Ποίηση και φιλοσοφία

 

Τί εννοεί ο ποιητής;

Πραγματικά μου αρέσει πολύ η ποίηση (υπάρχουν αμέτρητες αναρτήσεις ποίησης σ' αυτό το ιστολόγιο) και μου αρέσει βεβαίως και η φιλοσοφία! 

Αλλά η δημοφιλής έκφραση "τί εννοεί ο ποιητής;" είναι σαν τον καπνό που δείχνει ότι υπάρχει φωτιά - δηλαδή "δηθενιά" στην προκειμένη περίπτωση. 

Μέτρον άριστον (Κλεόβουλος ο Λίνδιος έφη). Μερικές φορές το παρακάνουν κάποιοι ποιητές (ή δήθεν ποιητές) και  φιλόσοφοι (ή δήθεν φιλόσοφοι). 

Ίσως γι' αυτό ο μέγας Paul Dirac είχε πει το περίφημο:

"The aim of science is to make difficult things understandable in a simpler way; the aim of poetry is to state simple things in an incomprehensible way".

Αλλά ο κορυφαίος, θεσπέσιος θα έλεγα, αφορισμός για τη φιλοσοφία προέρχεται από έναν φιλόσοφο, τον Martin Heidegger:

"Sich verständlich machen zu wollen, ist Selbstmord der Philosophie" (Beiträge zur Philosophie, 1936–1938)

Δηλαδή: 

"Το να (θέλει να) γίνεται κατανοητή, είναι αυτοκτονία για τη φιλοσοφία."

Νομίζω τα είπε όλα ο Heidegger. 

Προσθέτω: "το ακατανόητο γοητεύει όσους θέλουν να νιώθουν ξεχωριστοί ως θιασώτες του".

το μυστήριο του πάθους σου

  

Αποκαθήλωση - Νέα Μονή Χίου 

Το μυστήριο του Πάθους Σου, Κύριε…
Ο Σταυρός του Γολγοθά
κι ο Σταυρός που κρυφά Σου φορτώνει καθένας μας
σε βαρύ μυστικό που το εμπιστευόμαστε
μονάχα κι αποκλειστικά σε Σένα…
Το μυστήριο του Πάθους Σου, Κύριε…
Εκεί τότε μαστίγια και συνέδρια
κι εδώ, κάτω απ’ τα ίδια μας τα χωματένια χέρια
πάνω στην Αγία Τράπεζα, την κάθε μέρα,
την κάθε Κυριακή…
 
Το μυστήριο του Πάθους Σου, Κύριε,
φραγμός απ’ αγκάθινα στέφανα
και φλεγόμενη βάτος.
Του Γολγοθά το μονοπάτι ήταν ένα.
Τώρα χιλιάδες δρόμοι, χιλιάδες εκκλησιές
-κι εσχίστηκεν ο άραφος χιτώνας σου…
 
Μακάρι να σχιζότανε η γης,
μακάρι να σκοτίζονταν ο ήλιος,
κι ας σηκωνότανε ανεμοθύελλα,
κι ας σπάζαν, κι ας κομματιαζόταν
σε θρίψαλα τα τείχη κι οι ναοί.
 
Κι ας ήταν μπορετό να δούμε μια φορά,
κι ας ήταν μπορετό με τρέμουσα φωνή να πούμε
το «αληθώς, Θεού υιός»
κι ύστερα, ας έρθει η μπόρα, ας έρθει ο θάνατος,
ας έρθει η καταστροφή του κόσμου,
σαν θα μπορέσουμε κατάματα και μια φορά να δούμε
το μυστήριο του Πάθους Σου, Κύριε.

Το μυστήριο του Πάθους - Καίτη Χιωτέλλη (1928-2020)

Βάγια

 

Η είσοδος στην Ιερουσαλήμ - Giotto di Bondone (1267-1337)

Χαιρέτισαν με βάγια τον ερχομό του έρωτα​.
Έπειτα οι ίδιοι τον σταύρωσαν​
τον τρύπησαν με τη λόγχη​
τον πότισαν χολή και ξύδι​
τον εξομοίωσαν με τους ληστές.​
Kαι πάλι περίμεναν πως θ' αναστηθεί για χάρη τους.​

Τίτος Πατρίκιος, Πάσχα (1971)

Miracle

 

Η θαυμάσια θεατρική παράσταση "Εγώ κι Εσύ" έχει συνεχείς αναφορές στο έργο του σπουδαίου Αμερικανού ποιητή Walt Whitman. Καταπληκτική η ερμηνεία της Λήδας Κουτσοδασκάλου.

To me, every hour of the light and dark is a miracle,
Every inch of space is a miracle,
Every square yard of the surface of the earth is spread with the same,
Every cubic foot of the interior swarms with the same;
Every spear of grass-the frames, limbs, organs, of men and women, and all that concerns them,
All these to me are unspeakably perfect miracles.
To me the sea is a continual miracle;
The fishes that swim-the rocks-the motion of the waves-the ships, with men in them,
What stranger miracles are there?

Walt Whitman, Leaves of Grass

Καλή χρονιά!

 

Τη χρονιά την κάνουμε εμείς καλή, δεν είναι από μόνη της. Όπως ακριβώς η συμπεριφορά μας δεν καθορίζεται από τις εξωτερικές συνθήκες, αλλά από τις εσωτερικές αποφάσεις.

"Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης βλέπαμε κάποιους από τους συντρόφους μας να συμπεριφέρονται σαν γουρούνια, ενώ άλλοι συμπεριφέρονταν σαν άγιοι. Ο άνθρωπος φέρει μέσα του και τις δύο αυτές δυνατότητες· ποια από τις δύο θα πραγματοποιηθεί εξαρτάται από τις αποφάσεις του και όχι από τις συνθήκες".

Victor Frankl "Man's Search for Meaning"