Sunday, May 30, 2010

Βυζάντιο

Παναγία Μαυριώτισσα (12ου αιώνα), Καστοριά, Ιούλιος 1986

Οι όροι «Βυζάντιο» και «Βυζαντινός», που περιγράφουν την περίοδο της μεσαιωνικής ιστορίας των χωρών που αποτέλεσαν την αυτοκρατορία, την οποία σήμερα ονομάζουμε καταχρηστικά Βυζαντινή, εφευρέθηκαν από τους πρώτους μελετητές της εποχής και της περιοχής αυτής. Καθολικοί ιερωμένοι, οι οποίοι αρνήθηκαν, για λόγους ιδεολογικούς, να ονομάσουν την αυτοκρατορία των σχισματικών, πάντα κατ’ αυτούς, ορθοδόξων χριστιανών, με το επίσημο όνομά της, που ήταν το Ρώμη και ρωμαϊκή πολιτεία. Το ευγενές αυτό όνομα παρέπεμπε, έλεγαν, στην καθολική Ρώμη και όχι στην Κωνσταντινούπολη… Ρώμη, λοιπόν, ονομαζόταν η αυτοκρατορία του Βυζαντίου – οι «έξω Ρώμης» είναι οι εκτός αυτοκρατορίας για τους Βυζαντινούς –, Ρωμανία τα εδάφη που την απαρτίζουν, και βέβαια Ρωμαϊκή πολιτεία, Ρωμαϊκό κράτος και Ρωμαίοι οι πολίτες του [σημ.: εξ ου και Ρωμιοσύνη και Ρωμιός]. «Πιστός εν Χριστώ τω Θεώ βασιλεύς και αυτοκράτωρ Ρωμαίων» ο κάθε αυτοκράτορας· αυτός είναι ο τίτλος του βυζαντινού αυτοκράτορα ως το τέλος της αυτοκρατορίας, ως το 1453, τίτλος που αντικατέστησε το Imperator μετά την επικράτηση της ελληνικής γλώσσας…. Επεκτάθηκα στο πρόβλημα του ονόματος … για να σημειώσω αυτό που με κάποια υπερβολή έγραψε ο (ιστορικός και βυζαντινολόγος) John Bagnell Bury: «Το Βυζάντιο δεν υπήρξε ποτέ, η Ρώμη έπεσε το 1453».

«Γιατί το Βυζάντιο» (2009) της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, που μεταξύ άλλων ήταν η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (1976-1981)

Saturday, May 29, 2010

Εάλω η Πόλις

Constantinople: Hagia Sophia - the first church, the Megálē Ekklēsíā / Magna Ecclesia
by Yann Arthus-Bertrand

-Βλέπω την ομορφιά της πόλης μου! Σ’ αυτό το μέρος το αστρικό μου σώμα θα γυρίσει μια μέρα, θα γυρίσει στα ερείπια των επάλξεων. Σαν ταξιδιώτης του διαστήματος θα κόψω μια μέρα ένα μαύρο λουλούδι από το τείχος, σ’ ανάμνηση κάποιας που αγάπησα.


Ιωάννης Άγγελος, στον Μαύρο Άγγελο (Johannes Angelos) του Mika Toimi Waltari (1952)

Friday, May 28, 2010

Belgium surrenders to the Nazis

Hôtel de Ville, Grand Place, Bruxelles / © I.A. Daglis
Despite the German invasion in 1914, Belgian returned to a policy of neutrality after World War I.
Upon the start of hostilities of World War II, Belgium remained strictly neutral but was invaded by the Germans for a second time on May 10, 1940. King Leopold without consulting the cabinet or the Allies surrendered the Belgian Army and capitulated to the Germans on May 28, 1940. On the same day the British began the evacuation at Dunkirk. King Leopold's actions were widely resented in Belgium. His surrender at a crucial point in the battle for the Low Countries left a critical gap in the Allied ring around Dunkirk and could have made the evacuation impossible.

Thursday, May 27, 2010

πόθοι μιναρέδες στυλωμένοι

Fairy chimneys in Bryce Canyon, Utah (USA) / © I.A. Daglis

Είναι οι πόθοι μιναρέδες στυλωμένοι
Λάμψεις του μουεζίνη στην κορφή τους
Φωτοβολίδες των κραυγών της οικουμένης
Πυγολαμπίδες σε συρτάρια κορασίδων
Που κατοικούν σε ακρογιαλιές μέσα σ’ επαύλεις
Και τρέχουν με ποδήλατα σε κήπους
Άλλες γυμνές άλλες ημίγυμνες κι άλλες φορώντας
Φορέματα με φραμπαλάδες και μποτίνια
Που στίλβουν την ημέρα και την νύχτα
Όπως τα στήθη τους την ώρα που βουτάνε
Μες στον αφρό της θάλασσας.

Ανδρέας Εμπειρίκος [Ενδοχώρα, 1945]

Monday, May 24, 2010

Happiness - like a bullet in the head

Shooting instructions / © I.A. Daglis
Happiness hit her like a train on a track
…
She hid around corners and she hid under beds
She killed it with kisses and from it she fled
With every bubble she sank with her drink
And washed it away down the kitchen sink
…
Happiness hit her like a bullet in the head
...
Florence Welch [Dog days are over, 2008]