δεδομένα, ενέργεια και βιωσιμότητα

Ο εξέχων Έλληνας της διασποράς Δρ. Γεώργιος Κοτρώτσιος, επί πολλά έτη διευθυντικό στέλεχος του ελβετικού κέντρου τεχνολογικής έρευνας και καινοτομίας CSEM (Centre Suisse d'Electronique et de Microtechnique), στο εξαιρετικό βιβλίο του "Data, New Technologies and Global Imbalances", πραγματεύεται, μεταξύ άλλων, και τη βιωσιμότητα της παραγωγής, αποθήκευσης, διάθεσης και χρήσης δεδομένων, αναφορικά με τους πόρους που είναι απαραίτητοι για όλη αυτήν την αλυσίδα. 

Ο πρωταρχικός πόρος, που όλοι τον κατανοούμε και τον σκεφτόμαστε είναι η ενέργεια. Ωστόσο απαραίτητος πόρος δεν είναι μόνον η ενέργεια, αλλά και ο αποθηκευτικός χώρος, το εύρος ζώνης (bandwidth, για τη διάθεση) και οι υπολογιστικοί πόροι (για την επεξεργασία των δεδομένων και την παραγωγή δεδομένων υψηλότερου επιπέδου). 

Αν και διαισθητικά αντιλαμβανόμαστε τη συνεχή αύξηση δεδομένων στην καθημερινότητά μας, οι αριθμοί πάντα βοηθούν να σχηματίζουμε ακριβέστερη εικόνα. Οι εμβληματικές διαστημικές αποστολές Apollo που έφεραν τον άνθρωπο στο πρώτο (και μοναδικό μέχρι σήμερα) ουράνιο σώμα πέραν του πλανήτη μας - τη Σελήνη - ολοκληρώθηκαν με επικοινωνίες εύρους ζώνης 1,5 Mbps (1,5 εκατομμύρια bit ανά δευτερόλεπτο). Στις μέρες μας η μέση παραγωγή δεδομένων ανά άτομο στον πλανήτη μας έχει ξεπεράσει το 1,5 MBps (1,5 εκατομμύρια byte ανά δευτερόλεπτο) - δηλαδή ο ρυθμός παραγωγής δεδομένων ανά άνθρωπο είναι τουλάχιστον οκταπλάσιος από τον ρυθμό δεδομένων των αποστολών Apollo. Μικρή υπενθύμιση, ζουν σχεδόν 8 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη Γη. Και βεβαίως η τάση παραγωγής δεδομένων (όποια κι αν είναι η ποιότητα τους ...) είναι αυξητική. 

Side comment: οι υπολογιστές που εμπλέκονται στην παραγωγή, επεξεργασία, αποθήκευση, ανάκτηση, διάθεση όλων αυτών των δεδομένων, χρειάζονται ενέργεια όχι μόνο για να λειτουργούν, αλλά και για να ψύχονται. 

Η πρόσβαση στους απαραίτητους πόρους και η διαχείριση αυτών είναι ο ένας από τους τρεις πυλώνες βιωσιμότητας. Οι άλλοι δύο είναι η οικονομική βιωσιμότητα και η κοινωνική βιωσιμότητα. Χωρίς τη βιωσιμότητα, όλα (ΟΛΑ, εμείς, το περιβάλλον, η κοινωνία, η οικονομία) υπόκεινται σε αστάθεια ...

Τα υπόλοιπα στο βιβλίο.

Invention Technology and Attitude

 

1. Anything that is in the world when you’re born is normal and ordinary and is just a natural part of the way the world works.

2. Anything that’s invented between when you’re fifteen and thirty-five is new and exciting and revolutionary and you can probably get a career in it.

3. Anything invented after you’re thirty-five is against the natural order of things.

Douglas Adams [The Salmon of Doubt, 2002]

Άστυ, καύσωνες και δορυφόροι

Έρχεται το καλοκαίρι και μαζί του η πιθανότητα καύσωνα, που είναι ιδιαίτερα αισθητός και δυσάρεστος στα μεγάλα αστικά κέντρα – εκεί που παρατηρούνται αστικές θερμικές νησίδες. Η αστική θερμική νησίδα είναι ένα φαινόμενο αστικού κλίματος κατά το οποίο υπάρχει σημαντική διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του κέντρου των πόλεων και των προαστίων και της γύρω υπαίθρου, ιδιαίτερα τις νυχτερινές ώρες. Η εμφάνιση της αστικής θερμικής νησίδας επιτείνει τη δυσφορία των κατοίκων των αστικών κέντρων σε περιόδους υψηλής θερμοκρασίας. Μάλιστα για ανθρώπους με προβλήματα υγείας δεν υπάρχει απλώς θέμα δυσφορίας, αφού σε ακραίες περιπτώσεις αντιμετωπίζουν και τον κίνδυνο θανάτου.
Το καλοκαίρι του 2010 είναι το δεύτερο στη σειρά, που μια κοινοπραξία ευρωπαϊκών ιδρυμάτων μελετά τις ιδιότητες των φαινομένων καύσωνα και των αστικών θερμικών νησίδων σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις χρησιμοποιώντας δορυφορικά μάτια - ή μήπως θα έπρεπε να πούμε δορυφορικά θερμόμετρα;
Δορυφορικά θερμόμετρα; Καλό κι αυτό, θα μου πείτε … Από πότε μετράμε τον πυρετό της Γης από το διάστημα; Η αλήθεια είναι ότι χρειάστηκαν αρκετά χρονάκια έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης για να φτάσουμε στο σημείο να θερμομετρούμε τον πλανήτη μας δορυφορικά.

Το πλήρες άρθρο: 

"Δορυφορικό μάτι στους καύσωνες", Ι.Α. Δαγκλής και Ι. Κεραμιτσόγλου, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Σάββατο 26 Ιουνίου 2010