Έκλειψη

Παρά την πολυετή ερευνητική και εκπαιδευτική μου εμπειρία σε θέματα ηλιακής και διαστημικής φυσικής, παρά τις αμέτρητες φωτογραφίες και τα αμέτρητα βίντεο που είχα δει, θαυμάσει, απολαύσει, ήμουν παντελώς απροετοίμαστος για αυτό που έζησα τον Αύγουστο στην εξοχή της πολιτείας της Georgia των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Θα παραλείψω όλα τα προκαταρκτικά (όπως πχ τον αγώνα δρόμου για να ξεφύγουμε από τα πυκνά σύννεφα) και θα πω μόνο λίγα λόγια για την ίδια την έκλειψη. 

Καθώς ο μηνίσκος του Ήλιου γινόταν ολοένα και μικρότερος, το φως λιγόστευε και τα τελευταία δευτερόλεπτα πριν την ολικότητα είδαμε ένα ταχύτατο σούρουπο, σαν αυτά που ζει κανείς κοντά στον ισημερινό, όπου νυχτώνει ξαφνικά, μέσα σε λίγα λεπτά. Ωστόσο το σούρουπο αυτό είχε ένα απόκοσμο κιτρινωπό φως, που δεν έμοιαζε με κανένα φως δειλινού που έχουμε ζήσει μέχρι τώρα. 

Video

Η ολοκλήρωση της έκλειψης μας ξάφνιασε – ή μάλλον θα έλεγα μας συγκλόνισε: Στη θέση του καθημερινού οικείου φωτεινού δίσκου, είδαμε ξαφνικά ένα μαυρισμένο ουράνιο σώμα, του οποίου το φωτεινό λοφίο γύρω από τη σκιά που έπεσε πάνω του, ήταν σαν μαρτυρία της βίαιας και φοβερής ισχύος του. Η θέα του στέμματος ήταν συνταρακτική – και δεν αναφέρομαι σε οπτικό ή αισθητικό βίωμα (που το ζούμε βλέποντας εικόνες και βίντεο), αλλά σε βαθιά συναισθηματικό και έντονα σωματικό βίωμα. Η ξαφνική και ακαριαία απώλεια του φωτός και η ταυτόχρονη συναίσθηση της τεράστιας δύναμής του σε έκανε να παραμιλάς. Ένα θέαμα απόκοσμο, επιβλητικό και φοβερό!

Εντυπωσιακοί αριθμοί

Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας / © Adam Evans

Το σώμα μας αποτελείται από περίπου 50 τρισεκατομμύρια κύτταρα - περίπου 50 φορές το πλήθος των αστεριών στον γαλαξία της Ανδρομέδας (ο δικός μας γαλαξίας έχει μόνο 400 δισεκατομμύρια αστέρια). Κάθε δευτερόλεπτο της ζωής μας, εκατομμύρια κυττάρων πεθαίνουν και άλλα τόσα δημιουργούνται. Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας είναι έργο καταπληκτικής πολυπλοκότητας, που το ανθώπινο σώμα συνήθως διαχειρίζεται χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία και χωρίς να αντιλαμβανόμαστε οποιοδήποτε πρόβλημα.

Από το βιβλίο "Living With the Stars" του Karel Schrijver και της Iris Schrijver 

Pocahontas

Aurora Borealis in Manitoba, Canada / © Warren Justice

Aurora borealis

The icy sky at night

Paddles cut the water

In a long and hurried flight

From the white man

to the fields of green

And the homeland

we've never seen.

They killed us in our tepee

And they cut our women down

They might have left some babies

Cryin' on the ground

But the firesticks

and the wagons come

And the night falls

on the setting sun.

They massacred the buffalo

Kitty corner from the bank

The taxis run across my feet

And my eyes have turned to blanks

In my little box

at the top of the stairs

With my Indian rug

and a pipe to share.

I wish a was a trapper

I would give thousand pelts

To sleep with Pocahontas

And find out how she felt

In the mornin'

on the fields of green

In the homeland

we've never seen.

Neil Young [Pocahontas, 1979]

Neil Young - Pocahontas (live)

Τέλλος Άγρας

Ο Τέλλος Άγρας με συμπολεμιστές του στη λίμνη των Γιαννιτσών

Νέμας μάικα, ζλάτνο τσέτνο, να τα πλάτσι; (Δεν έχεις μάνα, γλυκό παιδί, για να σε κλάψει;)
Νέμας σέστρα, ντα τα ζάλια; (Δεν έχεις αδερφή, να σε πενθήσει;)
Κάκβα ιζλαζάγια; (Πώς σε ξεγέλασαν;)
Κάκβα ντονισέα ντα βα ουμπέσατ να ουρέχουτ; (Πώς σ' έφεραν εδώ και σε κρέμασαν στην καρυδιά;)
Ντα βα ντόνσατ να τσούζντι μέστου (να σε φέρουν σε ξένη γη)
τσούζντι μάικι ντα πλάκατ (ξένες μάνες να σε κλάψουν)
τσούιντι σέστρι ντα βα ρέντατ. (ξένες αδερφές να σε μοιρολογήσουν)

Σλαβόφωνο μοιρολόι για τον θάνατο του Τέλλου Άγρα, που με ύπουλο τρόπο συνελήφθη από κομιτατζήδες και απαγχονίστηκε μαζί με τον Αντώνη Μίγγα στις 7 Ιουνίου 1907, σε μια καρυδιά μεταξύ των χωριών Τέχοβο (Καρυδιά) και Βλάδοβο (Άγρας).

Ο Τέλλος Άγρας καταγόταν από τους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας και το πραγματικό του όνομα ήταν Σαράντος Αγαπηνός. 

Μνημόσυνο 'Ολγας Σταυρίδου

Τη βλέπω σε απόσταση σήμερα τριγυσμένη απο αστρικά νεφελώματα, όπως βλέπουμε πάντοτε περιβαλλόμενα από την άλω των αγίων πρόσωπα που αγαπήσαμε για την ξεχωριστή τους αγνότητα, τον ανθρώπινο χαρακτήρα,το δημιουργικό τους τάλαντο. Τη βλεπω στις φανερές ερημιές του βάθους της συλλογικής ψυχής μας. Ο Αλέξανδρος στο πλάι της, η όψη της να λάμπει από υπέρκοσμο φως, αυτό που κάθε ξεχωριστός άνθρωπος νοσταλγεί στον  αιώνα.

Θανάσης Γεωργιάδης, Όλγα Σταυρίδου ή «ένα σαπφείρινο μαβί»

Για τα 2 χρόνια από τον θάνατό της