Wednesday, November 23, 2022

Ελιά και Αθήνα

 

Το μάζεμα των ελαιών - Θεόφιλος Χατζημιχαήλ (1933)

Ο μύθος για τον αγώνα Αθηνάς και Ποσειδώνα για την προστασία και την ονομασία της Αθήνας μάλλον είναι προελληνικός (πελασγικός). Βασιλιάς της Αθήνας ήταν ο Κέκροπας. Οι αντίπαλοι ανέβηκαν πάνω στο βράχο της Ακρόπολης, όπου ήρθαν και οι άλλοι δέκα θεοί από τον Όλυμπο για να κάνουν τον δικαστή στη διαφωνία των δυο θεών, ενώ ο Κέκροπας συμμετείχε ως μάρτυρας.

Πρώτος ήρθε ο Ποσειδώνας, στάθηκε στη μέση του βράχου και με την τρίαινα του έδωσε ένα δυνατό χτύπημα στο έδαφος. Αμέσως ξεπήδησε ένα κύμα αλμυρού νερού που σχημάτισε μια μικρή λίμνη που την ονόμασαν "Ερεχθηίδα θάλασσα".

Μετά ήρθε η σειρά της Αθηνάς να παρουσιάσει το δώρο της και φύτεψε μια ελιά πάνω στον βράχο, που ξεπετάχτηκε γεμάτη καρπό. Κατόπιν ο Δίας κήρυξε το τέλος του αγώνα και ζήτησε στους άλλους θεούς να κρίνουν σε ποιον από τους δυο θεούς να δοθεί η πόλη. Παράλληλα ζήτησαν και τη γνώμη του Κέκροπα. Αυτός έριξε μια ματιά γύρω, αλλά όπου να γύριζε, τα μάτια του αντίκριζαν αλμυρό νερό, τις θάλασσες που από παντού έζωναν τη χώρα. Το δέντρο όμως που χάρισε η Αθηνά, ήταν το πρώτο που φύτρωσε σε όλη τη χώρα και ήταν συνάμα για την πόλη η υπόσχεση για δόξα και ευτυχία. Γι' αυτό ο Κέκροπας θεώρησε πως το δώρο της Αθηνάς ήταν πιο χρήσιμο και έτσι της δόθηκε η κυριαρχία της πόλης. 

Για την αθηναϊκή προέλευση της ελιάς μιλούν ο Παυσανίας, ο Ηρόδοτος, ο Κλαύδιος Αιλιανός και ο Σοφοκλής.

Monday, November 14, 2022

Tribute to Yohsuke Kamide

 


Konnichiwa!
I am extremely honoured to participate in this memorial symposium together with such distinguished colleagues from Japan and from all over the world. The wide geographical spread of speakers demonstrates the international recognition of Kamide’s work and of his scientific and personal irradiance and heritage.
I am very moved and at the same time delighted to share my humble memories from Kamide sensei. Indeed I could talk for hours about my experience from meeting him and enjoying his mentorship, but I have to do this in ten minutes, which means that this is only a small selection of my memories.

My very first contact with Kamide sensei was back in 1994, when I was a post-doc at the Max Planck Institute in Germany. At that time, I was working on the dynamics of magnetospheric substorms, and I received a letter from Kamide sensei, who encouraged me to turn my attention to magnetic storm dynamics. Of course it was a surprise and a great joy to receive a communication from a living legend and I was very much influenced from this encouragement. This led to a series of very interesting and impactful studies, many of which were in collaboration with Kamide himself.

I then received an invitation to present my work at the 21st IUGG Assembly in Boulder, Colorado, in July 1995. This presentation marked my initiation in magnetic storm research. 
In the meanwhile I moved to Greece and in September 1997 Kamide sensei invited me to participate in the 4th International Conference on Substorms, which was held at Hamana Lake in March 1998. 




For me it was a great pleasure to come back to Japan, after my very first trip in 1990, when I had come to Hakone for the so-called ICS-0, namely the Chapman Conference on Magnetospheric Substorms. During that conference I also met in person, for the first time, Nishida sensei and Machida sensei. 

At ICS-4 Kamide san invited me to come to STELab as a visiting Associate Professor, which I gladly accepted. And so it came that I spend three months of 1998 in Toyokawa, a small town in the outskirts of Nagoya. 

During that stay, Kamide san was extremely helpful with all of my practical problems, including for example advice for train travels, or introduction to Japanese gastronomy, which was indeed very precious for a gaijin. In May 1998 we travelled together to Tokyo for the Japan Earth and Planetary Science Joint Meeting.


Travelling to Tokyo by Shinkansen in May 1998

In anticipation of the conference participation in the Japanese capital, I took the initiative and looked for rooms and found some in a hotel called Shinjuku Park Hotel. Kamide sensei was a bit sceptical about the hotel, as he had never heard about it, but nevertheless he let me make the booking despite him being skeptical. I think he did it just for the sake of encouraging the young European to explore Japan. This was one of his most important virtues: even when he was skeptical or even when he disagreed, he would encourage you to explore your ideas and try yourself. I believe that this is one of the highest qualities of mentoring, and Kamide sensei excelled in this … 

In April 1999 I had the pleasure of organizing the Brazil VI meeting in Athens, and welcome Kamide sensei in Greece ...


(from right to left) Kamide sensei in Athens, in April 1999, together with Bruce Tsurutani, Vytenis Vasyliunas, Walter Gonzalez, and myself.

From my talk at the Kamide Memorial Meeting, today


My last meeting with Kamide sensei, in his native Hokkaido, November 2017




Saturday, October 29, 2022

Σπουδαιοφάνεια και καταστροφολαγνεία

 

Ο Δίας όπως τον είδε το διαστημόπλοιο Juno / © NASA


Κατά καιρούς έχω ακούσει διάφορα απίθανα από σπουδαιοφανείς (δήθεν) διαβασμένους. Ένα από αυτά ήταν ότι η ηλιακή δραστηριότητα επηρεάζεται από τον πλανήτη Δία. Αν και ο Δίας είναι πράγματι πολύ μεγάλος και με τεράστια μαγνητόσφαιρα, δεν υπάρχει κάποια σοβαρή υπόνοια ή ένδειξη ότι επηρεάζει την ηλιακή δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη "θεωρία" εμφανίστηκε σε ένα βιβλίο της δεκαετίας του 1970 ("The Jupiter effect"), που προέβλεπε ότι η συζυγία των πλανητών τον Μάρτιο του 1982 θα επηρέαζε τον Ήλιο και τον ηλιακό άνεμο, με αποτέλεσμα μια σειρά φυσικών καταστροφών στη Γη, μεταξύ των οποίων και έναν μεγάλο σεισμό στο ρήγμα του Αγίου Ανδρέα στην Καλιφόρνια. Καμία από τις προγνωσθείσες καταστροφές δεν συνέβη.  


Friday, August 26, 2022

267 762 views

 


267.762: Με ενθουσιάζουν οι παλίνδρομοι (καρκινικοί / συμμετρικοί) αριθμοί. 


Sunday, August 21, 2022

Ισότητα και ανισότητα

 

Corn dance - Acoma Pueblo, 1995

... τόσο ο Κώδικας του Χαμουραμπί όσο και η Αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας ισχυρίζονται ότι περιγράφουν τις οικουμενικές και αιώνιες αρχές της δικαιοσύνης, αλλά σύμφωνα με τους Αμερικανούς όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, ενώ σύμφωνα με τους Βαβυλωνίους οι άνθρωποι είναι αναμφισβήτητα άνισοι ... Τόσο ο Χαμουραμπί όσο και οι Αμερικανοί Πατέρες του Έθνους φαντάστηκαν μια πραγματικότητα που ορίζεται από οικουμενικές και αμετάβλητες αρχές, όπως η ισότητα ή η ιεραρχία. Ωστόσο, το μοναδικό μέρος όπου υπάρχουν τέτοιες αρχές είναι η γόνιμη φαντασία των σάπιενς και οι μύθοι που επινοούν και αφηγούνται ο ένας στον άλλον. Οι αρχές αυτές δεν έχουν καμία αντικειμενική εγκυρότητα. 

Για εμάς είναι εύκολο να δεχτούμε ότι ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε "ανώτερους" και "κατώτερους" είναι πλάσμα της φαντασίας. Ωστόσο, η ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι είναι επίσης μύθος. Με ποια έννοια είναι όλοι οι άνθρωποι ίσοι μεταξύ τους; Υπάρχει άραγε κάποια αντικειμενική πραγματικότητα, έξω από την ανθρώπινη φαντασία, στην οποία είμαστε πραγματικά ίσοι; Είναι μήπως όλοι οι άνθρωποι ίσοι βιολογικά; ...

Yuval Noah Harari (Sapiens - Μια σύντομη ιστορία του Ανθρώπου)