βιολογικά; ...

Yuval Noah Harari (Sapiens - Μια σύντομη ιστορία του Ανθρώπου)

Invention Technology and Attitude

 

1. Anything that is in the world when you’re born is normal and ordinary and is just a natural part of the way the world works.

2. Anything that’s invented between when you’re fifteen and thirty-five is new and exciting and revolutionary and you can probably get a career in it.

3. Anything invented after you’re thirty-five is against the natural order of things.

Douglas Adams [The Salmon of Doubt, 2002]

Waiting for the barbarians

Manuscript of the poem “Waiting for the Barbarians” on both sides of a ruled sheet.
Notes in English in the margin. From the Onassis Cavafy Archive.
 

What are we waiting for, assembled in the forum?

      The barbarians are due here today.

Why isn’t anything going on in the senate?
Why are the senators sitting there without legislating?

      Because the barbarians are coming today.
      What’s the point of senators making laws now?
      Once the barbarians are here, they’ll do the legislating.


Why did our emperor get up so early,
and why is he sitting enthroned at the city’s main gate,
in state, wearing the crown?

      Because the barbarians are coming today
      and the emperor’s waiting to receive their leader.
      He’s even got a scroll to give him,
      loaded with titles, with imposing names.


Why have our two consuls and praetors come out today
wearing their embroidered, their scarlet togas?
Why have they put on bracelets with so many amethysts,
rings sparkling with magnificent emeralds?
Why are they carrying elegant canes
beautifully worked in silver and gold?

      Because the barbarians are coming today
      and things like that dazzle the barbarians.


Why don’t our distinguished orators turn up as usual
to make their speeches, say what they have to say?

      Because the barbarians are coming today
      and they’re bored by rhetoric and public speaking.


Why this sudden bewilderment, this confusion?
(How serious people’s faces have become.)
Why are the streets and squares emptying so rapidly,
everyone going home lost in thought?

      Because night has fallen and the barbarians haven't come.
      And some of our men just in from the border say
      there are no barbarians any longer.

Now what’s going to happen to us without barbarians?
Those people were a kind of solution.

 
Constantine P. Cavafy, "Waiting for the Barbarians" (1900) - translated by Edmund Keeley
 
Constantine Cavafy, the most distinguished Greek poet of the 20th century, was born on April 29, 1863 and died on April 29, 1933.

καθρέφτες

 

Robert Zünd - Ο δρόμος προς Εμμαούς (1877)

... το δωμάτιο με τους μονόδρομους καθρέφτες, είναι η πιο διαχρονική αξία και το πιο διαρκές αμάρτημα. Κάθε πρόσωπο, κάθε ανθρώπινη ύπαρξη που περνάει από τη ζωή μας γίνεται είδωλό μας. Νομίζουμε πως βλέπουμε, νομίζουμε πως ανταμώνουμε. Και στην πραγματικότητα καθρεφτίζουμε πάνω της τα δικά μας χαρακτηριστικά. Η δίψα για σχέση, η δίψα μας γι΄ αγάπη εκτονώνεται σε μονολόγους με το είδωλό μας. Αρνιόμαστε την έκπληξη. Νομίζουμε πάντοτε πως ξέρουμε το «πως» και το «γιατί» για κάθε άνθρωπο που συναντάμε ...

Ηλίας Λιαμής [Κρίμα! Ερμηνευτική προσέγγιση της πορείας προς Εμμαούς]

Δημοσιεύτηκε τον Μάιο 2019 στην Πεμπτουσία

διαφορετικότητα και μικροπρέπεια

Διαφορετικότητα, Hieronymus Bosch

Με θλίβει αφάνταστα το εκ πρώτης όψεως παράδοξο φαινόμενο, άνθρωποι που διακηρύσσουν με πάθος την αξία της αλληλεγγύης, της συνύπαρξης, της αποδοχής του διαφορετικού άλλου, στην πράξη όχι απλώς να μην αποδέχονται τον διαφορετικό άλλο, αλλά αντιθέτως να λοιδωρούν και να στοχοποιούν όποιον δεν είναι συμβατός με την κοσμοθεωρία τους. Και επιπλέον, στην πράξη να αντιμετωπίζουν τη διαφορετικότητα με μισαλλοδοξία και μικροπρέπεια. Όπως πολύ εύστοχα είχε παρατηρήσει ο Σοπενάουερ, "από τα μικροπράγματα καταλαβαίνουμε καλύτερα τον χαρακτήρα του ανθρώπου". Τα λόγια τα μεγάλα όταν στην καθημερινότητα ενσαρκώνονται σε συμπεριφορά μικροπρεπή, είναι κούφια και άχρηστα.  

(no) simple answers

... help the public recognise there aren't simple answers to complex questions. We want to help people wrestle with the shades of grey.

Lonnie G. Bunch III, secretary of the Smithsonian Institution 

το όπιο του λαού

Josef Stalin (center) and Soviet secret-police head Nikolai Yezhov (right) walk near Moscow in 1937, the same year Yezhov signed Order No. 00447, which began the Great Terror

Η θρησκεία «είναι το όπιο του λαού», είπε ο Μάρξ. «Το όπιο του λαού είναι η επανάσταση, όχι η θρησκεία», είπε η Simone Weil. Το πρώτο: μάθημα για αρχάριους. Το δεύτερο: μάθημα για προχωρημένους. 

Ζήσιμος Λορεντζάτος [Collectanea, 2009]

Artificial Intelligence - the hype of our century?

Enki Bilal

... Machine learning algorithms don’t yet understand things the way humans do — with sometimes disastrous consequences. The challenge of creating humanlike intelligence in machines remains greatly underestimated. Today’s A.I. systems sorely lack the essence of human intelligence: understanding the situations we experience, being able to grasp their meaning.

...

The lack of humanlike understanding in machines is underscored by recent cracks that have appeared in the foundations of modern A.I. While today’s programs are much more impressive than the systems we had 20 or 30 years ago, a series of research studies have shown that deep-learning systems can be unreliable in decidedly unhumanlike ways.

...

Programs that “read” documents and answer questions about them can easily be fooled into giving wrong answers when short, irrelevant snippets of text are appended to the document. Similarly, programs that recognize faces and objects, lauded as a major triumph of deep learning, can fail dramatically when their input is modified even in modest ways by certain types of lighting, image filtering and other alterations that do not affect humans’ recognition abilities in the slightest.

Excerpts from the article 

"Artificial Intelligence Hits the Barrier of Meaning" 

by Melanie Mitchell, Professor of Computer Science at Portland State University

The New York Times, 5 November 2018

Γιατί να συμβεί σ' εμένα;

© Enki Bilal

Πόσο συχνά λέμε, σκεφτόμαστε, παραπονιόμαστε "γιατί να συμβεί σ' εμένα; γιατί όλα τα κακά/στραβά/ανάποδα να συμβαίνουν σ' εμένα;" και νιώθουμε πως είμαστε οι - μονίμως - αδικημένοι σ' αυτή τη ζωή;

Γιατί (σχεδόν) ποτέ δεν βλέπουμε την πραγματικότητα αντίστροφα; Γιατί να συμβαίνουν τόσα κακά (πείνα, αρρώστεια, πόλεμος, κατατρεγμός, προσφυγιά) σε εκατομμύρια άλλων ανθρώπων και όχι σ' εμάς;

Γιατί στους άλλους και όχι σ' εμένα;

Πολύ εύστοχα το θέτει ο Πάπας Φραγκίσκος (κατά κόσμον Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο) σε μια σύντομη ομιλία που αξίζει να παρακολουθήσει κανείς:

Internet - a key to unenlightenment?

Key of a medieval church in the area of Aspropotamos, Greece

The internet promotes consumer freedom. It gives us all the information we want. Unfortunately it can also suppress the freedom of the citizen, by limiting exposure to the full range of information citizens may not want — but absolutely need. The ability to customise our informational environment, delivered by social media, makes it less likely that citizens will come across information that would change their minds or have chance encounters with perspectives different from their own. The epistemic prisons we build for ourselves do worse than lock us into the views we currently have, while protecting our dumbest ideas from revision.

Robert Armstrong [The age of unenlightenment, Financial Times, 24 March 2017]

από ψηλά

από ψηλά / © I.A. Daglis

... ο άνθρωπος δικαιούται να κοιτά τον άλλον από ψηλά μόνο όταν πρέπει να τον βοηθήσει να σηκωθεί.

«Αν ο Θεός μου δώριζε ένα κομμάτι ζωή...» - Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

Καταλήψεις

Enki Bilal

Όποιος καταλαμβάνει μια σχολή είναι πιο πιθανό να γίνει αρτηριοσκληρωτικός καθηγητής παρά ένας ανανεωτής... 

Αν τα σχολεία είναι κακά, πρέπει να μην πηγαίνουμε σ’ αυτά και να σκεφτόμαστε διαφορετικά απ΄ αυτά.

Γιάννης Τσαρούχης [ως στρουθίον μονάζον επί δώματος, 1987]